zinvol levenMason Ramdhan

In de gevangenis neemt Mason Ramdhan een radicaal besluit: ik wil een normale vader zijn voor mijn dochters

Mason RamdhanBeeld Jitske Schols

Als Mason Ramdhan op het punt staat een groot drugstransport op te zetten, arresteert de Franse politie hem voor een kleiner vergrijp. Het blijkt zijn ‘redding’. Hij hoeft slechts enkele maanden de cel in. Daar neemt hij een radicaal besluit: hij wil een normale vader zijn voor zijn dochters.

Fietsendiefstal, creditcardfraude, bankchequefraude, witwassen van drugsgeld en het opzetten van een drugstransport – op zijn kerfstok heeft hij genoeg voor vele jaren ‘binnen’, zoals hij de gevangenis aanduidt. Maar zijn criminele carrière van ruim een kwart eeuw heeft slechts tot drie korte veroordelingen geleid: drie maanden in 2001, drie maanden in 2011 en vijf maanden in 2019. Die laatste ervaring in een Franse cel brengt een ommekeer bij hem teweeg. Voortaan wil hij er zijn voor zijn twee tienerdochters. Ook wil hij als coach bij de stichting Draaistop jongeren uit de criminaliteit halen: ‘Ik leg ze uit: justitie is je beste vriend, die wil je op het rechte pad hebben.’

De 43-jarige Mason Ramdhan, geboren in Winschoten en zoon van Surinaams-Hindoestaanse ouders, schreef in zijn Franse cel zijn levensverhaal op. ‘Ik vroeg me af: Wie is Mase, waar is het misgegaan? Ik begon met mijn vroegste jeugdherinnering – dat was mijn vader die op mijn 4de mijn moeder sloeg met een whiskyfles, tot bloedens toe.’ Er komen ook warmere herinneringen boven aan de tijd dat het gezin, verder bestaand uit een iets oudere broer en twee jongere zusjes, in Amsterdam-Zuidoost woont. Vaak is het thuis een zoete inval, met jongens uit de buurt die blijven eten en familieleden die in het weekend aanschuiven. Maar dominant is de ‘zwarte bladzijde’ van huiselijk geweld, gepleegd door zijn alcoholistische vader, 120 kilo zwaar: ‘Als we ’s middags uit school thuiskwamen en er stond een whiskyfles op tafel, wisten we wat er ging gebeuren. Dan hadden we buikpijn van de angst.’ Wanneer de klappen vallen, staan de moeder en de zonen elkaar bij: ‘We vormden een front tegen hem. Als mijn moeder klappen kreeg, sprong mijn broer en als mijn broer klappen kreeg, sprong ik. Als ik dat deed, dan ging hij weg.’

Op zijn 11de krijgt zijn moeder te horen dat ze nog maar een jaar te leven heeft door levercirrose als gevolg van een verkeerde bloedtransfusie: ‘Mijn wereld brak. Ik was zeer hecht met haar – ze heeft ons altijd alle liefde gegeven.’ Ze blijft nog bijna dertig jaar leven. Het gedrag van zijn vader verandert niet, ondanks haar ziekte. Tijdens de hele jeugd van Mason blijft hij haar slaan, zijn geld stuurt hij vooral naar zijn familie in Suriname: ‘Die vond hij belangrijker dan zijn eigen gezin.’ Zijn moeder komt daardoor in geldnood, waardoor Mason besluit het criminele pad op te gaan. Met succes, want frauderen levert hem veel op – op zijn 23ste bezit hij meer dan een miljoen gulden: ‘Ik kocht leuke spullen voor mezelf en verder gaf ik geld aan mijn moeder en mensen in de buurt. Niemand heeft dat ooit geweigerd, ook al wisten ze allemaal wel hoe ik eraan kwam.’

Bij twee vrouwen krijgt hij twee dochters, in 2003 en 2009: ‘Ik was te onrustig om een normaal gezinsleven te leiden. Dus ik ben er lange tijd niet voor mijn dochters geweest.’ Het overlijden van zijn moeder in 2016 raakt hem hard – met haar verliest hij zijn ‘beschermengel’. Twee jaar later organiseert hij zijn eerste drugstransport, vijfhonderd kilo cocaïne vanuit Colombia. Als hij terugvliegt om vanuit Nederland groen licht te geven, wordt hij in Frankrijk gearresteerd. Hij blijkt voor een internationale witwaszaak uit 2011 de cel in te moeten: ‘Ik ben Frankrijk dankbaar daarvoor. Want als ik voor dat coketransport was gepakt, had ik veel langer gezeten. Dan had ik mijn dochters jaren niet meer gezien.’

Wat is voor u een zinvol leven?

‘We leven in een tijd waarin iedereen op zichzelf en vaak egoïstisch is. Ik vind dat je mensen moet helpen. Dat is zinvol. Laatst heb ik een jongere geholpen, waardoor die niet meer naar ‘binnen’ hoeft. Dat heb ik op mijn ervaring gedaan, met mijn mond. Dat is mijn kracht, iemand zo bereiken. Dat geeft meer voldoening dan de manier waarop ik vroeger mensen hielp. Dat was de gemakkelijkste manier, alleen met geld. Dat geeft maar een beetje voldoening, niet de voldoening die ik wil eren.’

Hoe kijkt u erop terug dat u in de criminaliteit bent beland? Er was armoede thuis, maar u heeft zelf ervoor gekozen.

‘Als ik het opnieuw mocht doen, zou ik het anders doen, zeker. Mijn broer en mijn zusjes hebben hun opleidingen afgemaakt, ik heb alleen mavo en ben daarna wel begonnen aan een handelsschool, maar die heb ik niet afgemaakt. Ik heb het gedaan omdat ik me zorgen maakte om mijn moeder, mijn broer en mijn zusjes. Dat zorgzame had ik vanaf mijn 11de, toen mijn moeder ziek werd – strijken, dweilen, koken, ik nam dat van haar over. Later nam ik het financiële plaatje op me.’

Waren er mensen in uw omgeving die het u hebben afgeraden?

‘Mijn beste vriend zei altijd: ‘Mees, stop nou.’ Mijn moeder was er ook niet blij mee. Ze zei: ‘Onthou één ding: wat je doet heeft ook een keerzijde, je gaat ooit de bak in.’ Toen ik voor het eerst vastzat, kwam ze op bezoek en zei: ‘Dit heb ik je gezegd.’ Maar ik luisterde niet naar haar waarschuwingen, ik ging toch door. Tot vorig jaar heb ik nooit aan stoppen gedacht.

‘Vier jaar geleden is ze overleden. Kort voor haar dood zei ze: ik wil niet dat je de drugswereld ingaat. Toch deed ik dat daarna wel. Later heb ik me afgevraagd: waarom? Toen ze overleed had ik niemand meer om op terug te vallen. Ik vertelde haar altijd alles en ze beschermde me. Mijn gedachtengang met die drugshandel was dat ik wilde bewijzen dat ik het kon. Een stomme gedachte, want ik hoef niemand wat te bewijzen, ook niet mezelf. Maar ik zag hoe mijn contacten die handel deden en dacht: dat doen ze best wel stom. Ik dacht slimmer te zijn, voelde de adrenaline in me. Als dat cocaïnetransport was gelukt, had ik gelachen. Maar toen ik in Parijs op de luchthaven aankwam, werd ik gearresteerd, terwijl mijn dochters me op Schiphol stonden op te wachten.’

LEESTIP The Secret, Rhonda Byrne

‘Dit heeft me geholpen open te staan voor het universum. Dat geeft signalen, maar dan moet je ze wel ontvangen, dus ‘wakker’ zijn. Dan kun je veel, bijvoorbeeld tegenslag overwinnen of iemand helpen. Als iemand tegen je zegt dat het goed met hem gaat, kun je zien of dat wel echt zo is. Dit boek heeft me een extra duw in die richting gegeven.’

Waarom besloot u toen een ander leven te gaan leiden?

‘De eerste dag, toen ik op de luchthaven vastzat, was echt een hel. Ik zat in een stinkende cel zonder matras, waar het koud was, terwijl ik nog mijn zomerkleding van Zuid-Amerika droeg. Pas ’s nachts kreeg ik iets smerigs te eten. Ik vroeg me af: ben ik nog wel in West-Europa? Ze probeerden me mentaal kapot te maken. Daarna kwam ik in een gewone gevangenis, waar ik 22 uur per dag alleen zat opgesloten. Dan moet je oppassen niet gek te worden. Toen kwam het hindoeïsme naar voren. Elke ochtend ging ik mediteren, met mijn gezicht naar de zon, en bidden. Tien jaar eerder had ik ook zo’n periode gehad, maar dat was weer weggezakt. In een droom in die gevangenis kwam mijn moeder voor. Ze zei tegen me: ‘Het is goed dat je vastzit.’ Toen wist ik: ik moet dit niet meer willen. Op dat moment kreeg ik als doel een ander leven te beginnen.

‘In die cel ging ik ook schrijven en vroeg ik me af: wie hebben er onder mij geleden? Veel fraude wordt door verzekeraars vergoed, dus daar heb ik niet zo’n probleem mee, maar er zijn ook gewone mensen in de problemen gekomen. Daar voelde ik me schuldig over. Maar vooral voelde ik me schuldig tegenover mijn dochters. Die hebben er zwaar onder geleden.’

Hoe hebben ze gereageerd?

‘Mijn oudste van 17 wist dat ik vastzat, mijn jongste van 11 niet. Ik heb tegen ze gezegd dat het me spijt. In de gevangenis ben ik mijn oudste dochter gaan schrijven en heb ik haar uitgelegd hoe het in mijn leven zo is gelopen. Ik heb gezegd dat ik haar alles wil geven, maar dat het geld voortaan wel op een normale manier moet komen. Dat begrijpt ze. Ze schreef me ook terug, daardoor heeft onze band zich verdiept.

‘Ik heb haar verlaten in een periode dat ze puberde. Op school moest ze over me liegen, ze vertelde dat ik personal trainer op een sportschool was. Ik had haar niet met liegen moeten belasten. Mijn jongste heeft vooral geleden onder mijn tweede tijd in de gevangenis – voor haar was ik huisman en opeens was ik weg. Toen ik daarna terugkwam, vertrouwde ze het niet meer. Zodra ik even het huis verliet, moest ze janken. Pas in Frankrijk realiseerde ik me dat ze een trauma had opgelopen. Ook dat hielp bij het stoppen.’

Vreest u niet voor een terugval?

‘Nee. In het afgelopen jaar ben ik vaak benaderd, maar ik verkoop iedereen ‘nee’. Want ik vraag mijn oude contacten: waar waren jullie toen ik vastzat? Ik stond er helemaal alleen voor. Ik besef nu: voor mij tien anderen, ik ben niks meer dan een pionnetje. Daardoor hebben ze me verloren. Het respect dat ik vroeger voor ze had, ben ik kwijt.

‘Ik ben een tevreden mens, ook al leef ik van een uitkering. Geld komt, maar het gaat ook snel. Ik heb er veel van gezien. Nu kan ik mijn kinderen wat geven, zelf heb ik niet veel nodig. Mensen zeggen me: je bent een laatbloeier. Dat klopt, hoop ik. Ik word nu begeleid door Exodus (die (ex-)gedetineerden helpt terugkeren in de samenleving, red.), ik woon in een van hun huizen. Daarnaast werk ik bij Draaistop om jongeren uit de criminaliteit te houden.

‘Dingen rollen de goede kant op. Ik geloof niet in een opperwezen, maar wel dat alles met het universum is verbonden. Dat geeft me houvast en kracht. Ik heb nu meer rust dan vroeger, maar ik worstel nog met de dood van mijn moeder, ook al is dat vier jaar geleden. Ik mis haar, ik mis het houvast dat ze me bood.’

Hoe ziet u uw toekomst?

‘Ik ben nog nooit getrouwd geweest, dat is een droom van me. Ik zou graag een normaal gezinsleven hebben – ik ben een familiemens, dat heb ik van vroeger meegekregen. De warmte van toen zou ik willen doorgeven. Mensen kunnen dan gewoon aanbellen, binnenkomen en mee-eten. Ik zou verder graag een boot willen hebben. Ik houd van water, dat geeft me rust. Maar het belangrijkste voor mij is nu dat ik mijn kinderen kan zien opgroeien en dat er een toekomst voor ze is.’

Na zijn serie over de zin van het leven gaat Fokke Obbema dit jaar in een nieuwe reeks op zoek naar het antwoord op de vraag: wat is voor u een zinvol leven? Op deze overzichtspagina leest u alle voorgaande gesprekken in deze serie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden