'Hoeveel prijzen ik ook krijg, dat gevoel van miskenning zal blijven'

Schrijver en musicus Auke Hulst ( 42 ) groeide op in een koninkrijk, met een adellijke moeder en een superheld als vader. Of was het toch anders?

Auke Hulst: 'Ik geloof in een liefde voor altijd. Levenslange vriendschappen bestaan toch ook?' Beeld Imke Panhuijzen

Reizend door Amerika ontdekte schrijver en musicus Auke Hulst (42) dat zijn vroeg overleden vader gewoon een gemankeerd mens was. Net als 'superhelden' Prince, Ernest Hemingway en F. Scott Fitzgerald, die hij achternareed en beschreef in zijn nieuwste boek, Motel Songs.

Uw vader was pas 43 toen hij overleed. Wat voor herinneringen heeft u aan hem?

'Dat hij mij ontvoerde om mijn moeder te stangen, een kast omver trok en onze garage in puin reed. Herinneringen zijn onbetrouwbaar, maar eerst hadden we een garage en daarna niet meer. Dus er is bewijs. Hij leefde hard, reed hard, rookte veel. Als een warenhuis failliet ging, kocht hij voor ons niet één speelgoedautootje, maar de hele caroussel. Het tofste verhaal is dat hij thuis een poema hield. Een paar bronnen hebben dat bevestigd.'

Als man

Journalist en schrijver Daniela Hooghiemstra interviewt voor V bekende mannen over wat het betekent man te zijn anno nu.

Keek u op tegen uw vader?

'Een berg van een man was hij. Explosief, uitgesproken, zeer aanwezig. Een superheld voor ons als kinderen, maar wel eentje die veel ruzie maakte met mijn moeder en de autoriteiten. Al had hij ook veel vrienden. Een gezworen vijand, óf kameraad. Als radiomaker bij de RONO (Regionale Omroep Noord en Oost)heeft hij jarenlang in zijn eentje op een kamertje gezeten terwijl ze probeerden om hem te ontslaan. Hij was nogal rechts. Ik heb een bandopname van een radiouitzending waarin hij van leer trok tegen krakers. Luisteraars belden over woningnood, maar hij wilde er niks van weten.'

Sinds uw reis is hij geen superheld meer?

'Terwijl ik het graf van Scott Fitzgerald, het laatste woonhuis van Hemingway en het studiocomplex Paisley Park van Prince, bezocht, begon ik mij af te vragen wat ik eigenlijk had met al die jong gestorven helden. Op de sterfdag van mijn vader viel het kwartje: het waren allemaal larger than life-figuren, die je af moet schminken om de mens te zien.'

Auke Hulst

1975 Geboren in Hoogezand-Sappemeer
1992 Havo-diploma
Vanaf 1992 Academie Minerva en studie Engels en Nederlands in Groningen (niet voltooid). Journalist bij o.a. Vrij Nederland, NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer
2006 Debuutroman Jij en ik en alles daartussenin
2012 Roman Kinderen van het ruige land en verschijning van het debuut-album Beter dan niets, van zijn band De Meisjes
2015 Roman Slaap zacht, Johnny Idaho
2016 Roman En ik herinner me Titus Broederland
2017
Reis-essay met soundtrack Motel Songs

En wat zag u toen?

'Dat ik rond mijn vader een mythe gecreëerd had, die hem had ontmenselijkt. Ik dacht bijvoorbeeld dat hij heel groot was, terwijl ik met mijn gemiddelde postuur groter ben dan hij. Professioneel had ik overigens nooit zo'n hoge pet van hem op. Hij schreef een broddelwerkje over Ameland en was een vurig verdediger van de amateurarcheoloog Tjerk Vermaning, die een oplichter was. Toch was het besef dat hij, net als ik, een gebrekkig en angstig mens was overweldigend. Voor het eerst voelde ik verdriet over zijn dood. En woede. Waarom zorg je als vader zo slecht voor jezelf dat je zo jong sterft en je kinderen alleen laat?'

U had ook nog een moeder.

'Maar zij was zelf een soort kind. Soms vertrok ze een tijdje, mijn broer, twee zusjes en mij alleen achterlatend. Het huishouden was een bende. Ze had een relatie met een jager, maar begon tegelijkertijd iets met een wannabe Hell's Angel. De een had een vergunning voor wapens, de ander kon er illegaal aan komen. En ze wilden elkaar afschieten.'

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Zo min mogelijk liegen en alles op automatische incasso zetten, want daardoor kwam zij vaak in de problemen. Positief was de les dat je je door niets moet laten weerhouden. Wilde ik een eigen ruimtevaartprogramma beginnen, Venus koloniseren? Prima, dan ging zij naar de Bouwmarkt om het materiaal te halen. Wat ik af heb moeten leren, is het idee dat ik beter ben dan anderen. Een krantenwijk, nee dat vond ze niets voor ons. Maar intussen liep ik wel met gaten in mijn kleren. Mijn moeder was een soort verzonnen, gevallen adel. Eigenwaan, weet ik inmiddels, is een wapen tegen de werkelijkheid. We woonden in een bos, uit het zicht, in ons eigen koninkrijkje... Ik heb haar later eens opgehaald in Frankrijk, waar ze op de vlucht voor relatieproblemen en schulden was gaan zwerven. Toen ik haar vond, bestelde ik koffie voor haar op een terras. Tot haar vreugde zat er een kersenbonbon bij. 'Zo', zei ze toen ze die op had, 'al het goede is weer genoten.'

De werkelijkheid ontkennen is ook een talent

'Zeker. Van haar gave om hoe dan ook van het leven te genieten, zou ik graag meer opgestoken hebben. Al is de keerzijde ervan dat je niet verantwoordelijk bent en je ogen sluit voor zaken die ingewikkeld zijn.'

Wat verwachtte zij van u?

'Dat ik geweldig zou worden. Bij haar leeft geloof ik de gedachte dat ik dingen doe namens haar, dus mijn schrijverschap vindt zij ook een enorme prestatie van zichzelf. Ze vindt niet dat ze ons verwaarloosd heeft. Toen ze Kinderen van het ruige land las, waarin ik onze jeugd beschreef, was ze eerst enthousiast. Pas toen mensen negatief op de moederfiguur reageerden, werd ze boos.'

Beeld Imke Panhuijzen

U heeft nog wel contact met haar?

'Ik spreek haar geregeld. Mijn boek over onze jeugd zou ik niet geschreven kunnen hebben als ik boos op haar was.'

Heeft u door fictie van haar te maken, haar niet ontmenselijkt?

'Integendeel. Met de literaire distantie kwamen herkenning en begrip. Schrijven is inleven.'

Hoe bent u vanuit dat eigen koninkrijkje eigenlijk de wereld ingetrokken?

'Op de dag dat ik eindexamen deed, kondigde de Belastingdienst aan dat ons huis geveild werd. Ik ben naar de Kunstacademie in Groningen gegaan, waar ik ruzie kreeg. Toen ik colleges Engels en Nederlands volgde aan de universiteit, kreeg ik hoofdpijn van mijn angst voor andere studenten. Stapje voor stapje heb ik moeten resocialiseren. Als journalist kon ik werken omdat er een duidelijke afspraak was: ik stel de vraag, jij geeft het antwoord. Ik had ook veel steun aan een vriend die nooit ergens van opkeek. Hij vond het bijvoorbeeld niet raar dat ik de telefoon niet op durfde te nemen.'

Waarom durfde u dat niet?

'Omdat ik niet wist wie er aan de andere kant zat. Ik was er diep van doordrongen dat er altijd iets mis kon gaan. Inmiddels weet ik dat de kans dat the shit is going to hit the fan nihil is. Maar dat ging niet vanzelf.'

Heeft u een vrouw nodig?

'Ik houd van intimiteit, bevrijd worden uit mijn hoofd. Op mijn 23ste ontmoette ik een superslimme sterrenkundige. Zij was gespecialiseerd in zwarte gaten. Wauw, dat vond ik interessant. Ze bleek alleen nogal met zichzelf in de knoop te zitten. Ik heb ook een lange relatie gehad met een niet-problematische vrouw. Dat was fijn, maar er ontbrak iets. Zij had last van mijn schrijverschap, het niet helemaal in de werkelijkheid leven. Toch geloof ik in een liefde voor altijd. Levenslange vriendschappen bestaan toch ook? Het feit dat ik sommige boeken tien keer kan lezen en steeds weer iets anders zie, is voor mij een aanwijzing dat dergelijke diepten in mensen bestaan.'

In Motel Songs schreef u dat u besefte dat u deels uw vader bent. Alleen bent u zelf geen vader.

'Dat onderwerp is voor mij erg ingewikkeld. Mijn beeld van een gezin is: vier verwilderde kinderen in een bos. Dat wil ik niet. Maar wat wil ik dan wel? Een gezapig gezinnetje? Argh, paniek. Ik houd van kinderen, maar het idee boezemt mij ook angst in.'

Zou u een vrouw willen die moedert, praktische dingen doet, kookt?

'Koken doe ík wel. Mijn ideaalbeeld is een vrouw die slim, aantrekkelijk, speels en avontuurlijk is. Een vrije geest, maar wel net zó georganiseerd dat er geen problemen ontstaan.'

Is roem belangrijk voor u?

'Ik zou nee willen zeggen, maar helaas is het ja. Iedereen die in zijn jeugd tekort gekomen is, blijft behept met het gevoel niet gezien te worden. Die wond is niet te helen. Met ieder boek dat verschijnt, leg ik mijn hart op een dienblad. En dan kijken de mensen niet. Of ze zien een ander hart dat ze mooier vinden. Hoeveel prijzen ik ook krijg, dat gevoel van miskenning zal blijven.'

U bent een knappe man. Kunt u daar geen bevestiging uit halen?

'Hoe dan? (Lacht) Ik ervaar niet dat vrouwen in katzwijm vallen. Zij tonen hun gevoel in dat opzicht misschien minder dan mannen. Eigenlijk is het ook een straf als je zulke aandacht krijgt. Een mens moet wel zeer intrinsiek gemotiveerd zijn om dan nog tot verdieping te komen.'

Als man

Waarom houdt u van science fiction?
'De werkelijkheid ervaar ik als vervreemdend. Science fiction bevredigt mijn behoefte om als buitenstaander in een gekke wereld tot nieuwe inzichten te komen.'

Is ouder worden vervelend?
'Ik houd van voetballen en merk dat alles pijn gaat doen. Maar ik heb weinig rimpels en grijs word ik alleen in mijn baard, wat zijn charme heeft.'

Wat vindt u van #MeToo?
'Er gebeuren verschrikkelijke dingen, er zijn grensgevallen, maar ook zaken waarvan ik zeg: get over it. Dat onderscheid moeten we blijven maken. Als elke kwetsuur wordt opgevat als een halsmisdaad, moeten we straks allemaal naar de gevangenis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.