Indiase activiste strijdt voor haar burgemeesterschap

Volgens een controversieel wetsvoorstel zou eenderde van de Indiase parlementszetels worden gereserveerd voor vrouwen. Maar na felle protesten heeft de parlementsvoorzitter het plan gisteren in de ijskast gezet....

AP

DEOBAND/NEW DELHI

Haar kantoor werd platgebrand, haar verkiezingsposters van de muren gescheurd. Menigtes bij haar huis scholden haar uit. Maar gesteund door een wet die vrouwen het recht geeft zich kandidaat te stellen voor lokale ambten, zette Zeenat Naaz door. Twee jaar geleden werd zij de eerste vrouwelijke burgemeester van Deoband, 190 kilometer ten noorden van New Delhi.

Daarmee was haar strijd echter niet afgelopen. Eerder dit jaar, nog voor de helft van haar ambtstermijn was verstreken, werd Naaz, een moslim, afgezet met een motie van wantrouwen die volgens haar was voorgekookt door leiders van het machtige islamitisch seminarie van Deoband. Zij vecht haar ontslag momenteel aan voor de rechtbank.

De strijd voor vrouwenrechten in India wordt op alle fronten gevoerd. Een wet uit 1995 garandeert vrouwen een bepaald aantal zetels in gemeente- en dorpsraden. Maar een wetsvoorstel om ook eenderde van de zetels in het nationale parlement voor vrouwen te reserveren, is tot tweemaal toe van de agenda gehaald wegens fel verzet van een aantal mannelijke parlementsleden.

Dinsdag besloot de parlementsvoorzitter het voorstel in de ijskast te zetten nadat maandag een rumoerig groepje tegenstanders de wetstekst uit handen van de minister van Justitie had gerukt en verscheurd. Een vorige regering werd in 1996 met soortgelijk verzet geconfronteerd.

De tegenstanders zeggen dat zij de wet pas willen behandelen als er binnen het quotum voor vrouwen tevens quota worden vastgesteld voor moslimvrouwen en vrouwen uit andere minderheidsgroepen.

Volgens vrouwenorganisaties gaat het de tegenstanders echter niet zozeer om de minderheden als wel om het traineren van de zaak. Vrouwen in en buiten het parlement reageerden woedend op het besluit het voorstel terug te trekken.

Het moslimseminarie in Deoband, de Darul Uloom (studiecentrum), zegt dat het stemmen door ongesluierde vrouwen, laat staan het vervullen van openbare ambten door hen, een schending is van de islam. Naaz is een van de weinige vrouwen in de overwegend islamitische, honderdduizend inwoners tellende stad die weigeren de allesbedekkende burqa te dragen.

De duizend studenten aan de 140 jaar oude Darul Uloom komen van over de hele wereld. Zij worden opgeleid om leiding te geven aan moskeeën en islamitische wetgeving te bepleiten. Wanneer er ergens in Zuid-Azië een debat is over de islamitische wetgeving worden de leiders van Darul Uloom geraadpleegd. De Afghaanse Talibanstrijders halen er hun ideologische inspiratie vandaan.

'Het is biologisch, religieus en profetisch bewezen dat mannen superieur zijn aan vrouwen', zegt Maulana Adil Siddiqui, woordvoerder van het islamitisch seminarie. 'Vrouwen kunnen worden opgeleid en ontwikkeld, maar niet in dezelfde mate als mannen.'

Het seminarie oefent grote invloed uit op de moslims in India, die ongeveer 12 procent uitmaken van de bevolking van bijna een miljard en daarmee de grootste minderheid vormen in het overwegend hindoestaanse land.

In Deoband zelf is die invloed natuurlijk helemaal sterk. Naaz wil dat de Indiase vrouwen meer te zeggen krijgen in de politiek. 'Moslimvrouwen worden onderdrukt. Zij zijn bang voor hun mening uit te komen en hebben geen vertrouwen in zichzelf. Ik wil hen helpen.'

Geestelijken en studenten van de Dartul Uloom spreken met minachting over Naaz, maar ontkennen de hand te hebben gehad in haar ontslag.

Als burgemeester voorzag Naaz behoeftige vrouwen van naaimachines, opdat zij in hun onderhoud konden voorzien, en zette zij cursussen voor hen op. Onder haar bestuur kwamen er ook vier scholen voor arme kinderen en werden wegen en rioleringen hersteld.

'Naaz kwam op voor iedereen die haar hulp nodig had', zegt Mustare, een 32-jarige huisvrouw uit Deoband.

Naaz' echtgenoot, Mohammad Arshad, zegt dat hij trots is op zijn vrouw en hij bezweert dat hij haar zal blijven steunen in haar politieke carrière, ondanks de spanningen. Het echtpaar heeft twee dochters en twee zoons.

Naaz, die als een van de weinige vrouwen in Deoband meer dan de lagere school heeft doorlopen, leidt al tien jaar het Comité voor Vrouwenstrijd.

In Uttar Pradesh, de staat waarin Deoband ligt, zijn al vijf andere vrouwelijke raadsvoorzitters met moties van wantrouwen gewipt, zowel in conservatieve hindoe- als in moslimgemeenten.

Kort na haar verkiezing zou Naaz in een park in Deoband het startsein geven voor de viering van een nationale feestdag. Bij haar aankomst was het feest echter al in volle gang. Mannelijke politici waren eerder begonnen zodat de loco-burgemeester, een man, de vlag kon hijsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden