LAND VAN AFKOMSTHoussin Bezzai

Houssin Bezzai (41): ‘Mensen met een andere afkomst moeten ook durven solliciteren bij de KNVB’

Beeld Houssin Bezza

Sinds maart is oud-profvoetballer Houssin Bezzai programmamanager racisme en discriminatie bij de KNVB. Werken aan diversiteit moet wat hem betreft van twee kanten komen.

Het eerste contact werd gelegd vóór november 2019, dus nog voor de racistische spreekkoren tegen Ahmad Mendes Moreira. ‘Dat gelooft niemand, maar het is echt zo.’

Je bedoelt dat ze bij de voetbalbond toen al in actie wilden komen?

‘Ja, vóór het incident tijdens FC Den Bosch-Excelsior dus. Jamila el Mourabet is consultant voor culturele diversiteit, zij had al een opdracht van de KNVB voor een coachingsessie. In januari heeft ze mij erbij gevraagd, in februari ben ik meegegaan naar Zeist. Dat was een leuke sessie. Zo is het contact begonnen.’

Houssin Bezzai

Houssin Bezzai (Marokko, 1978) speelde als profvoetballer voor Sparta, TOP Oss en Haarlem. Na zijn voetbalcarrière richtte hij het Leids Inzet Collectief op, een detacheringsbedrijf voor jongeren met een arbeidsbeperking. Sinds maart is Bezzai programmamanager van het aanvalsplan van de KNVB en de Rijksoverheid tegen racisme en discriminatie in het voetbal.

Vervolgens werd Houssin Bezzai vanaf 1 maart programmamanager voor het aanvalsplan tegen racisme en discriminatie van de KNVB. Hij is profvoetballer geweest, onder meer bij Sparta. ‘Ik heb getraind onder Frank Rijkaard en Willem van Hanegem, dat was interessant. Zij verwachtten bepaalde kwaliteiten, ze gingen je niet meer leren hoe je een bal moet aannemen. En ze waren geïnteresseerd op het menselijk vlak, vroegen hoe het thuis ging. Van Hanegem is naar mijn bruiloft gekomen, met zijn hele gezin. Dat zegt genoeg, denk ik. Ze waren eerlijk.’

Dat was niet vanzelfsprekend?

‘Bij een voetbalclub spelen altijd belangen, vooral het eigenbelang. Zij hadden geen dubbele agenda, keken alleen naar wat het beste was voor het team.’

Merkte je tijdens je eigen voetbalcarrière iets van racisme?

‘Niet echt, maar dat betekent niet dat het niet bestond. Zelf zie ik geen kleur. Een van mijn beste vrienden is Tim de Cler, die bij Ajax en Feyenoord en in het Nederlands elftal heeft gespeeld. We voetbalden samen in de jeugd bij LVV Lugdunum in Leiden. Heel bijzonder dat twee kinderen uit hetzelfde pupillenteam het betaalde voetbal halen.

‘Als ik niet werd geselecteerd, zocht ik het eerst bij mezelf, ik dacht niet: het komt doordat ik een Marokkaan ben. Ik ben een rasoptimist. Door het voetbal heb ik een fijn leven gehad, leuk verdiend, bovenmodaal. Ik heb in mooie auto’s gereden. Mijn vader kwam als gastarbeider uit Marokko, hij had niets met voetbal en begreep niet hoe ik daar geld mee kon verdienen. Je studeert en je voetbalt en ineens kom je aanrijden in een cabrio, hoe kan dat?

‘De luxe en de weelde, ik heb alles meegemaakt wat je kan overkomen als profvoetballer. Ik ken het beeld, dat ze allemaal multimiljonair worden. Dat is maar een klein deel en daar zat ik helaas niet bij. Ik wist dat ik me moest richten op een maatschappelijke carrière. Op mijn 28ste ben ik gestopt als profvoetballer.’

Wat ging je doen?

‘Ik deed al vrijwilligerswerk, als buddy en rolmodel voor jongens die uitvielen in het onderwijs en een afstand hadden tot de arbeidsmarkt. Ik heb me altijd beziggehouden met alle vormen van uitsluiting: 50-plussers op de arbeidsmarkt, vrouwen, lhbti’ers.’

De KNVB is de grootste sportbond van Nederland. Wat zag je toen je binnenkwam, hoe was de samenstelling van de medewerkers?

‘Die is heel eenzijdig, niet erg divers. Dat is niet te ontkennen, de directie erkent het als een feit en is bezig dit te veranderen, want het verschilt nu sterk van de samenstelling van de voetbalteams.’

Hoe kun je dat veranderen?

‘Sommige mensen verwachten dat het morgen anders is, maar zoiets heeft tijd nodig. Je kunt niet alle trainers die bij de KNVB werken wegsturen om plaats te laten maken voor nieuwe werknemers. Nu moeten mensen met andere afkomsten durven solliciteren, het moet van twee kanten komen.

‘De KNVB moet de deur openhouden en zeggen: we hebben het talent op het veld, nu moeten we zorgen dat we daarbuiten ook mensen binnenkrijgen die niet op ons lijken. Dat kan een vrouw zijn, een homo, iemand met een handicap. Of een persoon met een niet-westerse achtergrond.

‘Ze moeten er wel zijn. Als je honderd sollicitanten krijgt en de mensen met een andere achtergrond zouden automatisch opzij worden geschoven, dan heb je een probleem. Maar als de sollicitaties en de cv’s niet binnenkomen, wat moet je dan?

‘Ik ben de eerste die zichtbaar is, allerlei mannen en vrouwen komen zich bij mij melden. Als iemand op de ict-afdeling van de KNVB wil komen werken, moet die niet bij mij zijn. Ik ga niet over de werving en selectie, maar ik kan ze wel doorverwijzen.’

Wat kun je concreet doen?

‘Als er een positie vrijkomt, moet nauwkeurig worden bekeken: wie gaan we uitnodigen voor een gesprek? Zorg dat het een gemêleerd gezelschap wordt en kies daar de beste uit. We kunnen niet meer aankomen met: maar ze moeten wel kwaliteit hebben. Dat is zo’n dooddoener. Alsof Ahmet of Suzanne geen kwaliteit kunnen hebben. De wereld verandert en de KNVB gaat daarin mee, ze willen niet achterblijven. Dit plan is van de KNVB en de overheid, ze hebben zelf het initiatief genomen. Het geeft aan dat ze willen veranderen.

‘Quota opleggen vind ik lastig, het gaat erom dat ze zelf inzien dat er meer is dan het vijvertje waar altijd uit werd gevist. De jeugd kun je veranderen, bij een man van 65 is dat lastiger. Het is een onbewuste voorkeur bij heel basale dingen. Iemand zegt: skiën vind ik leuk. Als daar een ander bij komt die zegt dat hij daar helemaal niets mee heeft, kan de eerste persoon denken: wat voor klik heb ik met deze man, zullen wij wel goed kunnen samenwerken? Misschien moet nu juist voor iets nieuws worden gekozen.’

Nederlands

‘Met mijn vrienden in de kroeg darten.’

Marokkaans

‘Bij elkaar zijn met familie.’

Partner

‘Hiervoor hadden ze verschillende achtergronden. Mijn vrouw is ook Marokkaans, maar dat hoefde van mij niet.’

Wit of blank

‘Ik gebruik namen van mensen, zo duid ik ze aan.’

In gesprek

Robert Vuijsje interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met acteur Sabri Saad El Hamus (Egyptisch) en ondernemer Rodney Lam (Surinaams).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden