Die ene leerlingMartijn Koops

‘Het was hem tegengevallen, zei hij aan het einde van mijn cursus’

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Martijn Koops (53) van Hogeschool Utrecht over Bernard, die hem liet inzien dat hij zijn kop boven het maaiveld moest uitsteken.

‘Het was hem tegengevallen. Dat zei Bernard, toen ik aan het einde van mijn cursus vroeg hoe de studenten het hadden gevonden. Ik schrok ervan, maar wist ook dat hij gelijk had. Het moest anders. Na die opmerking van Bernard durfde ik eindelijk mijn onderwijs om te gooien. Ik ben helemaal losgegaan.

‘Bernard was een jaar of 40, denk ik. Hij gaf natuurkunde op een middelbare school en volgde bij ons de masteropleiding waarmee je eerstegraads docent wordt. Als je die afrondt, mag je ook in de bovenbouw van havo en vwo lesgeven. Ik herinner me dat hij leergierig en gedreven was. Geen student die de opdrachten afraffelde om maar een zesje te krijgen.

‘Tien jaar geleden volgde hij mijn cursus experimentele vaardigheden. Daarin probeer ik de studenten te leren dat onderzoek veel meer is dan een proefje waarvan je het antwoord in de Binas kunt opzoeken. Ik leer ze dat ze het probleem moeten verkennen, proefmetingen moeten doen. En dat het resultaat van een onderzoek vaak is dat je kunt vertellen hoe je het wel had moeten doen.

‘Het was een goede cursus, dat vind ik nog steeds. Ik begon met een spel waarbij ik het lokaal volhing met informatie over een onbekende planeet waar de bewoners een andere taal en een ander getallenstelsel hebben. Eerst zegt dat je helemaal niets, maar als je een uur rondloopt en vragen beantwoordt, krijg je langzaam grip op de zaak. Je leert onderzoek te doen.

‘Ik doe ook altijd experimenten. Dan moeten ze bijvoorbeeld de veerconstante van een trapveer bepalen, wat bijna niet te doen is. Of ik laat ze ontdekken dat de dichtheid van een suikerklontje even groot is als die van water. Waarom blijft een suikerklontje dan toch niet in de thee zweven?

‘Aan het einde van een cursus vraag ik altijd wat de studenten ervan vonden. De bedoeling is dat ze dan zeggen: het was heel tof en heel fijn. Maar dat gebeurde dit keer niet.

‘Ik schreef me bij deze opleiding in, zei Bernard, in de hoop dat ik zou leren hoe je geweldige lessen geeft. En dan kom ik hier en zie ik jou ook gewoon een Powerpoint voorlezen. De lessen waren niet slecht, maar het is niet dat je zegt: dit is de didactiek van de toekomst.

‘Ik wist meteen wat ik wilde veranderen. Ik moest spelelementen inbouwen. Daar worden lessen leuker van. Het motiveert mensen om mee te doen. Dat had ik al gemerkt toen ik nog bij een telecombedrijf werkte. Daar maakte ik van een saaie training een spelletje. Later, als zij-instromer op een middelbare school, ging ik iedere woensdagmiddag serieuze spellen maken met een groepje leerlingen. En op de hogeschool stimuleerde ik een afstudeerder om een educatief computerspel te maken voor zijn vwo-klas.

‘Alleen deed ik in mijn eigen cursussen nog weinig met gamification. Ik vond het vooral interessant voor middelbare scholen en dacht dat de volwassenen aan wie ik lesgaf er niet op zaten te wachten. Ook was ik bang mijn kop te ver boven het maaiveld uit te steken. Tot Bernard me vroeg juist dat te doen.

‘Vanaf toen heb ik alles omgegooid. Voor een wiskundecursus maakte ik uitlegfilmpjes die de studenten thuis moesten bekijken, waarna ik ze in de les kaartjes met sommen gaf. In groepjes van vier moesten ze zestien sommen oplossen om een nieuw setje sommen te verdienen. Dat werkte goed. Ik ging elementen van televisieshow De slimste mens in mijn lessen gebruiken. En ik ontwikkelde een cursus waarbij studenten van een robotje een sumoworstelaar moesten maken die andere robots kon herkennen en wegduwen, zonder uit de ring lopen. Met theoretische opdrachten konden ze nieuwe onderdelen voor de robot verdienen. Die cursus heeft Bernard later ook nog gedaan.

‘Ondertussen verdiepte ik me in de mechanismen achter een goede serious game. Hoe zorg je dat een spel goed werkt? Hoe hou je studenten gemotiveerd? Uiteindelijk heb ik daar ook boeken over geschreven en ik heb een website over gamedidactiek. Ik sluit niet uit dat dat zonder Bernard ook allemaal gebeurd was, Maar zijn opmerking heeft het wel in een stroomversnelling gebracht.’

We zoeken nog verhalen over die ene leerling of student in coronatijd, voor een speciale aflevering aan het einde van dit schooljaar. Tips? Mail naar r.kuiper@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden