InterviewXander van der Wulp

‘Ik zou Thierry Baudet willen vragen waarom hij zo’n hekel aan de publieke omroep heeft’

Xander van der Wulp.Beeld Frank Ruiter

Hij interviewt liever Baudet dan Rutte en verkiest podcast boven vlog. En wil politiek verslaggever Xander van der Wulp (45) wellicht ook hoofdredacteur worden?

De voorbeschouwing of de nabeschouwing van de coronapersconferenties van Rutte? (1)

‘De voorbeschouwing. Het leuke daaraan was dat ik dan alvast kon vertellen wat we bij de NOS te weten waren gekomen over de stappen die het kabinet ging zetten. Omdat het nog niet helemaal duidelijk was - een uur eerder hadden ze pas de laatste knopen doorgehakt - hing er ook nog spanning omheen. En voor mij was het altijd afwachten of ze op tijd kwamen. 

‘Ze zijn wel eens tien minuten te laat begonnen. Dat betekende dat ik die tijd moest volpraten met enigszins nuttige informatie, terwijl ik in mijn ooghoek het zaaltje van de persconferentie in de gaten hield. Als de deur openging en Rutte naar binnen liep, moest ik mijn zin zo mooi mogelijk afmaken. Dat vond ik leuk.

‘Nu corona redelijk onder controle is, zijn ze met de wekelijkse persconferenties gestopt. Op 24 juni is er nog eentje waarin ze gaan vertellen wat er met de maatregelen van 1 juli gaat gebeuren.’

Den Haag of Washington?

‘Den Haag. Daar ben ik gek op. Ik heb er tot mijn 14de gewoond en werk er nu twaalf jaar.

‘Washington vind ik een mooie stad, ik heb er bijna twee jaar gewoond, tussen 1998 en 2000. Ik heb toen mijn ex-vrouw ontmoet tijdens mijn stage bij CNN. Met presentator Wolf Blitzer volgde ik destijds de zaak-Monica Lewinsky, al kwam dat er in de praktijk op neer dat we wachtten op haar advocaat, in de hoop dat hij zijn raam naar beneden draaide om iets te zeggen. Na mijn stage heb ik nog even gewerkt voor de correspondenten van de NOS, Charles Groenhuijsen en Twan Huys.

‘‘Moet jij geen correspondent worden in Washington?’, vragen collega’s weleens. Maar daar ben je toch meer een eenpitter die blij mag zijn als een expert van een universiteit je te woord staat. Voor politici doe je er totaal niet toe. De invloed van de NOS in Den Haag is enorm: Kamerleden willen in het achtuurjournaal, je kunt alle hoofdrolspelers spreken. Alles wat je doet heeft direct invloed op politici en beleidsmakers. Daarom proberen zij jou ook te beïnvloeden, tijdens vertrouwelijke gesprekken of met nieuwtjes. Ik hou van dat spanningsveld.’

De voorbeschouwing of de nabeschouwing van de persconferenties van Rutte? (2)

‘De persconferenties werden natuurlijk megagoed bekeken, bij de NOS vaak door 5 tot 7 miljoen mensen. Op sociale media merkte ik dat we onder een vergrootglas lagen. ‘Ze verklappen het weer’, las ik als ik zei wat we ongeveer konden verwachten. Kennelijk waren er mensen die het als een avondje Netflix zagen. Maar ik vertelde dingen die al eerder in het nieuws waren geweest. Bovendien moet ik de tijd volpraten. 

‘Na afloop pikte ik in een minuut de gevoelige zaken eruit. Dat vonden sommige kijkers ook weer irritant, want dat hadden ze toch net gehoord? Maar niet iedereen heeft vanaf het begin gekeken.’

Voetballen of hardlopen?

‘Voetballen, ook al ben ik daarmee gestopt omdat ik oud word en mijn arm na een blessure te snel uit de kom schiet. Ik heb in het tweede gespeeld bij Kampong in Utrecht en daarvoor bij SV Loosduinen, een echte Haagse club. De voetbalkleedkamer is een van de gezelligste plekken die ik ken, die mis ik nog steeds. Daar heb ik leren lullen. Af en toe kaart ik nog met wat jongens en dan is het weer precies zoals vroeger.

‘Ik loop drie keer in de week, 6 of 8 kilometer, ook zodat ik kan blijven eten wat ik wil. Als voetballer vond ik hardlopen vreselijk, een sport was alleen leuk met een bal en een doel. Maar vanaf het moment dat er apps kwamen die bijhielden hoe hard je loopt, begon ik het leuker te vinden. Ik loop een kilometer in iets meer dan vijf minuten. Dat is redelijk.’

Vlog of podcast?

‘Podcast. Omdat ik daar nu mee bezig ben. Met Joost Vullings, mijn collega van EenVandaag, maak ik de wekelijkse podcast De Stemming van Vullings en Van der Wulp, waarin we vertellen over het politieke nieuws en onze werkwijze. Bijvoorbeeld hoe we omgaan met Forum voor Democratie, een partij die een vijandige houding aanneemt tegenover de publieke omroep. Als we Baudet een keer vier minuten spreken, kunnen we dat op het Journaal natuurlijk niet helemaal uitzenden. ‘Kijk, dit maakt de NOS ervan’, zegt hij dan verontwaardigd op Twitter. In de podcast hebben we de tijd, een klein uur, om goed uit te leggen waarom we zo’n keuze maken. Ook is de sfeer persoonlijker dan bijvoorbeeld in het Journaal.

‘De vlog Formatievloggers heb ik drie jaar geleden met Joost en toenmalig NOS-journalist Vincent Rietbergen met veel plezier gemaakt, maar die was moeilijker te combineren met het serieuze politieke verslaggeversschap. We lieten daarin zien hoe het er achter de schermen aan toe ging tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017. Maar als je ieder gesprek met een politicus filmt met een mobieltje, vertellen ze je een stuk minder dan bij een normaal off-the-recordgesprek.

‘Joost en ik praten op dezelfde manier over politiek: serieus, maar er moet ook wat te lachen zijn. We hebben elkaar leren kennen bij de NOS, waar we goede collega’s waren.’

Maatpak of confectiepak?

‘Maatpak. Als je pak of je haar raar zit, leidt dat kijkers af. Dus moet je ervoor zorgen dat je er netjes uitziet. Joost is duidelijk een radiojournalist die naar de tv is gegaan. Als ik hem zie, moet ik altijd zijn boord rechttrekken.

‘Ik hang mijn pakken keurig aan een hangertje, gebruik schoenspanners. Zo blijft alles er keurig uitzien. Het is niet zo dat ik ijdeler ben geworden sinds ik op tv kom. Ik was het altijd al.’

Hoofdredacteur NOS of directeur Rijksvoorlichtingsdienst?

‘Mijn vader Gerard heeft dat allebei gedaan en ik word er weleens mee geplaagd dat ik hem achterna ga. Ik kies voor hoofdredacteur.

‘Als kind kreeg ik natuurlijk mee wat mijn vaders werk was. Toen de Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu in 1989 viel, was mijn vader hoofdredacteur van de NOS en moest hij ineens naar zijn werk. Dat soort dingen vond ik spannend. Twee jaar later, ik was 17 en zat nog op het vwo, ben ik ook voor de NOS gaan werken, onder meer als autocue-draaier en regie-assistent.

‘Journalisten willen vooral dingen zelf maken, maar ik vind het ook leuk om dingen te regelen. Voordat ik in Den Haag ging werken, was ik chef van de 24-uursredactie, een afdeling met tachtig man. Ik was toen nog geen 30. Ik denk dat het hoofdredacteurschap mij ook wel ligt, maar vind het moeilijk te bepalen waar ik het best in ben, want ik kan ook best aardig een verhaal op tv vertellen.’

Een lang interview met Rutte of Baudet?

‘Met Baudet. Rutte interview ik regelmatig op de radio voor Met het oog op morgen. Hij is een meester in precies datgene zeggen wat hij wil zeggen. Soms maak ik een opzetje: ik begin met deze vraag en als hij dat zegt, pak ik hem. Dat werkt nooit. Hij is niet te pakken. Ook de Tweede Kamer is daar al tien jaar niet in geslaagd. Hij is soeverein, in interviews en debatten.

‘Ik zou Baudet bijvoorbeeld willen vragen waarom hij zo’n hekel aan de publieke omroep heeft. Hij zei ooit tegen me dat hij het idee heeft dat we de waarheid niet vertellen of verdraaien. In het gesprek dat daarop volgt, wil hij ook dingen van mij weten. Hoe wij werken, bijvoorbeeld. Dat soort wedervragen maakt het een spannender gesprek dan ik met Rutte zou hebben.’

Ferry Mingelen of Frits Wester?

‘Ferry Mingelen, omdat ik hem beter ken via de NOS. Van Ferry heb ik geleerd dat je alles met een lach moet vertellen. Want als je bloedserieus of chagrijnig overkomt, vinden de kijkers je niet leuk. Frits was een pionier door als eerste politieke verslaggever in talkshows te komen, in zijn geval Barend & Van Dorp.

‘Ik zit ook regelmatig bij praatprogramma's. Dat kan moeilijk zijn: soms zijn er onderwerpen waarmee je je liever niet bemoeit. Ooit zat ik bij Jeroen Pauw met twee pornoregisseurs. ‘Iedereen kijkt porno’, zeiden zij, waarop Pauw als een schoolmeester de tafel rondkeek. Toen was het zaak mijn gezicht in de plooi te houden, zodat hij me niet zou vragen of dat klopt. Gelukkig lukte dat. Joost zat laatst bij Op1, waar Kim Holland het de hele tijd had over facials. Ik vond het toen leuk om vooral naar Joost te kijken.

‘Je zou kunnen zeggen dat je als serieus politiek journalist dat soort situaties moet vermijden. Maar het is ook fijn dat mensen die niet naar het Journaal kijken, op een wat luchtiger manier toch meekrijgen wat er in Den Haag gebeurt. Met de beslissingen die hier genomen worden, krijgt iedereen te maken.’ 

Xander van der Wulp

1974 Geboren in Delft

Sinds 1991 Werkzaam voor de NOS

1993-1999 Studie communicatie, Universiteit Utrecht

1998 Stage bij CNN in Washington

2003-2005 Eindredacteur tv-journaals

2005-2008 Chef van de 24-uursredactie

Sinds 2008 Politiek verslaggever

2017De formatievloggers

Sinds 2019 De Stemming van Vullings en Van der Wulp

Xander van der Wulp woont in Utrecht en heeft drie dochters.

De Stemming van Vullings en Van der Wulp verschijnt iedere vrijdag op de podcast-apps.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden