In de zomer hardlopen met twee skistokken

Topsport is een kwestie van veel én hard trainen; van leven onder permanente prestatiedruk. Dat vraagt in zowel lichamelijk, geestelijk als sociaal opzicht veel van de topsporter en zijn omgeving....

VOOR DE Nederlands Ski Vereniging (NSV) moet de verschijning van ene Jan Jacob Verdenius in 1992 een klein wonder betekend hebben. In de langlaufsport stelde Nederland ook in die jaren niks voor, kwam daar ineens een Noor uit het verre Trondheim, die beweerde dat hij Nederlander was. Of hij alsjeblieft mee mocht doen aan de NK voor junioren.

Handenwrijvend moet het bestuur van de NSV vervolgens gezien hebben hoe die 19-jarige Noorse Nederlander vervolgens àlle nationale langlauftitels voor zich opeiste.

Verdenius was op driejarige leeftijd met zijn ouders naar olie-stad Trondheim verhuisd. Daar leerde hij 'natuurlijk' al heel jong langlaufen, in Noorwegen de nationale sport. 'Voetbal is misschien wel een grotere kijksport, als breedtesport is het langlaufen veel populairder.'

De Nederlandse jongen toonde talent. Als twaalfjarige kwam hij voor zijn club al uit in regionale wedstrijden, vanaf zijn vijftiende gleed hij door het hele land. Hij kon goed meekomen, eindigde bij de Noorse kampioenschappen steevast binnen de Top-15.

Verdenius, die sinds hij voor Nederland uitkomt, heel redelijk Nederlands spreekt, vertelt dat hij, toen hij achttien jaar werd, moest kiezen tussen twee nationaliteiten. 'Op dat moment was ik niet goed genoeg om voor Noorwegen aan internationale juniorenkampioenschappen mee te doen. Ik viel net buiten de selectie. Toen heb ik aan Nederland gedacht. Ik heb een brief gestuurd en mocht vervolgens laten zien wat ik kon.

'Ik heb nu weliswaar voor Nederland gekozen, maar dat betekent niet dat niemand mij nog in Trondheim zou zien staan. Bij de Noorse kampioenschappen, ik werd vorig jaar derde, vindt iedereen het leuk dat ik er als Nederlander sta. Beginnen ze ook meteen weer over Kees Verkerk.'

Het langlaufen kent meerdere disciplines. Er zijn onderdelen in de klassieke stijl en er zijn wedstrijden die in een vrije stijl (het zogenoemde skaten) worden afgelegd. Er wordt gesprint, er zijn estafette-wedstrijden, plus de individuele races over 5, 15, 30 en 50 kilometer. Vergaande specialisaties zijn er, zoals in de atletiek, niet - een 5-kilometer-loper strijdt ook op de 'marathon'-afstand, de zware 50 kilometer.

Geen extremere duursport dan het langlaufen. De kracht dient niet alleen uit de benen te komen, de voortgang van de skiloper komt voor 30 procent uit het bovenlichaam. De grootste sportheld van Noorwegen - nee, hij heet níet Johan Olav Koss - is meervoudig wereld- en Olympisch kampioen Björn Dählie. Verdenius: 'Ze hebben diens VO2 max, zijn zuurstofinname, wel eens gemeten. Die was gelijk aan die van Indurain.'

De training is zeer gevarieerd, met zomers alleen hardlopen red je het niet. De Noorse Nederlander traint vijftig weken per jaar en doet in de warme maanden aan kanoën, mountainbiken en rolskiën, een variant van het langlaufen, waarop Verdenius al meerdere keren wereldkampioen is geworden. 'Al moet ik eerlijk zeggen dat de sterkste langlaufers dan meestal niet meedoen.'

Ook al is er in juli en augustus geen sneeuw, de skistokken gaan toch mee naar buiten. Het moet een koddig gezicht zijn in het zomerse Noorwegen, maar langlaufers rennen en springen in die maanden met hun stokken van de heuvels af. 'Die imitatietraining is heel belangrijk. Langlaufen vereist kracht, maar net als schaatsen ook een verfijnde techniek.'

Volgende week zijn de eerste wereldbekerwedstrijden, in het Noorse Beitostolen. Aan het begin van het winterseizoen is de langlauftechniek vaak wat minder scherp, zegt Verdenius. 'Het is altijd een verrassing hoe die eerste echte wedstrijden in de sneeuw gaan.' En dan kun je nog zo goed getraind zijn, als het materiaal niet deugdeljk is, dan verlies je alsnog. Vooral de wax die onder de ski's gesmeerd wordt, bepaalt niet zelden de uitslag.

Verdenius: 'Je kunt heel goed getraind hebben in de zomer. Zo goed, dat je daardoor in de winter een halve minuut sneller bent. Maar als je ski's niet goed gewaxed zijn, dan verlies je zo anderhalve minuut.'

De verschillende soorten langlauf-glijmiddel (voor elke sneeuwsoort weer een ander) komt soms pas in een potje na een chemisch proces van zes weken in de fabriek. Kosten in de winkel: vanaf 250 gulden. 'Bij de Noren is de technische kennis bijzonder vergevorderd. Ik denk dat het Noorse team wel vijf mannen in dienst heeft die zich uitsluitend met het waxen bezighouden. Daar worden kampioenschappen op gewonnen. De Russen zijn soms betere atleten, maar zitten er technisch vaak net naast.'

Verdenius vertelt hoe hij vanuit zijn achtertuin zicht had op het parkoers van de recente WK in Trondheim. 'Daar was drie maanden voor de start al elke dag een mannetje de sneeuw aan het controleren en testen. Ik weet uit goede bron dat de Noren al twee jaar in Nagano zijn om daar de Olympische sneeuw te analyseren. Daar laten ze dan allerlei soorten wax op los.'

Volgend jaar zijn de Winterspelen. Voor Verdenius komen ze iets te vroeg, denkt hij. De Nederlandse langlaufer werd 42ste bij de WK, NOCNSF eist een Top-15 plaats bij een wereldbekerwedstrijd. Een zware opgave. 'Als het op een zekere dag loopt, is de Top-30 binnenkort misschien haalbaar.' In 1999, bij de WK in het Oostenrijkse Ramsau, dan moet hij binnen de Top-25 staan, hoopt hij. Daarna 'kunnen we ons richten op de Spelen van Salt Lake City'.

Presteert een Nederlander daar, dan zou dat een kleine revolutie betekenen in een sport waarin traditioneel vooral Noren, Tsjechen, Finnen, Russen, Italianen en een enkele Kazachstaan domineren. Want een Nederlander, of, sterker, een Oost-Afrikaanse atleet, toch het toonbeeld van duurvermogen, zul je niet snel op topniveau actief zien op de lange, smalle latten.

Alhoewel. 'In Noorwegen doet het hardnekkige gerucht de ronde dat Nike in het geheim een langlaufploeg aan het opzetten is met Kenyanen. . .'

Dit is de tiende aflevering uit een serie over topsport en training.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden