Hoe doe je dat eigenlijk: feesten op z'n Nederlands?

Tot nog toe wist Hayats vader met een smoesje weg te blijven van Nederlandse feestjes. Maar dat gaat hem deze keer niet lukken.

Beeld Eva Roefs

Mijn vader heeft een ernstig probleem. Het is zó erg, dat hij er zelfs over wil praten tijdens het eten. Het bedrijf van zijn werkgever bestaat vijftig jaar en dat wordt groots gevierd. Een diner, toespraken en een dansvloer liggen in het verschiet. Iedereen wordt geacht te komen, wat geen punt is, want een feestje is leuk. Daar denkt mijn vader anders over. Na bijna dertig jaar in dienst van het bedrijf laat hij zich voorstaan op een reputatie van 'de norse Marokkaan die nooit eens gezellig meedoet'. Mijn vader vindt dat je serieus moet zijn op het werk, in de tijd van de baas hoor je niet te lachen. Dat zou zomaar van weinig inzet kunnen getuigen. Het heeft jarenlang geduurd voor hij zich überhaupt ontspannen voelde op de werkvloer en zelfvertrouwen kreeg. Hij tilde in de jaren tachtig eerst zijn rug stuk aan zware arbeid voordat zijn baas ontdekte dat die norse Marokkaan goed kon rekenen.

Ik herinner me nog hoe trots mijn vader was toen hij een vast contract kreeg en planner mocht worden. Inmiddels is hij een onmisbare kracht die met precisie alle orders doorrekent voor ze van hem de deur uit mogen. En verdomd, hij heeft zelfs jolijt met zijn collega's. Alleen als het werk dat toelaat, uiteraard.

Maar nu is er dus dat bedrijfsfeest. Bij Marokkanen weet hij wat de bedoeling is. Gewoon zitten aan een ronde tafel met thee en koekjes en met andere mannen kletsen over de Afrika Cup en de prijzen van vliegtickets naar Marokko. Vervolgens wordt er cola en dubbeldrank op tafel gezet en eet hij van een gezamenlijk bord gebraden kip in een citroen-olijvenmarinade. Lekker met de handen en met Marokkaans brood. Na het eten vindt hij het wel weer mooi geweest; dan moet een knulletje naar de vrouwenzaal om mijn moeder te zoeken en haar vertellen dat d'r man in de auto wacht. Hup als de wiedeweerga naar huis. Al die feesten ook altijd.

Hij had nu dus allerlei smoesjes paraat om verstek te laten gaan: mijn moeder voelde zich niet lekker, mijn zusje had moeilijkheden op school, hij kon het huis niet onbeheerd achterlaten (er is ooit bij de buren ingebroken) en voor het geval dat dat allemaal niet overtuigend genoeg zou zijn, hield hij 'moeilijke familieomstandigheden' achter de hand. Tevergeefs. De grote baas is in hoogsteigen persoon op mijn vader afgestapt om hem op het hart te drukken te komen. Zonder mijn vader was het feest niet compleet. Hij had zelfs al een plaatsje direct naast hem aan tafel gereserveerd. Voor zoveel eer kon mijn vader natuurlijk niet bedanken. Mijn moeders leedvermaak kwam met gierende banden tot stilstand toen zij thuis werd gebeld door de vrouw van de baas. Ook voor mijn moeder wacht een plekje aan de hoofdtafel. Dus nu zitten die twee met paniek in de ogen zich af te vragen wat ze moeten doen.

Want hoe doe je dat eigenlijk: feesten op z'n Nederlands? Behalve een verjaardag bij de buren en de vrijmarkt op Koningsdag hebben mijn ouders daar geen idee van. Ik probeer ze gerust te stellen. Al zijn ze niet rond, tafels zijn bij Nederlanders ook gewoon tafels en zo deftig is de etiquette tegenwoordig niet meer. Maar als ik informeer naar de dresscode, neemt de paniek alleen maar toe. 'Joh mam, in het ergste geval is het gala en dan doe je gewoon lekker je Marokkaanse takchita aan. Kan jou het schelen, is toch leuk?' Aan haar blik te zien is dat helemaal niet leuk en moet er gewinkeld worden. Voor mijn vader besluiten mijn zusje en ik dat hij het moet houden bij een wit overhemd; in geen geval mag hij dat slechtzittende begrafenispak aantrekken dat hij ooit op de bazaar kocht.

Pak of geen pak, mijn vader wil vooral weten hoe ze de avond doorkomen. Hij prevelt alvast maar 'Moge God ons bewaken', want het enkel en alleen aanwezig zijn in een ruimte waar alcohol wordt geschonken, is al zondig. En hij piekert zich suf over het eten, want brood met kip zal het wel niet worden. En dan die dansvloer, o hemel. Als ik zeg dat er meer mensen zullen bedanken voor een dansje, helpt dat weinig. 'Dus ik moet gewoon blijven zitten en toezien hoe iedereen bewusteloos raakt van de drank en met elkaars vrouwen danst?!'

Mijn zusje en ik weten niet of we medelijden moeten hebben of in lachen moeten uitbarsten. Maar het punt is vrij simpel: mijn vader is onzeker. Daar waar hij in het Marokkaans een innemende en grappige man is die prachtige verhalen weet te vertellen, blijft er in het Nederlands weinig over van zijn humor. Hij heeft Nederlandse woorden leren uitspreken, maar zijn persoonlijkheid leeft in de Arabische taal. In het Nederlands blijven alleen die norse wenkbrauwen over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden