Column Ibtihal Jadib

Hoe doe je dat, vasten met kinderen? Ibtihal weet het nog van vroeger

Na mijn recente ­column over de ­ramadan kreeg ik de vraag hoe ik het vasten doe met m’n kinderen. Ik begreep die vraag eerlijk gezegd niet helemaal, want veel opties zijn er niet. Ik vast, de kinderen niet. Het zou erg onaardig zijn om een 4- en een 2-jarige op een vastendieet te zetten, zo vervelend zijn ze ook weer niet. Evenmin moeten ze ineens hun eigen boterhammen smeren of pasta gaan koken. Het is tijdens de ramadan eigenlijk business as usual: zolang ze op hun wenken worden bediend ­interesseert het mijn kinderen geen ene fluit waar ik mee bezig ben. Ik kook gewoon voor ze, schuif bij ze aan en klets tijdens het eten gezellig met ze mee. Ze merken er weinig van. Het belangrijkste verschil is dat ik niet meer fungeer als restjesopvreetdienst voor de halve krentenbollen, appels en mandarijnen die ik gedurende de dag krijg toegeworpen met een verveeld: ‘Ik hoef niet meer.’ Dus tijdens de ramadan loop ik vaak rond met een voorraad half vergane etenswaren in m’n jaszak.

Mijn vroegste herinnering aan de ramadan is dat ik een jaar of 6 ben en mijn moeder in de keuken haar befaamde Marokkaanse pannenkoeken staat te bakken die ze later op de avond pas zou kunnen eten. Ik begreep niet waarom mijn ouders ineens zo ingewikkeld deden, maar het had in elk geval iets te maken met het briefje op de koelkast dat ze bij de islamitische slager hadden opgehaald. Daarop stonden, zo leerde ik later, de gebedstijden en zo konden ze op de minuut af zien wanneer het etenstijd was. Dat briefje speelde tijdens de ramadan een centrale rol. Als de tafel was gedekt en het eten erop stond te dampen, liep mijn moeder nog eenmaal terug naar het briefje om vanuit de keuken de tijd door te schreeuwen terwijl mijn vader in de woonkamer de televisie aanzette om naar het klokje op teletekst te turen. Toen mijn zus en ik eenmaal doorhadden wat de bedoeling was, gingen we zelf over en weer brullen hoe laat het was, het liefst met een dramatisch aftellen van de laatste tien seconden alsof het oudejaarsavond was. Plechtig namen mijn ouders dan hun eerste hap, waarbij ze een dankgebed prevelden. Ikzelf schoof vaak met lange tanden aan want ik had mijn buik al vol van de pannenkoeken die ik in de keuken bij mijn moeder had gesnoept.

Tegen de tijd dat ik oud genoeg was om mee te doen, op mijn 14de, had ik er reuze zin in. De ramadan was voor mij uitgegroeid tot de gezelligste maand van het jaar waarin mijn moeders overheerlijke harira op het menu stond en er thuis bij iedere maaltijd een bijzonder gevoel van saamhorigheid hing. Ik was dan ook geschokt toen een Marokkaanse jongen bij ons op school gewoon stond te lunchen. Zijn ouders hadden geen idee, die dachten dat hun zoon keurig meedeed. Later ontmoette ik nog twee Marokkanen die niet meer wilden vasten, en ook zij konden dat niet aan hun omgeving vertellen zonder familiebanden of vriendschappen te zien sneuvelen. Als mijn kinderen later geen trek hebben in die hele ramadan, zal ik dat met lede ogen aanzien. Maar ik heb zo’n vermoeden dat ik wel meer zaken van ze met lede ogen zal moeten aanzien. Zo gaat dat gelukkig met kinderen die hun eigen weg kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden