Homo in Kirgizië: 'Agenten zeiden dat ik het niet waard was om te leven'

De politie in het Centraal-Aziatische land Kirgizië heeft zich herhaaldelijk schuldig gemaakt aan het afpersen, bedreigen, willekeurig gevangen zetten, mishandelen en seksueel misbruiken van homo's en biseksuelen. Dat schrijft Human Rights Watch in een vandaag uitgebracht rapport waarvoor veertig leden uit de Kirgizische LHBT-gemeenschap (lesbiënnes, homo's, biseksuelen en transgenders) zijn geïnterviewd. 'Agenten spuugden op me.'

Een homoseksuele jongen in Bishkek, de hoofdstad van Kirgizië, vertelt over een aanvaring met de politie. De hele video staat onderaan dit bericht. Beeld YouTube

In mei 2012 had de 32-jarige Fathullo (niet zijn echte naam) een afspraakje met een andere man. Tenminste, dat dacht hij. Toen hij aankwam op de afgesproken plek werd hij in boeien geslagen en afgevoerd naar het politiebureau. Daar werd hij geslagen en gedwongen om een bekentenis af te leggen. Ook werd hij gesommeerd om de contactgegevens van zijn werkgever en familie te geven. De agenten dreigden een zaak tegen hem aan te spannen wegens het begaan van sodomie, tegennatuurlijke seksuele handelingen. Er was wel één manier om hier onderuit te komen: geld geven én de contactgegevens van andere homo's.

'De agenten vertelden me dat mensen zoals ik niet het recht hebben om op aarde te zijn', aldus Fathullo tegenover Human Rights Watch. 'Ik vroeg hen of ik kon gaan zitten omdat ik moe was. Maar ze zeiden dat ik het niet verdiende om hun stoel te gebruiken. Vervolgens spuugden ze op me. Ze zeiden dat ik het niet waard was om te leven. Ze dreigden om mijn leven te vernietigen als ik ze niet 10.000 som (omgerekend ruim 150 euro) gaf.'

 
Ik vroeg hen of ik kon gaan zitten omdat ik moe was. Maar ze zeiden dat ik het niet verdiende om hun stoel te gebruiken. Vervolgens spuugden ze op me.

Aan de familie vertellen
Fathullo is één van de veertig geïnterviewden die in het 65-pagina's tellende rapport 'Ze vertelden ons dat we het verdienden: politiegeweld tegenover homo- en biseksuele mannen in Kirgizië' aan het woord komt. Hun verhalen geven een inkijkje in het homofobe klimaat dat in het conservatieve Centraal-Aziatische land heerst. Mannen worden geacht te trouwen met een vrouw en kinderen te krijgen. Homoseksualiteit staat in Kirgizië gelijk aan een grote zonde of een ziekte. Het resultaat is dat veel homo's en biseksuelen hun geaardheid voor de buitenwereld verborgen houden, uit angst om verstoten te worden door vrienden, familie, kerk of moskee.

'Het ergste was dat ze (de agenten, red.) dreigden om het aan m'n familie te vertellen', vertelt een geïnterviewde aan Human Rights Watch. 'Ik heb broers die heel religieus zijn. Eén woord over mijn geaardheid en dit zou mijn dood betekenen. Ik schreef op wat de agenten me opdroegen om op te schrijven - uit angst dat ze iets zouden vertellen aan mijn familie. Ik schreef m'n naam en adres op. Ik wist niet wat ik moest doen. Ze lieten me pas gaan nadat ik zei dat ik ze 3.000 som (43 euro) kon geven.'

Fysiek en mentaal geweld
Hoewel seks tussen mannen sinds 1998 volgens de Kirgizische wet niet meer verboden is, worden homo's in de praktijk nog geregeld gestraft voor hun geaardheid, zo blijkt uit het rapport.

Agenten benaderen homo's en biseksuelen in parken, homoclubs, hotelkamers of via datingsites. Human Rights Watch documenteerde verschillende incidenten van fysiek en mentaal geweld, waaronder het meppen met geweerkolven, lege bierflesjes en andere objecten. Ook vielen homo's en biseksuelen ten prooi aan seksueel geweld, zoals verkrachting, groepsverkrachtingen of pogingen om voorwerpen als stokken, hamers of elektrisch schokapparaten in de anus van gevangen genomen homoseksuelen te stoppen.

Slechts twee van de veertig geïnterviewden hebben na dergelijke incidenten een klacht ingediend bij de politie. Geen van die twee klachten leidde tot nader onderzoek. De andere geïnterviewden gaven aan dat ze geen aangifte deden uit angst voor vergelding. Human Rights Watch heeft geen enkel voorbeeld kunnen vinden waarin een agent verantwoordelijk is gehouden voor willekeurige detentie, afpersing of mishandeling van homo's of biseksuelen.

Demetra, een slachtoffer van politiegeweld tegen homo's in Kirgizië. Beeld YouTube

Politiemisbruik melden
De regering in Kirgizië heeft recent een aantal maatregelen genomen om marteling in detentiecentra tegen te gaan, maar het is in het land niet mogelijk dat personen die vrij rondlopen aangifte doen van misbruik door de politie. Human Rights Watch heeft de regering daarom opgeroepen om een onafhankelijk instituut op te zetten zodat iedereen zonder angst voor schending van privacy aangifte kan doen tegen politiemisbruik.

'Kirgizische agenten weten dat ze homo's kunnen slaan, verkrachten, hun geld kunnen aftroggelen of ze anderszins kunnen treiteren zonder dat er consequenties tegenover staan', aldus LHBT-researcher Anna Kirey van Human Rights Watch. 'Niemand zou in angst moeten leven voor het feit dat je iemand anders liefhebt. De Kirgizische autoriteiten moeten het misbruik van homo's stoppen.'

 
Niemand zou in angst moeten leven voor het feit dat je iemand anders liefhebt.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden