Hollywoodstudio's en Mike van Diem de grote winnaars Titanic domineert nostalgische Oscarceremonie

'Ik ben de koning van de wereld', citeerde de Canadese regisseur James Cameron de hoofdpersoon uit zijn film Titanic, toen hij maandagavond de elfde Oscar, die voor de beste film, in ontvangst nam....

Van onze kunstredactie

AMSTERDAM

In elf van de veertien categorieën waarin de duurste film aller tijden was genomineerd, won hij wel. Titanic kreeg een Oscar in de categorieën beste film, regie, 'art direction', kostuums, visuele effecten, geluid, montage van geluidseffecten, montage, oorspronkelijke muziek, oorspronkelijk liedje (My heart will go on) en camerawerk.

Gastheer Billy Crystal opende de avond met iedereen welkom te heten op de Titanic: 'We zijn net de Titanic, we zijn gigantisch, we zijn duur en iedereen wil dat we sneller gaan.' Dat laatste lukte niet, de hele ceremonie in het Shrine Auditorium van Los Angeles duurde bijna vijf uur.

Voor de Nederlandse filmwereld was het hoogtepunt niet de waterval aan Oscars voor Titanic, maar de bekroning van Karakter als beste niet-Engelstalige film. Na De aanslag (1986) en Antonia (1996) was Van Diems bewerking van Bordewijk de derde Nederlandse speelfilm binnen twaalf jaar die een Oscar won. Regisseur Mike van Diem ( 'Ik ben gewoon weer zo'n gekke Nederlandse regisseur') kreeg het begeerde beeldje uit handen van actrice Sharon Stone, sloot aan bij de sfeer van de avond door zijn 'legendarische' hoofdrolspeler Jan Decleir 'een echte Belgische Titanic' te noemen en dankte zijn vorig jaar overleden vriend Coen van Vrijberghe de Coningh. Hij hief zijn Oscar ten hemel en riep: 'Moet je zien wat ik gekregen heb.'

Van Diem won in 1990 al de studenten-Oscar voor Alaska, zijn eindexamenfilm voor de filmacademie. Jan Decleir speelde voor de derde keer een hoofdrol in een Nederlandstalige film die genomineerd werd voor een Oscar. Alleen Daens werd niet daadwerkelijk bekroond.

De zeventigste Oscaruitreiking was een nostalgische reünie. Bijna zeventig nog levende acteurs en actrices die ooit een Oscar wonnen, verzamelden zich op het podium. Onder hen was Jack Nicholson, die voor de derde keer in zijn carrière, na One flew over the Cucoo's Nest en Terms of Endearment, een Oscar kreeg voor zijn rol in As good as it gets. Alleen Katherine Hepburn won er meer, vier.

De tegenspeelster van Nicholson in As good as it gets, Helen Hunt, won de prijs voor de beste vrouwelijke hoofdrol en werd verkozen boven haar vier niet-Amerikaanse concurrentes Helena Bonham Carter, Julie Christie, Judi Dench en Kate Winslet. De laatste was een van de drie genomineerden uit Titanic die geen Oscar won. Dat gold ook voor de 87-jarige Gloria Stuart, die 'verloor' van Kim Basinger (L.A. Confidential) in de categorie vrouwelijke bijrollen. De andere categorie waarin Titanic wel genomineerd was maar niet won, was die van de make-up, daarvoor werd Men in Black bekroond.

Met zijn elf Oscars evenaarde Titanic het record van Ben Hur uit 1959. Dat hij dit record niet brak, was eigenlijk de grootste verrassing in de euforische stemming rond een film die tweehonderd miljoen dollar heeft gekost en tegen de aanvankelijke verwachting in inmiddels vijfhonderd miljoen dollar heeft verdiend. Ook in Nederland dreigt Titanic records te breken. Hij trekt al twee maanden volle zalen en heeft in korte tijd 1,6 miljoen bezoekers getrokken, wat overigens nog een stuk minder is dan het record van Turks Fruit, dat op 3,3 miljoen staat. De film heeft al meer dan 25 miljoen gulden opgebracht, nog maar vijf miljoen verwijderd van recordhouder The Lion King.

De prijzenregen was een triomf voor de oude Hollywood-studio's Fox en Paramount, na een aantal jaren waarin kleinere, ook buitenlandse films met de eer streken.

Hollywood is trots op dit ouderwetse klassieke epos en liet dat maandagavond ook blijken. Een paar keer deden presentatoren of er een verrassing aan zat te komen. 'Wat een shock', riep Madonna uit toen ze op het punt stond de prijs voor het beste liedje aan te kondigen, maar dat was toch de Titanic-song. En Sean Connery keek alsof hij zijn ogen niet kon geloven toen hij de prijs voor de beste film bekend maakte.

James Cameron kreeg de zaal even stil. Hij vroeg een paar minuten stilte voor de ruim vijftienhonderd mensen die bij de ondergang van de echte Titanic in 1912 omkwamen, daarbij de cliché-opmerking vergetend: 'zonder wie het niet mogelijk was geweest deze film te maken'.

Van de gebruikelijke dankwoorden van de prijswinnaars, vaak een waslijst van namen van medewerkers en familieleden, was dat van Kim Basinger het aardigst. Zij vergat niemand door haar dank uit te brengen aan 'iedereen die ik in mijn hele leven heb ontmoet'. Origineel was 73-jarige musicalregisseur Stanley Donen, die een ere-Oscar kreeg voor zijn carrière. Hij danste en zong Heaven, I'm in Heaven.

Gastheer Billy Crystal was in vorm. In een van zijn beste grappen verwees hij naar de seksschandalen waarin president Bill Clinton is verwikkeld. 'Vorig jaar klaagde het Witte Huis dat er te veel seks in Hollywood is. Vanavond kijken er een miljard mensen, behalve Linda Tripp, die neemt het op', zei Crystal, de vrouw noemend die Monica Lewinsky's onthulling over een vermeende relatie met Clinton stiekem opnam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden