'Ik wil deze wereld niet verlaten zonder een liefde die mij overstijgt'

Wat betekent het om nu man te zijn? Acteur Raymi Sambo: 'Eigenlijk ben ik de verbeterde versie van mijn moeder.'

Beeld Imke Panhuijzen

Acteur Raymi Sambo (1971) leeft op zijn eigen voorwaarden. Hij valt op mannen, maar krijgt binnenkort een kind met een goede vriendin.

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Als je wordt geslagen, ga dan niet in een hoekje zitten. Reageer. Zij was een ongewenst kind, ontstaan uit een verkrachting. Ze zag er anders uit dan haar broertjes en zusjes, met een brede in plaats van een spitse neus. Door haar moeder werd zij behandeld als een stuk vuil. Mij peperde ze in: laat niet over je lopen. Op Curaçao is iedereen een onderdaan van zijn moeder, maar ik riep op mijn 4de al: 'Ik ben van mezelf.' Onze band is hecht, maar ik heb wel altijd weerwerk geboden. Dat heeft ze mij zelf geleerd. Eigenlijk ben ik een verbeterde versie van haar.'

En van uw vader?

'Met hem had ik geen goede band. Vaak haatte ik hem. Op zich was hij een lieve man. Een trofee voor mijn moeder, want hij was lichtgekleurd en rijk. Maar hij leed onder de negatieve invloed van zijn moeder, die mijn moeder geen goede partij vond. Toen mijn vader mijn moeder ontmoette, had ze al vijf kinderen. En ze was ook nog eens pikzwart.'

Was het een goed huwelijk?

'Ze waren elkaars grote liefde, maar door de invloed van mijn oma was ons huis doordrenkt van negativiteit. Ze maakte mijn vader wijs dat mijn moeder vreemdging. Nadat mijn moeder een keer met vriendinnen uit was geweest, scheurde hij haar de kleren van het lijf. Ik heb ooit gezien dat hij haar bijna stak met een mes. Er was een tekenfilm, Harry Scary the Troublemaker. Zo noemde ik mijn vader. Uiteindelijk is mijn moeder vertrokken. Mijn vader had spijt van zijn gedrag, maar is het toch altijd blijven rechtvaardigen. Dat heeft tot aan zijn dood tot grote ruzies met mij geleid. Hij is zeer gelovig geworden, dat zie je vaker bij mensen die iets heel ergs hebben gedaan. Een keer heb ik bijna een pan kokende soep over hem heen gegooid. Jammer genoeg hebben ze me tegengehouden.'

CV Raymi Sambo

1971 Geboren te Curacao vanaf 1990 Musical Basta. Daarna tv-gastrollen in onder meer 12 steden, 13 ongelukken en de Britse telefilm Daffyd.

Rol in Baantjer. Medewerker van Klokhuis, Teleac, presentator van Willem Wever. 'Paul' in de film en serie All Stars en All Stars 2 2004 Oprichting theatergezelschap Very Important Group (VIG) 2017 Voorstelling VIG: F*ck the police, vanaf 11/11 in de theaters.

U bent al jong aan uw ouders ontsnapt.

'Op mijn 12de ben ik in mijn eentje van Curaçao naar Nederland verhuisd om bij mijn zus te gaan wonen. Ik opereerde volledig autonoom. Als er op school iets aan de hand was, schreef ik zelf een brief, in het handschrift van mijn moeder.'

Als man/vrouw

Journalist en schrijver Daniela Hooghiemstra interviewt voor V bekende mannen over wat het betekent man te zijn anno nu. Lees hier de eerste aflevering van de serie. En lees hier de balans die is opgemaakt na interviews met 28 vrouwen over wat het betekent om vrouw te zijn anno nu.

Hoe ontdekte u dat u homoseksueel was?

'Ik vond een jongen in mijn klas leuk. In de Hitkrant las ik dat je in zo'n geval homoseksueel zou kunnen zijn. Op de mavo had ik een goede vriend, Aaron. Als we ergens zaten, raakten onze knieën elkaar. Op een dag zei hij: 'Volgens mij ben jij gewoon homo.' Ik was heel verliefd op hem, maar seks was tussen ons niet aan de orde. We gingen vaak samen naar de film. De laatste die we zagen, was Dirty Dancing. (Lacht) Aaron heeft nog jaren door mijn hoofd gespookt. Hij is getrouwd en heeft drie kinderen.'

Maakte uw geaardheid u ongerust?

'In mijn cultuur wordt homoseksualiteit raar gevonden, dus ik dacht: hoe moet dit? Op mijn 18de kwam er op straat een man naast me lopen. Hij was heel aardig. Ik dacht: volgens mij word ik versierd. Ik ging mee naar zijn huis. Het was een mooie ervaring, maar na afloop zei ik: dit had ik eigenlijk met Aaron willen doen.'

Wanneer heeft u thuis verteld hoe het zat?

'Ik was 27, speelde in de serie All Stars, had een vriend, verdiende goed en onderhield mijn moeder. Tijdens een bezoek aan mijn zus zei ik: 'Trouwens, dit is mijn vriend.' Meteen die avond belde mijn moeder. 'Zeg, ik heb gehoord dat...'

'Helemaal waar', zei ik.

'Maar is het toch niet beter als je gewoon met een vrouw...'

'Luister', zei ik, 'als je dit niet accepteert, is daar het gat van de deur.'

Nou, dat was het.'

Is seks een dominante factor voor homo's?

'Mannen zijn daar sowieso veel mee bezig. Als ik een mooie man zie, is het eerste wat ik denk ook: wrow (gromt als tijger). Maar als er geen zinnig woord uit komt, is het snel afgelopen. Ik laat me niet met iedereen in. De eerste keer dat ik in de Cockring kwam (gayclub met darkroom in Amsterdam) was een schok. Allemaal bezwete, ontblote lijven in een donkere ruimte. Naarmate mijn ogen beter gewend raakten aan het licht, begon ik te zien wat daar gebeurde. Dat zoiets bestond.'

Wat dan?

'O, nu ga je te ver.' (Lacht) 'Oké, ik zag een man, die werd gepijpt door een andere man en hij - dan ga ik het nu ook zeggen hoor - kwam klaar in die ander zijn mond. Ik vond het best spannend, maar dacht ook: hoe kun je dat doen? Je weet niet wie hij is.

'Toen een hand mij aanraakte, schrok ik me de tering. Iets vastgrijpen van een onbekende kon ik niet. Ik heb een beetje last van smetvrees, het gevoel dat iedereen vies was, had bij mij de overhand. Ik heb in die club nog wel een keer gezoend met een Duitse jongen, die mij Pumpkin noemde.' (Schaterlacht)

Zoekt u een man?

'Ik heb mij lange tijd gestort op mijn acteercarrière. Een vaste relatie hoefde niet van mij. De mannen die ik leuk vond, hadden meestal een vrouw. Een man die ik heimelijk ontmoette, heeft zelfmoord gepleegd. Daarna dacht ik: dit wil ik niet meer. Ik wil iemand die echt voor mij kiest. Ik ben toe aan iets onvoorwaardelijks. Maar tot mijn enorme verbazing ben ik nu toch weer in zo'n situatie beland.'

In wat voor een situatie?

'Dat ik heel erg verliefd ben op een man die al iemand heeft. En dat is lastig. Het begon als een grap, we waren goeie maatjes. Maar het is uit de hand gelopen.'

En nu?

'Dat weet ik niet.'

Wat vindt u typisch mannelijk aan u zelf?

'Ik voel mij niet gebonden aan regels. Ik heb mijn eigen man ontwikkeld. Eentje die kwetsbaar durft te zijn, voor wie liefde de essentie is en die sorry kan zeggen.'

Binnenkort wordt u vader. Hoe is dat gegaan?

'Ik zat al een tijdje met het gevoel dat ik deze wereld niet wil verlaten zonder een liefde die mij overstijgt. Iemand voor wie ik niet kan weglopen. Met een lesbische vriendin heb ik al jaren een fantastische verstandhouding. We maken samen theatervoorstellingen, dat is ook net een huwelijk. Ik ben niet gelovig, maar 's avonds bid ik altijd even. Dan dank ik voor de liefde van mijn moeder, van mijn broer en zussen en hun kinderen en kleinkinderen en van mijn vriendin. Zij vormt een aparte categorie. Haar vriendin, die al kinderen heeft, gunt het haar. Zij zegt: dit is jullie project, ga je gang.'

Dat project vergt een goede controle over emoties.

'De essentie van liefde is dat je de ander iets gunt. Dat doen wij. We hebben op papier vastgelegd dat het kind tweeënhalve dag bij mij is en vierenhalve dag bij haar. Hoe het precies zal gaan, weet ik niet, maar het is het leukste niet-weten dat ik ooit gehad heb. De eerste maanden trek ik bij haar in. Ik wil overal bij zijn, ook 's nachts opstaan om een flesje te geven. Daar heb ik héél veel zin in.'

Wat voor man moet uw zoon worden?

'Hij zal moeten vechten voor wat hij wil, maar niet voor wie hij is. Bovenal wil ik dat hij een vrije geest wordt. Te veel mannen zitten vast aan dat hele machogelul over wie of wat ze moeten zijn.'

Vindt u ouder worden een probleem?

'Ik vind mijzelf met de jaren eigenlijk juist sexier worden. Ik let goed op wat ik eet, sport veel en ben sinds kort vegetariër. Ik wilde ooit mijn wallen laten weghalen, maar de chirurg zei: 'Die horen bij jou.' Mijn huid laat ik wel behandelen met een chemisch goedje dat de toplaag verwijdert, zodat het deel daaronder herstelt.'

Waarvan bent u afhankelijk?

'Van de liefde van mijn moeder, mijn broer, mijn zussen, mijn vrienden en mijn vriendin.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden