Inbreuk op privacy is volgens misdaadwetenschapper Fijnaut geen argument tegen gebruik methode 'Politie moet kunnen afluisteren in woningen'

De politie moet bij het bestrijden van de zware misdaad kunnen afluisteren in woningen. Het is onjuist dat de politie dat nu om privacyredenen niet mag doen....

Van onze verslaggever

Michiel Kruijt

ROTTERDAM

Dat schrijft de vooraanstaande misdaadwetenschapper C. Fijnaut in de bundel Greep op de misdaad, die vrijdag is aangeboden aan de Bossche procureur-generaal R. Gonsalves. Gonsalves, die met pensioen gaat, was binnen het college van procureurs-generaal verantwoordelijk voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit.

Volgens Fijnaut moet afluisteren in woningen tot het 'standaardrepertoire' van de recherche behoren, zij het dat het opsporingsmiddel maar selectief mag worden ingezet. Het argument dat met het gebruik ervan de privacy van verdachten te veel wordt geschonden, is volgens hem niet valide. Met het stelselmatig observeren van verdachten - wat volgens de wet wel mag en op grote schaal gebeurt - wordt een veel grotere inbreuk gemaakt op de persoonlijke levenssfeer.

Fijnaut: 'Ik zie daarenboven niet het verschil tussen het afluisteren van een gesprek in een woning en het afluisteren van de conversatie in een loods, wat wel mag. Bovendien creëert de overheid nu een vrijplaats. Criminelen weten dat ze in een woning nooit worden afgeluisterd.'

Volgens de misdaadwetenschapper heeft minister Sorgdrager van Justitie na de 'katalyserende IRT-enquête' niet de mogelijkheid gegrepen om een duidelijke koers uit te zetten voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Fijnaut vindt dat drie dingen snel moeten gebeuren. Enerzijds het wettelijk regelen van het afluisteren van gesprekken in woningen en het sluiten van deals met criminelen, anderzijds het opzetten van een Europees getuigenbeschermingsprogramma.

De wetenschapper baseert deze opvatting mede op de ervaringen die hij de afgelopen vijf maanden in de Verenigde Staten heeft opgedaan. Fijnaut was visiting professor aan de New York University en voerde ter voorbereiding op een nog te verrichten studie gesprekken met sleutelfiguren bij de New Yorkse politie en federale opsporingsdiensten zoals de FBI. Fijnaut is hoogleraar criminologie aan de universiteiten van Rotterdam en Leuven, en maakte diverse rapportages voor het parlement in Nederland en België.

Amerikaanse opsporingsdiensten hebben een grote staat van dienst op het gebied van de bestrijding van de zware misdaad. Aan de vijf maffiafamilies die al tientallen jaren actief zijn in New York, werden de laatste jaren grote klappen uitgedeeld. Volgens Fijnaut gebruikt de Amerikaanse politie daarbij nog steeds het arsenaal aan mogelijkheden waarover zij al sinds de jaren zestig beschikt. Vooral de combinatie van het afluisteren in woningen en het sluiten van deals met criminele getuigen bleek effectief.

Fijnaut wijst daarbij onder meer op de spectaculaire veroordeling, enkele jaren geleden, van maffiabaas John Gotti. Door middel van een verborgen microfoon in de keuken van een hooggeplaatst maffialid kreeg de FBI inzicht in de structuur van de Gambino-familie, waarover Gotti de leiding had. Toen justitie er bovendien in slaagde een deal te sluiten met de plaatsvervanger van Gotti, was er een overvloed aan bewijs tegen de maffialeider.

De Amerikaanse politie en justitie maken steeds minder gebruik van diepte-infiltratie, omdat die methode ernstige beperkingen met zich meebrengt. Bij diepte-infiltratie, die ook in Nederland wordt toegepast, wordt geprobeerd een undercover-politieman in een criminele groep te laten doordringen. Probleem is echter dat de politiële infiltrant op de hoogte kan raken van nog te plegen, ernstige strafbare feiten zoals een liquidatie. Het is onaanvaardbaar dat hij niet zou proberen die te voorkomen, maar daarmee zou hij wel zijn dubbelrol verraden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden