'Ik wil niet een mooie man zijn, ik wil acteur zijn'

Ach, ouder worden hoort erbij en hij werkt graag door. Zegt acteur Derek de Lint, die dit jaar 65 wordt en veertig jaar acteur is.

Beeld Mick de Lint

Al vrij snel na het begin van het interview met acteur Derek de Lint (64) lijkt het gesprek alweer voorbij. Zijn uiterlijk komt ter sprake, wat niet gek is, want het is een onderwerp in elk oud interview met hem. Vooral vrouwelijke interviewers kunnen er wat van. Ze beschrijven zijn 'gouddoorschenen groene' dan wel 'lichtbruine' ogen, zijn 'nagenoeg rimpelloos' gezicht, zijn 'gedistingeerde' haar, zijn 'oogverblindende' tanden, zijn 'slanke' postuur - het houdt niet op. Viva riep hem dertig jaar geleden uit tot de mooiste man van Nederland en Annemarie Oster deinsde in 2008 nóg achteruit toen ze hem zag. 'Zo veel charme is meer dan een vrouw kan verwerken', schreef ze in de VARAgids.

Derek de Lint in 1989.Beeld ANP

Goed, uw uiterlijk heeft u...

'als een vloek achtervolgd.'

Als een vloek? Even serieus.

'Kijk, je wilt natuurlijk liever de mooiste Nederlander zijn dan de lelijkste. Het is hartstikke leuk, maar het is ook een dooddoener.'

Bent u wel eens bang geweest dat u rollen kreeg om uw uiterlijk in plaats van om uw kwaliteiten als acteur?

'Dat had ik in het begin, omdat ik geen toneelschool heb gedaan en vrij laat acteur ben geworden, ik was al 25. Dus dat stempel werd meteen op me geplakt: aha, mooie man.'

Door wie, de pers? Collega's?

'Door iedereen. Het was altijd: mooie man. In het begin van mijn carrière dacht ik: sorry, daar kan ik niks mee, ik wil niet een mooie man zijn, ik wil acteur zijn. Intussen zit ik er niet meer mee als mensen het zeggen. Mooi zijn boeit nooit lang, noch in een film, noch op het toneel.'

Ik wil niet beledigen, maar hoe vindt u het dat het mooi-zijn met het ouder worden...

'voorbij is? Zooo, hé. Dit interview is afgelopen.'

Volgens mij vindt u het best leuk mooi gevonden te worden.

'Soms word ik op straat herkend door een jonge vrouw, van in de 30 of zo, en die begint te blozen als ze me aanspreekt. Dat laat mij niet onberoerd. Maar ik hoop dat het niet alleen komt door mijn uiterlijk, ook door mijn manieren of door wat ik zeg. Mooi-zijn op zichzelf is boring.'

Bent u toch niet bang voor verlies van aantrekkelijkheid?

'Nee. Sterker nog, als ik een enorm wasbord zou hebben, zou het moeilijk zijn rollen te spelen die ik nu aangeboden krijg. Ik speel oudere mannen en dan is het niet erg dat ik een buikje heb of dat mijn haar dunner wordt. Ik sport één keer in de week en weeg mezelf, maar ik ga niet mijn gezicht straktrekken en mijn haar verven. Ik word ouder en dat is een normaal proces.'

Het is een bijzonder jaar voor Derek de Lint. In juli wordt hij 65 en hij is veertig jaar acteur. Voor alle duidelijkheid: hij peinst er niet over te stoppen. 'Als je gezond en fit blijft, kun je als acteur heel lang doorgaan. Ik hoop altijd dat mijn mooiste rol nog moet komen.' Hij is bezig met rollen in het buitenland, maar daarover wil hij niets kwijt zolang er niets zeker is. 'Ik heb een mooie staat van dienst van veertig jaar, maar ik heb een veel mooiere staat van dienst van dingen die ik bíjna heb gekregen.'

De laatste jaren is De Lint bij het grote publiek vooral bekend als dokter Rossi, de zwijgzame psychiater in Gooische Vrouwen, en als Anton Zwager, de vrouwenliefhebber in de AVRO-serie Bloedverwanten. Maar hij heeft intussen veel meer gedaan en als gevolg daarvan is hij onder meer te zien in Code M, de nieuwe jeugdfilm van regisseur Dennis Bots die 21 juni in première gaat. Bovendien staat hij vanaf september in Vergetelheid, de toneelversie van Bloedverwanten, waarin Anton Zwager de eerste tekenen van alzheimer zal vertonen.

Derek de Lint wil afspreken in het Amsterdamse Hotel De l'Europe, niet al te ver van zijn huis, in een rustige ruimte die een conferentiezaal blijkt te zijn. Op een ovale vergadertafel liggen opschrijfboekjes, pennen en pepermuntjes. De Lint past met zijn grijze pak prima in deze omgeving. Alleen zijn hoofd doet niet mee, want hij draagt een baard en zijn grijze haar is lang, wat nodig is voor die mogelijke nieuwe rollen. 'Als ik 's nachts naar de wc ga en ik kijk in de spiegel, denk ik: wat doet deze dakloze in mijn badkamer? O wacht, ik ben het zelf', grinnikt hij.

CV Derek de Lint

17 juli 1950 Geboren in Den Haag.

Opleiding

1970-1972: Kunstacademie Enschede.

1973-1975: Kleinkunstacademie Amsterdam.

Carrière

Theater, onder meer: Thuis van Hugo Claus (1975), Mephisto (2006), Blackbird met Het Nationaal Toneel (2007), Peter en de Wolf (2007), De Grote Liefde van Ger Thijs (2009) en musical La Cage aux Folles (2010/2011).

Film, onder meer: Soldaat van Oranje (1977), Kort Amerikaans (1979), Bastille (1984), De Aanslag (1986), The Unbearable Lightness of Being (1988), Zwartboek (2006), De brief voor de koning (2008), Nova Zembla (2011) en Michiel de Ruyter (2015).

Tv, onder meer: Herenstraat 10 (1984), Dossier Verhulst (1986), China Beach (1989/1990), Poltergeist: The Legacy (1995-1999), Alias (2002), Mevrouw de Minister (2002), Into the West (2005), Gooische Vrouwen (2005-2009), Bloedverwanten (2010-2014).

Derek de Lint is vanaf 21 juni te zien in de jeugdfilm Code M. Vanaf september staat hij in de toneelversie van Bloedverwanten: Vergetelheid.

De Lint is getrouwd met Dorith Jessurun, heeft drie zoons, Jerome (35), Mick (33) en Oscar (27), en een kleinzoon (1).

Beeld Mick de Lint

Hoe kan het dat u zo luchtig doet over ouder worden?

'Ik geloof dat het een van de geheimen van het leven is dat je het ouder worden moet accepteren en op een gegeven moment houdt het op en ga je dood. Ik ben nu 38 jaar samen met mijn vrouw Dorith en ik zeg wel eens tegen haar: 'Heerlijk dat we samen oud worden.' Wij schelen drie jaar, zij is 62. Ik ken wel mannen met een jongere vrouw die zeggen: 'Het houdt je jong.' Het kan, maar het kan je ook juist met de neus op de feiten drukken.'

Maar geen denken aan dus dat u het met werken rustiger aan gaat doen.

'Nee, dat is misschien nog wel mijn angst: dat ik mijn werk verlies. Ik vind het heerlijk om thuis een poosje te freewheelen, te rotzooien, maar dan wil ik ook weer hard aan het werk.'

U heeft al een hele buitenlandse carrière achter de rug en bent nu opnieuw bezig met buitenlandse rollen. Waarom?

'Er is met spelen in Nederland iets vreemds aan de hand. Ik zie het bijvoorbeeld bij Divorce, de opvolger van Gooische Vrouwen, een leuke serie met fantastische collega's. Wat mij irriteert: elk personage rijdt in hetzelfde automerk en er gaat steevast een bepaald merk bier open. En als Waldemar Torenstra een mooie scène speelt, komt er een postzegel over zijn hoofd waarop staat dat Gordon straks in een volgend programma uit zijn bol gaat.'

Dit heb je toch ook in het buitenland?

'Het is niet uniek voor Nederland, maar ik vind het respectloos. We zijn er al aan gewend dat een film na tien minuten wordt onderbroken door een commercieel blok, maar het gebeurt tegenwoordig naadloos. Een mooie scène loopt zo over in reclame voor bier en dan krijg je ook nog een voice-over die vertelt welke sponsors het drama mogelijk hebben gemaakt. Ik kan er als kijker niet meer naar kijken en als acteur voel ik plaatsvervangende schaamte. Kom op jongens, er mag toch wel een beetje meer respect zijn voor het spelen?'

Beeld Mick de Lint

Nogmaals: in het buitenland heeft u ook met dit soort praktijken te maken.

'Maar in de Verenigde Staten hebben ze er iets op gevonden. Je hebt er zenders als HBO en Showtime waarvoor je betaalt en die dus drama maken zonder al te veel commerciële invloed. Dat krijg je ook in Nederland. Het betaalkanaal van Videoland heeft nu al een eigen dramaserie, Zwarte tulp. Het is logisch dat er iets voor het drama op de commerciële zenders in de plaats komt.'

Ziet u de invloed van de commercie in Nederland alleen bij de commerciële of ook bij de publieke omroepen?

'Vooral bij de commerciële. Maar ik hoor dat ook de netmanagers van de publieke omroep zich steeds meer gaan bemoeien met de casting van televisiedrama en sponsors mogen meedenken over artistieke keuzes. Verschrikkelijk.'

Bij de commerciële omroepen kun je nog zeggen dat ze met de programma's geld moeten verdienen.

'Geld verdienen, kom op, John de Mol heeft meer dan een miljard euro.'

Maar RTL is niet van John de Mol.

'Het is Talpa Fictie van John de Mol dat het drama maakt.'

Maar RTL zendt het uit en die zender moet blijven draaien.

'Ik snap hoe de wereld werkt. Ik heb niets tegen commerciële zenders en niets tegen een producent die probeert met de commercie een goed product te maken. Maar waar het mij om gaat: als acteur wil ik niet alléén bezig zijn met koekjes, snoepjes en bier verkopen. Ik wil ook iets moois maken en het ergert me dat de balans zoek is.'

Heeft u de illusie dat u, door dit te zeggen, iets kunt veranderen?

Fel: 'Nee, maar er moet een tegengeluid komen, anders is straks alles wat we doen reclame waarin ook nog wat drama is verwerkt. Ik pleit voor een balans. Die zal er moeten komen als we willen dat televisie blijft.'

Intussen bent u bezig met rollen in de Verenigde Staten?

'Ik neem mijn werk serieus en dan blijft voor mij in Nederland in principe over: televisiedrama bij de publieke omroep, film en theater. In september mag ik in het theater mijn prachtige rol uit Bloedverwanten spelen, daar ben ik dankbaar voor. Maar wat televisiedrama en film betreft: sorry, maar vooral qua script, qua scènes ligt het niveau in de Verenigde Staten hoger. Het is niks nieuws wat ik zeg. Er is daar meer geld en godzijdank worden de sponsors er aangelijnd.'

Derek de Lint ontdekte het acteren rond zijn 25ste bij toeval. Voor hem geen optredens tussen de schuifdeuren toen hij een kind was. Toch hebben zijn ouders een rol gehad in wat hij is geworden. Hij groeide op in Den Haag, met een vader die werkte bij de Gemeentelijke Kredietbank, maar het was volgens hem allesbehalve een burgerlijk milieu. 'Ik had vriendjes die van hun ouders te horen kregen: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Ik kreeg thuis alle vrijheid en leerde dat je een goede grap nooit mag laten liggen. Ik vond het leuk mijn ouders aan het lachen te maken. Ik merkte: hé, daar ligt ruimte.'

Zijn vader had artistiek talent, als kind tekende en schilderde hij veel, maar de Tweede Wereldoorlog verhinderde dat hij ermee doorging. Als dienstplichtig soldaat moest hij in mei 1940 vliegveld Ypenburg verdedigen tegen de Duitsers. Hij zag om zich heen hoe zijn mede-soldaten door een Duits bombardement levend verbrandden. De maat naast hem kreeg een scherf in zijn hoofd die er aan de andere kant weer uitkwam. Zijn vader stierf in 2010, 93 jaar oud. Pas een jaar voor zijn dood begon hij uitgebreid over die meidagen te vertellen.

De Lint heeft één oudere broer, die tijdens de Hongerwinter bloembollen at. 'Dus toen ik in 1950 werd geboren, dachten mijn ouders: God, we hebben het overleefd, het is voorbij. Ik kreeg pap, ik kreeg alles. Als je mijn babyfoto's ziet: ik was een michelinmannetje.' Zijn broer ging medicijnen studeren, waardoor op hém, de tweede zoon, minder druk lag op dat niveau te presteren. Hij rolde de flower-powertijd in zonder een vastomlijnd idee over wat hij wilde gaan doen.

Omdat hij net als zijn vader goed kon tekenen en schilderen, koos hij voor de Kunstacademie in Enschede. Twee jaar later stapte hij over naar de Kleinkunstacademie in Amsterdam met als doel stand-up comedian te worden. 'Ik was eigenlijk al te oud, ik speelde geen instrument, ik kon niet goed zingen, ik had geen ballet gedaan, ik was alles wat ze niet wilden. En toch namen ze me aan en dat had ik absoluut te danken aan een aantal homofiele docenten die als een blok voor me vielen, moet ik eerlijkheidshalve zeggen.'

Het uiterlijk, ziet u nou wel?

Hij moet heel hard lachen. 'Jaaa. Ik heb met een maatje uit mijn klas, Ruut Weissman, die nu directeur is van de Theaterschool in Amsterdam, ingebroken bij het secretariaat. Daar vonden we de notities van het toelatingscomité van de Kleinkunstacademie. Bij mij stond er: 'Hier krijg je problemen mee.' Ik was wild in die tijd en ik vond de Kleinkunstacademie maar een duffe bedoening. Ik luisterde naar Lou Reed, Frank Zappa, Bob Dylan en ik moest op school liedjes zingen van Jules de Corte. Dat was wel een overgangetje.'

In 1975 kwam u terecht in een stuk van Hugo Claus, nadat een leraar van de Kleinkunstacademie u had voorgedragen.

'Ja, ik stond in de Amsterdamse Stadsschouwburg tegenover Ank van der Moer, zonder enige ervaring. Ik kende wel wat basisbeginselen, maar ik had geen echte acteeropleiding gehad. Dus ik viel uit elkaar van onzekerheid. Ik weet nog dat Jan Spierdijk schreef, een bekende recensent van De Telegraaf: 'Derek de Lint is een pispaal, maar hij kan er niets aan doen.' Nou, dacht ik: geen slechte recensie, ik ben wel een pispaal, maar kan er niets aan doen.' Schaterlach.

Beeld ANP

En dacht u toen ook: dit is zo leuk, ik word acteur?

'Nee, want die voorstelling van Claus ging als een nachtkaars uit. Maar via een neef van mij kwam er een foto van mij terecht bij Rob Houwer en Paul Verhoeven, die bezig waren met Soldaat van Oranje. Op die foto leek ik sprekend op Erik Hazelhoff Roelfzema, de echte soldaat van Oranje. Uiteindelijk ben ik dat niet geworden, omdat ik geen ervaring had. Maar ik kreeg wel de rol van Alex, de foute studievriend van Erik.'

Heeft die film u definitief gewonnen voor het acteren?

'Het kwartje viel echt volledig tijdens de première van Soldaat van Oranje in Tuschinski. De andere acteurs hadden de film al gezien, Rutger Hauer, Jeroen Krabbé, maar ik niet. Vlak vóór de film begon, zei Paul Verhoeven tegen mij: 'Jij hoeft je helemaal geen zorgen te maken.' Dat was wel een moment. En toen zag ik die film en dacht ik: wow, dít is leuk.'

Wat was precies leuk? Het acteren zelf of ook de lof, de sfeer eromheen?

'Alles. Het spelen zelf en het creatieve proces. Dat je iets doet wat ertoe doet. Dat je in je vak goed bent - en dat wil ik nog steeds.'

Met Soldaat van Oranje, die uitkwam in 1977, vestigde hij zijn naam als acteur. Toch waaiden nieuwe rollen hem niet meteen aan en soms wist hij niet hoe hij zijn hypotheek moest betalen. Voor de publiciteit deed hij de gekste dingen. Hij zat als mystery guest in een doos in de Showbizzquiz van Ron Brandsteder. In het tv-programma van roddeljournalist Henk van der Meijden moest hij meisjes zogenaamd vingeren, waarna degene die het best had meegespeeld werd gekozen als zijn tegenspeelster in Kort Amerikaans.

Gaandeweg bouwde hij een mooie carrière op, ook buiten Nederland. Hij had de hoofdrol in De Aanslag, die in 1987 een Oscar won als beste buitenlandse film. In 1988 speelde hij in de Amerikaanse film The Unbearable Lightness of Being van Philip Kaufman. In 1989 zat hij met zijn vrouw en hun drie zoons een half jaar in Los Angeles voor de opnamen van China Beach, een dramaserie voor de Amerikaanse zender ABC. Tien jaar, van 1995 tot 2005, woonde hij met zijn gezin in Vancouver, vanwege de hoofdrol in de sciencefictionserie Poltergeist: The Legacy, uitgezonden door het Amerikaanse Showtime.

Derek de Lint met zijn vrouw Dorith.Beeld ANP

Waardoor is u gelukt wat veel Nederlandse acteurs niet lukt: een buitenlandse carrière?

'De lange adem. Je moet doorgaan, doorgaan, doorgaan en dat doe ik nog steeds. En je moet tegen je verlies kunnen. It's a profession of rejection.'

Ik begrijp dat u voor een rol bent gepasseerd door Julio Iglesias. Dat lijkt me wel een dieptepunt.

Hij schiet in de lach: 'Dat was voor een film met Bette Midler. Ik ben voor de grootste films gegaan, Gorilla's in the Mist, ik was bijna de captain van Star Trek. Droom groot, dat is een van de geheimen van succes. Ik heb altijd grote dromen gehad en ik moet zeggen: ik ben ver gekomen.'

U heeft van 1995 tot 1999 de hoofdrol gehad in Polter-geist: The Legacy, een sciencefictionserie. Het is niet mijn genre...

'Het mijne ook niet.'

Dat wilde ik dus vragen: heeft u die rol óók geaccepteerd vanwege het soort leven dat u in Vancouver kon leiden?

'Ja, dat kan ik rustig zeggen. Ik wilde ervaren wat de jackpot was. Als je zo arm bent geweest als een kerkrat, is het fijn dat geld geen probleem meer is. Ik verdiende meer dan ik kon uitgeven, het was een bevrijding. Eindelijk had ik de auto die ik al mijn hele leven wilde hebben, een Jaguar. We hadden vakanties op Hawaï. En wat vooral zo fantastisch was: mijn vrouw en kinderen hadden het in Vancouver ook naar hun zin.'

In 2005, toen de kinderen het huis uit waren, keerden hij en Dorith terug naar Amsterdam. De Lint merkte dat hij in Amerikaanse films vanwege zijn accent te vaak werd gecast als de niet-Amerikaan, de Russische maffiafiguur of de Italiaanse bankdirecteur. Hij wilde weer werken in zijn eigen taal en ging in Nederland nieuwe dingen doen. Hij stond in het theater, hij werd dokter Rossi en Anton Zwager, en speelde in een aantal Nederlandse films. In Code M, een avonturenfilm voor het hele gezin, is hij een nukkige, eigengereide opa. 'Heel leuk om te spelen. Ik vind dat we dat genre films in Nederland erg goed doen.'

Derek de Lint in 1979.Beeld ANP

U bent in Amsterdam in uw oude huis getrokken. Voelde dat niet als terug naar af?

'Ons leven in Vancouver was fantastisch, a dream came true. Maar na een tijd begon ik toch te denken: is dit alles? Ik weet nu wat heimwee is. Ik wilde juist mijn oude leventje in Amsterdam terug. Dat is misschien nog wel het mooiste: dat we na Vancouver weer allemaal in Amsterdam wonen, dus ook onze drie zoons met hun vriendinnen en onze kleinzoon van 1 jaar en 9 maanden. En er is nog een tweeling op komst.'

Goh, u bent een echte familieman.

'Heel erg, ja. Maar begrijp me goed: de familieman zijn is alleen leuk in een volledig leven. Het is niet zo dat ik als opa voortdurend thuis wil zijn, ik wil ook uitgedaagd worden in mijn werk.'

U bent 38 jaar samen met Dorith, wekt dat in de acteurswereld verbazing?

'Ik ben geen uitzondering. Alhoewel... Huub Stapel is na een lang huwelijk ook van zijn vrouw af, hè? Het is zo leuk dat ik een vrouw met humor heb, want toen we hoorden dat Huub en Resie gingen scheiden, keken wij elkaar aan: wanneer zijn wij aan de beurt?'

En?

'Ik kan alleen maar uit de grond van mijn hart zeggen: ik kan mij geen leven voorstellen zonder Dorith. En áls we uit elkaar zouden gaan, geloof ik niet dat het te maken heeft met de verleiding van een andere vrouw. Die heb ik zo vaak gehad, ik heb met de prachtigste actrices in bed gelegen.'

U bedoelt: professioneel?

Hij grinnikt. 'Kom op zeg. Professioneel. Als ik een mooie vrouw tegenkom met wie ik vreselijk kan lachen en die sexy is, denk ik niet: o, die wil ik. Nee, dan denk ik: die heb ik al.'

Maar toch, hoe blijf je 38 jaar bij elkaar?

'Het gaat erom dat je elkaar na al die tijd nog kunt vertederen. Dat je voor elkaar zorgt. Dat je geen tweede agenda hebt. Maar het is ook mazzel, een gouden appel die je vangt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden