'Ik kan mijn buren niet verstaan'

Joke van den Boomen (60) woont haar hele leven in Transvaal. In die tijd verloederde de wijk. Ze werd de koningin van de wijkverbetering....

Van onze verslaggeefster Sacha Kester

Je moet eigenlijk niet naar vroeger vragen, want iedereen weet dat allestoen beter was. In de Haagse wijk Transvaal kenden de mensen elkaarvroeger tenminste nog en zorgden ze ook voor elkaar.

'Het was een echte arbeiderswijk', vertelt Joke van den Boomen. 'Demensen hadden het niet zo breed en als iemand zonder werk zat, zorgden deburen ervoor dat er in elk geval te eten was.'

Van den Boomen is geboren en getogen in Transvaal en is er nog steedsniet weg te krijgen. Daarmee is ze één van de weinigen, want bijna alleblanke gezinnen hebben de afgelopen jaren hun spullen gepakt. Omdat erteveel veranderde. Omdat ze hun buren niet meer konden verstaan. Omdat dejunks op de stoep lagen te spuiten en criminele bendes hun ruzies ookoverdag met kogels uitvochten.

'Wanneer die ellende is begonnen?' Van den Boomen leunt achterover inhaar stoel in haar huiskamer. Twee katten sluipen rond de vetplanten in hetraam en negeren de teddybeer die uitkijkt op de buffetkast. Buiten, vanafhet natgeregende balkon, kun je het nieuwe Wijkpark zien.

'Tja, veertig jaar geleden kwamen de eerste Surinamers, maar dat leverdegeen problemen op. Het ging eigenlijk pas mis met die gezinshereniging,toen hele Marokkaanse en Turkse gezinnen massaal bij ons in de wijk werdengedumpt. Ze hadden er geen idee van hoe onze samenleving werkt, gooidenvuilniszakken van twee hoog naar beneden, slachtten een geit op hunbalkonnetje. Dat soort dingen.'

Het ergste, zegt Van den Boomen, was dat je elkaar niet kon verstaan.'Als je een lekkage hebt en je de bovenburen niet duidelijk kunt maken datze die kraan moeten dichtdraaien. Dan komt de irritatie.'

Met de veranderende cultuur in de wijk verdween ook de sociale controleen dat veroorzaakte steeds meer criminaliteit. De toeristische wandelingdoor de Paul Krugerlaan, winkelstraat in de wijk, wordt door bewonersgekscherend de 'survivaltocht' genoemd, omdat je volgens Van den Boomennauwelijks van de ene naar de andere kant kon lopen zonder te wordenbeschoten.

'Wat dat betreft is het al een heel eind verbeterd', zegt ze opgelucht.En dat is voor een deel aan Van den Boomen zelf te danken, want ze heeftaltijd vooraan gestaan om zich voor Transvaal in te zetten. Ze voerdeacties tegen de sloop van goede huurwoningen en tegen de verloedering vande parken.

Zo stond ze bijvoorbeeld aan de wieg van de Haagse Hopjes, een stichtingdie containers met speelgoed op de pleinen heeft neergezet. 'Daarmee haalje de kinderen terug', zegt Van den Boomen. 'En als er kinderen spelen,verdwijnen de junks.'

Haar activiteiten hebben Joke de titel 'Koningin van de Transvaal'opgeleverd. Een geuzennaam die ze eerst terughoudend, maar nu met trotsdraagt. 'In het begin werd ik er maar verlegen van, maar het is ook welfijn om te merken dat je gewaardeerd wordt.'

'De koningin' heeft hoge verwachtingen van het Wijkplan Transvaal, deherstructurering die al in volle gang is. 'Witte mensen zie ik niet zo snelterugkeren, maar dat maakt niet uit. Het gaat erom dat er mensen met eenverschillende achtergrond in de wijk wonen.

'Als er nu een nieuw gezinnetje komt waarvan de Turkse moeder geenhoofddoek draagt, dan heeft ze er binnen een week wel een op. Ik heb nikstegen hoofddoeken, maar als het onder druk gebeurt, is het natuurlijk nietgoed. En terwijl de sociale controle op dat gebied heel sterk is, zie jedat die ontbreekt op het gebied van veiligheid of de boel schoonhouden.

'Volgens mij heeft dat voor een heel groot deel met opleiding te maken.Het zou voor iedereen beter zijn als die nieuwe huizen straks wordengekocht door een paar beter opgeleide Turkse of Marokkaanse gezinnen. Datverandert meteen de sfeer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden