Column Peter Middendorp

Ik verzamel stalbranden uit treurigheid

Is het seizoen van de stalbranden alweer aangebroken, of duurt het nog een beetje, tot het bijvoorbeeld iets warmer is? Of zijn ze net als veel andere verschijnselen ook niet langer seizoensgebonden en gaat het tegenwoordig het hele jaar door?

In Biezenmortel brandde deze week een stal uit, of meerdere – in de rook en de vlammen stierven 2500 varkens. Het kunnen er ook meer zijn geweest, want er zijn veel meer varkens dan in de administratie van boeren terug te vinden zijn. Een miljoen ongeveer. Spookvarkens worden ze genoemd. Aanwijzen kun je ze niet, maar branden doen ze natuurlijk wel.

Cameraploegen van regionale omroepen, uitgerukt op het politie- of brandweeralarm, wat altijd opwinding met zich meebrengt, maakten stand-uppertjes voor de resten van de stallen, met bluswerkzaamheden en zwaailichten op de achtergrond, en waarschijnlijk ook nog wel, ergens verderop in het donker, een paar honderd rokende en sidderende varkens, wachtend op genade.

De volgende ochtend scheurde ik het bericht over Biezenmortel uit de krant. Ik verzamel stalbranden, ik weet ook niet waarom. Ja, uit treurigheid. Sinds ik me eens in de ontwikkeling van dieren moest verdiepen, denk ik bij ieder slachthuisfilmpje op het internet weer: kijk, daar verdrinkt een kind van zeven in kokend water.

Ergens moet ik nog een knipsel van de brand in Rheine hebben, ook een paar duizend zeugen en biggen. Ik herinner me de rook die het gaf. Van heinde en verre kwamen er mensen op de brand af om naar de rook te kijken. Ze maakten er foto’s van en verspreidden ze op sociale media. Het was de rook van hun leven.

Over Barneveld heb ik er ook een paar, ergens, dat weet ik zeker, zoveel pluimvee als daar vlam vat in het jaar. Tienduizend kippen per keer is geen uitzondering, eerder normaal. Uit een bericht, dat weet ik nog wel, bleek dat de inwoners van Barneveld de branden heel erg vonden. Ze treurden erom. Waarop De Telegraaf schreef, ook dat was humanisme: ‘Barneveld bidt voor de kippenboeren.’

Er waren er meer, veel meer. Heusden, even uit het hoofd, varkens. Didam, ook varkens, Ospel, kippen. Ammerzoden, Agelo. Heel veel berichten had ik uitgescheurd, maar bewaard had ik ze niet, dus heb ik op het internet nog maar even nagekeken hoeveel dieren er jaarlijks in stalbranden verdwijnen. 122.000 vorig jaar, heeft Wakker Dier geteld. Meest pluimvee, de spookdieren niet meegerekend.

De analyses van de dagen na de branden scheur ik niet uit de krant, want die zijn elke keer hetzelfde, bijna woordelijk. De stallen zijn oud. Er zijn geen rookmelders. En als ze er wel zijn, doen ze het niet, omdat ze door het stof en de ammoniak in de stallen zijn aangetast. Daarom worden er ook geen sprinklerinstallaties opgehangen, want ‘zonder werkende branddetectie worden die door de boeren niet als nuttig gezien’. Ander bezwaar: de hoge kosten. En dus branden de dieren, het is goedkoper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.