Hoe lang duurt macaroni in de Himalaya

Hoe lang duurt het voor het water kookt? het zal het laatste zijn wat iemand zich afvraagt in de fornuizenwinkel....

Ik heb een Italiaanse kookplaat, een vijfpitter van Boretti, die de buren werkelijk prachtig vinden en die ik voor duizend gulden kocht zonder er eerst een liter water op te koken. Proefkoken doe je nu eenmaal niet op zo'n ding. Spijt heb ik er wel om. Niet om de liter water, dat gaat best, maar omdat hij niet zachtjes branden kan. Hard doet ie het als de beste, maar klein vuur kent ie niet. Subtiel sudderen is klooien. Met hulpstukken, zoals blikken plaatjes - vroeger had je asbest - leid ik de warmte af, verspilling dus.

Net zo'n onvoorzichtige aanschaf: een kooktoestel voor de rugzakzwerver. Twee weken geleden in deze rubriek al besproken. We moeten er dringend op terugkomen. Juist ook omdat we er eentje aanschaften in het wilde weg (op aanraden van de kampeerwinkel). Niet eerst gekeken hoe lang een liter water duurt. In een brochure staat dat een kleine liter water (een Amerikaanse quart) tussen de 3.5 en 4 minuten duurt. Ik deed over een halve liter zes minuten, en niet eens buiten in de wind. Het gaat dan om het Amerikaanse zwerverskokertje Dragonfly van msr. Dit kooktoestel doet het op verschillende vloeibare brandstoffen, zodat het echt voor een wereldreis geschikt is. Er zijn er ook die alleen op benzine branden en dan bij voorkeur op wasbenzine want autobenzine brengt gemeen vuil mee dat men inademt tijdens het koken. Schone benzine is niet overal te koop. Een multifuel-brander is ook geschikt voor vliegtuigpetroleum (kerosine) en deze brandstof is couranter dan benzine. Een rugzakzwerver zal niet voor de hele reis brandstof mee van huis nemen en is aangewezen op wat ie ver weg kopen kan als hij koken wil.

De Dragonfly heeft twee verstuivers. Eentje voor benzine en eentje voor alle andere brandstoffen. We namen diesel en stelden vast dat ons dure topmodel een scheve vlam gaf.

De importeur van het Amerikaanse kooktoestel dat geschikt is voor de zwaarste expedities naar de onherbergzaamste gebieden, stuurde na een paar dagen een nieuwe verstuiver. Beter, maar ook niet goed, nog altijd een scheve vlam, iets minder scheef dan de vorige vlam. Wie meer dan driehonderd gulden voor zo'n toestelletje uitgaf, kan zich nu aardig bekocht gaan voelen. En je moet er niet aan denken dat je de fout pas in de Himalaya ontdekt. Het wordt erger.

Het ding brult. Zo hard dat praten met je reisgenoot onder het koken niet kan. Vijf minuten is het straal jagergeluid nog wel te verdragen, maar na een kwartier is het niet meer aan te horen. Het was toch niet precies deze ontbering die je zocht, hoog in de bergen?

Niet aanbevolen door de gespecialiseerde kampeerwinkels die we raadpleegden en nog eens een tientje duurder dan het hinderlijke topmodel van msr, toch een aangename verrassing: de Nova van Optimus. Nu pas dringt het goed tot me door dat vergelijkend koken noodzaak is voor tot aanschaf van zo'n toestelletje over te gaan. En dan heb je het probleem dat de winkelier die het ene toestel verkoopt het andere merk niet heeft. Bij hem voor de deur kun je dus al niet proefkoken.

De importeur van de Zweedse Optimus is zo vriendelijk ons een exemplaar te sturen voor een proef. Eerder had hij al geschamperd over de Dragonfly van msr en had hij beweerd dat alles wat de Amerikanen verkeerd hadden gedaan door Zweden was verbeterd. Dus afkijken eerst en het dan anders doen? Nee, het meer dan honderd jaar oude Optimus zag dat veel Zweedse techniek door anderen werd overgenomen en leert die anderen nu opnieuw een lesje. Zo moeten we geloven dat het zit.

In elk geval is de Optimus Nova opvallend veel beter dan de Dragonfly. Hij maakt niet half zoveel herrie, zit beter in elkaar, is veel mooier, heeft geen twee verstuivers die afhankelijk van de soort brandstof gewisseld moeten worden, maar kan op een en dezelfde verstuiver alle brandstoffen aan.

Een wedstrijd. De concurrenten naast elkaar gezet, zelfde diesel in de tankjes, zelfde pannetjes op het gas. De wind in de bergen mag bij deze proef niet meedoen, want dat vervalst de uitslag. Niet de tijd die de beide koektoestellen over het koken van een liter water doen is belangrijk, maar het verschil in tijd. Beide kokertjes hebben er aanzienlijk meer tijd voor nodig dan de reclame belooft. Dat kan aan de brandstof liggen, of aan de pannetjes (al geloof ik daar niks van). We kookten geen hele, maar een halve liter water uit de kraan. Water dat op dat moment een graad of 18 Celsius was. Volgens msr moet de Dragonfly een hele (!) liter water van 21 graden Celsius, op diesel in 3.5 minuten aan de kook brengen.

Bij mij in de bijkeuken deed hij over een halve (!) liter zes minuten. De Optimus had er vier minuten voor nodig. Veel spectaculairder zal het verschil dus zijn bij een pan macaroni die buiten in de wind gekookt moet worden. Je kan beter brood van huis meenemen dan een Dragonfly.

Ook op schone wasbenzine brandt de Optimus Nova mooier en stiller dan de Dragonfly van msr en hij is zuiniger met brandstof. En voor de culinairen: als je een kleine vlam wil voor een sausje kan de Optimus die branden. De Dragonfly gaat eerder uit als het vuur getemperd wordt.

Er is nog een ander groot merk kooktoestellen op vloeibare brandstof. De Primus. Ook dit merk heeft een multifuel-kokertje op de markt. De Himalaya VariFuel die twee jaar geleden in Nederland een innovatieprijs won op een moment dat de Optimus Nova nog niet naar die prijs kon meedingen. De aanstaande rugzakzwerver die ver weg koken wil, wordt dringend aanbevolen een kookproef te verlangen. Een wedstrijd tussen de toestellen, voor de koop uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden