Indonesische militairen wegens moord op burgers voor de rechter

Voor een rechtbank in Banda Atjeh is woensdag het eerste proces begonnen tegen Indonesische militairen die worden beschuldigd van moord op ongewapende burgers....

De meeste slachtoffers waren leerlingen van een moslimschool; ook het schoolhoofd kwam om het leven. Volgens dorpsgenoten werden ze bijeengedreven en neergeschoten. De militairen houden vol dat het strijders van de afscheidingsbeweging Vrij Atjeh (GAM) waren, die sneuvelden in een vuurgevecht. Maar een onafhankelijke onderzoekscommissie, die in september werd ingesteld door de toenmalige Indonesische president Habibie, deelt de opvatting dat de slachtoffers ongewapende burgers waren.

Het proces zou eind januari al beginnen, maar is meerdere malen uitgesteld. De voornaamste oorzaak van het uitstel was de verdwijning van luitenant-kolonel Sudjono, die als hoogste commandant in Atjeh de verantwoording droeg voor de legeroperatie. Volgens het leger is Sudjono na een korte vakantie gedeserteerd. Maar het vermoeden bestaat dat hij uit angst voor wraakacties door zijn superieuren naar elders is overgebracht of is vermoord.

Uit het verloop van het proces moet blijken of president Abdurrahman Wahid en zijn regering ernst maken met het aan de kaak stellen van misdrijven die door militairen zijn gepleegd. Volgens sommige Atjeërs, die daarin worden gesteund door de actiegroep Kontras , is het een schijnvertoning omdat er geen enkele hoge officier terecht staat.

Als het proces desondanks bevredigend verloopt, kan dit een positieve invloed hebben op de pogingen om de vrede in Atjeh te herstellen.

In 1989 brak er in deze streng-islamitische provincie een opstand uit tegen de regering in Jakarta. President Soeharto liet Atjeh daarop uitroepen tot militair gebied, zodat het leger de vrije hand kregen om de opstandelingen en hun (vermeende) handlangers te vervolgen. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er sindsdien meer dan vijfduizend doden gevallen in Atjeh, in overgrote meerderheid ongewapende burgers.

Sinds augustus 1998 geldt Atjeh niet langer als militair gebied. Maar daarmee is nog geen eind gekomen aan het geweld. Sinds het begin van dit jaar zijn er al meer dan driehonderd doden gevallen onder vrijheidsstrijders, burgers en Indonesische militairen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden