InterviewJe kunt het maar één keer doen

‘Het was geen bewuste keuze om thuis te sterven, maar doodziek was Dim wel’

null Beeld Krista van der Niet
Beeld Krista van der Niet

Tuurlijk, dood gaan we allemaal. Maar afscheid­nemen kan op veel manieren. Hoe je het doet, maakt nogal wat uit. In deze serie spreekt ­Barbara van Beukering ­nabestaanden over het stervensproces van hun dierbaren.

Dim van den Berg (20) overleed op 19 april 2020 aan de gevolgen van een overdosis drugs. Hij was de oudste zoon van Herman van den Berg (53, ondernemer) en Geraldine van den Berg-van Lee (50, HR-manager). Dim had drie broertjes, Theo (20), Jan (18) en Gijs (14), en een zusje, Emma (16).

Geraldine: ‘Dim was als klein jongetje lief, mooi, speels en pienter. Hij had veel vriendjes, speelde graag buiten, had een zorgeloze jeugd. Hij behaalde een superhoge Cito-score en tot en met de derde klas van de middelbare school ging het hartstikke goed. Op zijn 15de kreeg hij oudere vrienden die blowden en Dim deed mee om stoer te doen. Vanaf dat moment ging het slechter op school. Ik had geen goed gevoel bij dat blowen in combinatie met zijn resultaten op school. Ik stelde voor om eens te gaan praten bij Novadic-Kentron, dat is de verslavingszorg hier. Uit onderzoek bleek dat het nog niet problematisch gesteld was met Dim, maar dat het wel tijd werd om afspraken te maken over wanneer hij blowde: alleen in het weekend, niet als hij ging sporten, niet voor proefwerken. Hij bleef in de vierde zitten en mocht vanwege zijn gedrag niet op die school blijven. We vonden het niet zo’n drama, er zijn scholen zat in Breda. Hij ging naar een andere school, we gooiden er huiswerkbegeleiding tegenaan en hij ging over naar de vijfde. Wij waren blij, maar Dim blowde nog steeds veel en dat vonden we zorgelijk. We kregen steeds meer signalen dat het niet goed ging. Zijn zakgeld was altijd op. Er begonnen dingen in huis te verdwijnen. Onze fietsen werden gestolen, bankpasjes verdwenen. Onze Theo was zijn Timberlands kwijt en die bleken op Marktplaats te staan. Dim deed helemaal niks meer op school. Inmiddels was hij 18 geworden en op een gegeven moment zeiden we: ‘Stop er maar mee, dit heeft geen zin. Ga maar werken tot je weer gemotiveerd bent om een opleiding te volgen.’ Van werken kwam ook niks terecht, want door het vele blowen versliep hij zich steeds. Het begon mislukking op mislukking te worden. Het lukte hem niet meer om aan zijn eigen verwachtingen te voldoen, en om die pijn te verdoven ging hij meer gebruiken. Het werd een grote vicieuze cirkel.

Geraldine en Dim. Beeld privé
Geraldine en Dim.Beeld privé

Op een ochtend opende ik de kluis omdat ik op zoek was naar een sieraad. Alsof de grond onder mijn voeten vandaan geslagen werd. Het zakhorloge van opa Arie: weg. Hangertjes van mijn oma: weg. Een parelketting die ik bewaarde voor als Emma zou trouwen: weg. Ik heb mijn baas gebeld: ‘Ik kan niet komen, want er is iets vreselijks aan de hand. De kluis is leeggeroofd door ons eigen kind.’ We hebben Dim opgetrommeld en zijn linea recta naar jeugdzorg gegaan. In plaats van sorry, zei Dim: ‘Die dingen droeg je toch nooit, dus wat maakt het uit.’ Harteloos en gevoelloos, gedrag dat het gevolg was van zijn verslaving. We vertelden Dim dat hij een heel groot probleem had en dat hij opgenomen moest worden. Hij was het daarmee eens.

Zijn eerste opname volgde, bij Kentron, twee maanden intern. Bij de intake beweerde hij dat hij alleen wiet gebruikte, per dag gaf hij er zo’n twintig, dertig euro aan uit. Hij deed heel veel spul in zo’n joint. Zelfs als dat waar was, moet hij een kettingblower zijn geweest.

Toen hij uit de kliniek kwam, is het een paar maanden goed gegaan. Hij is met het gezin mee op vakantie geweest naar het huis van mijn ouders in Zuid-Spanje. Na de zomer ging hij naar de havo op het volwassenenonderwijs en het eerste rapport was goed. Toen ik een keer naar mijn werk liep, zag ik Dim fietsen. Ik voelde aan alles dat het weer foute boel was. Wij namen contact op met school en toen bleek dat hij inderdaad heel vaak afwezig was. Hij was na drie maanden keihard teruggevallen. We waren een jaar verder, hij was 19 nu, maar we waren weer op hetzelfde punt beland; gestopt met school, baantje zoeken, zijn verslaving werd erger en erger. We hebben alles uit de kast getrokken om hem te helpen; een verslavingscoach, opname in de peperdure kliniek Solutions, behandeling bij Changes GGZ. Herman en ik zeggen weleens tegen elkaar dat we alles voor hem hebben gedaan behalve hem aan de ketting leggen. 

In januari dit jaar kwamen we erachter dat Dim ook de serieuze shit, harddrugs, gebruikte. We hebben altijd gedacht dat het goed moest komen in ons gezin, waarbinnen iedereen meetelt, we fijne vakanties vieren, van elkaar houden en de basis veilig is. Maar we hielden het niet vol. Iedere dag was er spanning. Wanneer wordt hij wakker? Ruik ik nou wiet? Is mijn fiets er nog? Zakken doorzoeken. Ik borg mijn jas op in de kluis omdat ik bang was dat Dim hem zou verkopen. Er verdween zelfs geld van Hermans zakelijke rekening. We hebben ons steeds gerealiseerd dat hij ernstig ziek was, dat hij dit leven ook niet wilde. Maar om mijzelf en het gezin te beschermen moesten we een grens stellen. We stelden hem voor de keuze: of je gaat weer hulp zoeken en werken aan je herstel, of je pakt je spullen en vertrekt. Hij vertrok.

Dim is op Tweede Paasdag weggegaan, op een maandag. Op maandagnacht sliep hij in een hotel, de dagen daarna verbleef hij bij vrienden of zwierf over straat. Op zaterdag kreeg ik ’s middags een berichtje: ‘Mag ik komen?’ Ik heb terug geappt dat hij natuurlijk mocht komen, maar hij kwam niet. Om half drie ’s nachts rook ik een brandlucht. Hij stond in de keuken marshmallows op te warmen boven het gas. Hij was heel emotioneel: ‘Jullie zijn te lief voor me. Ik heb zulke fijne ouders, en toch maak ik er zo’n potje van.’ Ik antwoordde: ‘Het komt goed, we praten morgen wel, ga eerst maar lekker slapen.’ Hij was lief, we hebben staan knuffelen. ’s Ochtends om kwart over zeven hoorden we boven een harde klap op de grond. Ik vroeg Herman om te gaan kijken, maar hij werd onmiddellijk door Dim weggesnauwd: ‘Rot op, laat me alleen.’ We lieten hem maar, in de hoop dat hij zou gaan slapen. Gedurende de dag is Herman een aantal keer gaan luisteren en hij hoorde hem snurken. 

Om half zes zat ik achter in de tuin met Emma, die met twee vriendinnen een TikTok-filmpje aan het maken was. Herman kwam de tuin in gelopen en zei alleen maar: ‘Dim is dood.’ Ik stoof gillend de trap op. Toen zag ik hem liggen, op zijn bed met allemaal pillenstrips om hem heen. Hij had een blik op zijn gezicht alsof hij in een fijne droom zat. Hij is blij dat hij er vanaf is, dacht ik. Even schoot de gedachte aan zelfmoord door mijn hoofd. Maar toen zag ik een broek op de grond liggen, met een briefje in zijn handschrift: kun je deze alsjeblieft wassen want hij is van Dylan. De lijkschouwer vertelde ons dat als hij zelfmoord had willen plegen, hij wel alles had ingenomen, maar er was nog veel drugs over. Bloedonderzoek wees uit dat hij is overleden aan een cocktail van acht soorten drugs, waaronder xtc, MDA, slaapmiddelen en methadon.

Ik ben heel blij dat ik hem die nacht nog heb gesproken en dat we nog geknuffeld hebben. Maar we zijn vooral dankbaar dat hij in ons eigen huis is overleden. Ik heb een boekje bewaard van Tijgertje, dat ik vroeger altijd voorlas. Ik zie Dim als ons Tijgertje, die wat er ook gebeurde altijd weer terug naar huis kwam. Zo willen we het ook graag zien: het was geen bewuste keuze om thuis te sterven, maar doodziek was hij wel.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden