Honderd worden met gratis heroïne

Utrecht wil een tweede behandelcentrum voor heroïneverstrekking aan zwaarverslaafden, na goede resultaten met het eerste centrum. Maar de overheid wil maar gedeeltelijk over de brug komen....

'Nou toedoeloe!' Tweehonderd milligram heroïne heeft de drukouwehoerende Wim net in razend tempo gerookt. Zijn dag kan beginnen.Dinsdagochtend, elf uur. In de kamer met plaatjes van schattige tijgertjesaan de muur, niet ver verwijderd van de afdeling inburgeringszaken van degemeente Utrecht, blijven nog twee mannen over. Ze zien er verwaarloosdmaar opgewekt uit. Zakje heroïne erbij, aluminiumfolie, aansteker enkletsen maar.

Gemeentelijke drugs roken en spuiten; het gebeurt hier in dit gebouw,waar keurig gestropdaste ambtenaren kantoor houden. Een wonderlijkschouwspel. Twee kamers zijn door Centrum Maliebaan, een Utrechtseinstelling voor verslavingszorg, speciaal ingericht voor het gebruik. Dieverstrekt hier heroïne aan 45 zwaar verslaafde junks die geen baat hebbenbij een methadonprogramma. Tussen de beide ruimten is een kamer metglaswanden, waar de verpleegkundigen de verslaafden in de gaten houden. Hetis hier deze dinsdag business as usual. 'Patrick, je hebt nog vijfminuten!' De laatste junk in het kamertje lacht vriendelijk terug.

Natuurlijk zit iedereen hier 'diep in de shit', maar toch is hetdoorgewinterde junkieleven een stuk beter te hanteren met dit gemeentelijkeheroïneprogramma. Dat is tenminste de bedoeling. Een stabilisering van hetgebruik, waardoor de verslaafden (vooral mannen van een jaar of veertig)niet meer uit stelen gaan en energie overhouden om te denken aan normalevoeding, een dak boven hun hoofd en misschien wel werk of een opleiding.'Ze gedragen zich als opgeschoten knulletjes als ze binnenkomen, zegtverpleegkundige Gisa Seinen. 'Omdat ze simpelweg nooit zijn toegekomen aaneen normale menselijke ontwikkeling. Dat proberen we hier te bereiken.'

Naast driemaal daags de uitdeling van de heroïne kunnen 'de cliënten'samen met Seinen kijken naar praktische zaken als administratie enuitkering, maar ook naar fysieke en psychische hulp. 'Hun gebitten zijnmeestal afgebrande dorpen', zegt Seinen, die in haar roze gebreide vest eenmoederlijk voorkomen heeft. 'En bij de huisarts zijn ze ook al in geentijden geweest. Als het moet, zet ik ze in de auto. Hup naar de dokter!Heerlijk vinden ze dat.'

Tweeënhalf jaar geleden zag een dag van Robert (35) er zo uit:

- 2,5 gram heroïne (spuiten)

- 1 gram cocaïne (roken)

- 150 milligram methadon

Tot op de milligram nauwkeurig weet hij het nog, want dat was waar hethele leven van de ex-stratenmaker om draaide: de dope. 'Tegen de paniek inm'n kop.' De gevolgen van twintig jaar verslaving zijn duidelijk zichtbaar:aan de wallen onder zijn ogen, de kleur van zijn wangen. Het vale voorkomenvan een verslaafde. Maar dat is niets vergeleken bij hoe hij hier 'in deKaatstraat' binnen wam: ondervoed en al zijn aderen kapotgespoten. 'Ikmoest 's nachts op pad om aan die rotzooi te kunnen komen.' Wat hijprecies voor zijn geld deed, wil hij absoluut niet in de krant vermeldhebben.

Nu heeft Robert weer grip op zijn leven. Veel minder drugs, geenwanhopige nachtelijke pogingen meer om aan geld te komen. Er is ruimte voornieuwe dingen. Een psychiatrische behandeling bijvoorbeeld - 'ik hebangststoornissen van die shit gekregen' -, maar ook een computercursus. Hetvolgende doel: weer aan het werk. Dat kan dankzij dit project prima incombinatie met een heroïneverslaving, denkt Robert. Afkicken ziet hij nietzitten. 'Dat heb ik al zo vaak geprobeerd. Ervan af komen lukt prima, maarervan af blijven niet. Dan wordt het alleen maar erger.'

Met heroïne kun je gemakkelijk honderd worden, zegt teamleider Renévan den Bogaard. 'Verslaafden gaan vaak jong dood aan de bijverschijnselenzoals ondervoeding.' Een andere drug is volgens de behandelaars veel'giftiger': cocaïne. Sommige klanten van de Kaatstraat blijven cocaïnevan de straat ernaast gebruiken, hoewel dat eigenlijk niet de bedoeling is.Van den Bogaard zegt dat dit de voordelen van het heroïneprogramma nietin de weg staat. 'Hun contacten met justitie nemen wel af.'

Het allerbelangrijkste is dat de verslaafden dankzij 'de Kaatstraat' weer plezier in hun leven krijgen, doordat ze stabieler worden, zegtverpleegkundige Seinen. 'Dat is ons doel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden