Ideeën van Niet Nix stellen helaas weinig voor

De jongeren van Niet Nix verdienen een compliment voor hun initiatief tot een inhoudelijk politiek debat. Tegelijkertijd schieten de voorstellen in hun pamflet op belangrijke punten tekort, terwijl sommige onderwerpen zelfs helemaal ontbreken, constateert een aantal jongeren van GroenLinks....

HET PAMFLET Niet Nix van onze sociaal-democratische generatiegenoten heeft typische reacties uitgelokt van de oudere generatie. Er was nauwelijks een inhoudelijke antwoord. Het ging vooral over het generatieconflict en de machtsvraag.

Laten we daarom beginnen hen te complimenteren met het starten van een inhoudelijk debat. Zij laten zien dat onze generatie niet niks is, wat de reactie van de baby-boomers ook mag zijn. Het verwijt aan onze generatie is vaak dat wij niet strijdvaardig genoeg zijn. Onze stelling is dat als de vastgeroeste elite dat maar vaak genoeg zegt - en de inhoudelijke discussie niet wil voeren - de jongere generatie wel degelijk grimmiger zal gaan optreden.

Wij nemen hier de inhoud als uitgangspunt voor discussie, en willen enkele opmerkingen maken ingedeeld in vier categorieën: opvallende ideeën, interessante maar onuitgewerkte ideeën, teleurstellende en ontbrekende ideeën.

Als GroenLinks-jongeren valt ons in het pamflet de aandacht voor milieupolitiek op. Dit is niet verrassend. Onze generatie is, gemiddeld genomen, bezorgder over milieuproblemen dan de verwende welvaartsgeneratie voor ons.

Mochten de ideeën van de Niet-Nix-jongeren doorsijpelen naar de PvdA-elite, dan zullen debatten over grote projecten wellicht anders aflopen. De recente wanvertoning rond Schiphol, Beek en de HSL zou ons dan bespaard zijn.

Toch is de lange lijst milieuvoorstellen niet meer dan een serie luchtballonnen. Een beeld van de gespannen verhouding tussen economie en milieu op langere termijn ontbreekt. Duurzame ontwikkeling vergt volgens ons inzicht in de keuzes die gemaakt moeten worden.

De auteurs onderkennen zeer terecht het belang van kennis. Wat is er toch gebeurd met de sociaal-democratische onderwijsvisie, zo lijken zij zich af te vragen? Wellicht vermorzeld door de technocraat Ritzen? Veel ideeën zijn interessant - zoals een leerplicht van 2 tot 18 jaar - en zelfs vernieuwend - zoals het opheffen van het huidige klassensysteem - maar te weinig doordacht en onsamenhangend.

De vraag is ook of het onderwijs, na de jarenlange bezuinigingen en grote vernieuwingsoperaties, zit te wachten op voorstellen die radicaal breken met de bestaande structuur. Het zou beter zijn als de politiek zich meer richt op de maatschappelijke druk die bij kansarme jongeren wordt gelegd.

Wat bovendien opvalt, is dat een standpunt over de uitholling van de studiefinanciering en het aio-stelsel totaal ontbreekt. Is het de bedoeling dat, met de combinatie van werken en leren als ideaal, jongeren hun studie of promotie zelf betalen?

Ronduit teleurstellend zijn de standpunten over sociale zekerheid. In het hele boekje is er weinig aandacht voor het klassieke thema solidariteit. Het lijkt alsof het hele stelsel van sociale zekerheid slechts zal bestaan uit een negatieve inkomstenbelasting (een belastingvrije voet voor iedereen oftewel een gedeeltelijk basisinkomen).

Er wordt geen enkele visie gegeven op inkomensverhoudingen en solidaire politiek, noch op Europees sociaal beleid. Hoe zit het met diegenen die zich economisch niet kunnen redden? Welke visie heeft Niet-Nix op de nadelen van vergaande flexibilisering aan de onderkant van de arbeidsmarkt? Is er nog leven na de Europese markt en munt? Volgens ons moet een visie op sociale politiek niet alleen economisch zijn gefundeerd, maar ook normatief. Hoewel de jongeren gedreven zijn door idealisme en vernieuwingsdrang, is hiervan weinig te merken.

De jonge economen van de PvdA lijken allemaal geïndoctrineerd door het economisch denken van hun voorganger Rick van der Ploeg. Voor een club jongeren, wel geïnteresseerd in de leefomgeving, zou de vraag over hoe samen te leven toch existentieel moeten zijn. Want met het stellen van die vraag wordt ook onderzocht wat de eigen rol is in die samenleving.

Symptomatisch is dat deze toch succesvolle/kansrijke jongeren geen enkele aandacht schenken aan de multiculturele samenleving. Alsof de samenleving alleen maar bestaat uit jonge, witte, kansrijke, sociaal-democraten.

Generaties vormen geen homogene groep. Zoals het fenemeen ouderenpartijen gedoemd is te mislukken, zal er geen jongerenpartij ontstaan. Toch zouden jongeren een eigen invalshoek moeten kiezen.

Volgens ons is het aan de jongeren om vragen over de toekomst te stellen. In wat voor samenleving willen wij ons ontplooien? De aandacht voor milieupolitiek is één aangrijpingspunt, maar het moet ook gaan over hoe samen te leven in een ingewikkelde maatschappij. Jammer genoeg ontbreekt zo'n visie bij de jonge sociaal-democraten. Zij zijn te pragmatisch en spiegelen zich, naar onze smaak, iets te veel aan hun politieke voorgangers.

De PvdA-jongeren krijgen het verwijt niet de macht te willen. Toch heeft de PvdA enkele jonge Kamerleden, terwijl sommige Niet-Nix-auteurs eveneens bestuurlijk of beleidsmatig actief zijn in de partij. Blijkbaar is het probleem dat ondanks de macht de invloed niet groot genoeg is. Zou het misschien zo zijn dat de PvdA koketteert met haar actieve jongeren - zie ook sommige zeer kleffe reacties op het pamflet - maar ze, als het er op aan komt, niet serieus neemt?

Kathalijne Buitenweg en Richard Wouters (26 en 30 jaar) zijn medewerkers van de Eurodelegatie van GroenLinks. Tarik Pehlivan (25) is lid van het partijbestuur en coördinator jongerenbeleid van GroenLinks. Ed van Dael en Bart Snels (26 en 30) zijn medewerkers van de Tweede-Kamerfractie van GroenLinks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.