Hun eigen bestwil

CAFÉBAAS Hans Gruijters richtte D66 op om een einde te maken aan de bevoogding van de burgerij door het politieke establishment....

Het kan verkeren, want dertig jaar later blijken de leading ladies van D66 - Els Borst en Winnie Sorgdrager - de gangmakers achter een 'principebesluit' van het kabinet de verkoop van alcohol aan zestien- en zeventienjarigen te verbieden. Sorgdrager: 'Het is toch ontzettend dat een kind van zestien jaar in een weekend twintig glazen bier drinkt.'

Een kind van zestien jaar? Zestien jaar is de leeftijd waarop meisjes mogen trouwen. Zouden ze op hun bruiloft tot mineraalwater en appelsap moeten worden veroordeeld? Zestien jaar is de leeftijd waarop je op een brommer mag rijden, één van de gevaarlijkste vervoermiddelen die er zijn. Zestienjarigen mogen ook betaald werk verrichten.

Met andere woorden: jongeren van zestien zijn geen onmondige kinderen, maar kunnen worden aangesproken op onverantwoordelijk gedrag. En voorzover ze niet handelingsbekwaam zijn, zijn hun ouders aansprakelijk.

Op weg naar volwassenheid verkennen jongeren grenzen en zijn ze op jacht naar ervaring. Ze willen voor vol aangezien worden, vooral door hun peer group. Dat gaat onvermijdelijk gepaard met ontsporingen, overlast en ongelukken. De 'vlegeljaren', zoals ze vroeger heetten, zijn van alle tijden en van alle culturen. Het is onnozel om te denken dat de transformatie van puistenkop tot oppassende huisvader zonder haperingen verloopt.

Dat betekent uiteraard dat juist jongeren verantwoordelijkheid en normbesef moet worden bijgebracht. Daaraan moeten in de eerste plaats de ouders en het gezin, in de tweede plaats de school of de werkplek, in de derde plaats maatschappelijke organisaties en uiteindelijk ook de overheid een bijdrage leveren.

De overheid moet burgers die door hun gedrag medeburgers schade berokkenen, tot de orde roepen, maar tegelijkertijd dient zij de vrijheid van volwassen burgers te respecteren - ook de vrijheid om ongezonde dingen te doen.

Het gebruik van alcohol kan leiden tot, om een economische term te gebruiken, 'negatieve externe effecten', zoals overlast, vernieling, geweldpleging of verkeersongelukken. Overheidsingrijpen om deze effecten tegen te gaan is dus legitiem. Vandaar dat algemeen wordt geaccepteerd dat rijden onder invloed verboden is, effectief moet worden gecontroleerd en krachtig moet worden bestraft.

Niets is echter funester voor het gezag van de overheid dan het afkondigen van geboden en verboden die niet effectief kunnen worden afgedwongen. De ministers Borst en Sorgdrager lijken zich daarvan onvoldoende bewust. Het begint al met de als geruststellend bedoelde mededeling dat 'ook wij van het kabinet het vrij normaal vinden dat iemand van zeventien thuis een pilsje drinkt'. Met andere woorden: er is a priori al geen sprake van een eenduidige aanpak.

Vervolgens staat ook voor de bewindslieden zelf niet eens vast of er überhaupt wel een realistische en effectieve aanpak te bedenken valt. Zolang dit niet het geval is, is de strijd van het kabinet tegen drankzuchtige jongeren een gratuit gebaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden