‘Het vogelgriepvirus zal ook Nederland bereiken’

Dode zwanen in Duitsland, Oostenrijk, Turkije en op Sicilië duiken de laatste dagen op als de mogelijke verspreiders van het voor mensen dodelijke griepvirus....

Van onze verslaggeefster Marieke Aarden

Bioloog Bart Ebbinge van het onderzoeksinstituut Alterra stelt dat de dood aangetroffen zwanen in Noord-West Europa geen trekvogels zijn. Het gaat om knobbelzwanen, die plaatstrouw zijn en niet elders overwinteren. ‘Dat maakt het minder waarschijnlijk dat zij de bron zijn van het dodelijke H5N1-virus. Waarschijnlijk zijn ze besmet door het plaatselijke pluimvee’, zegt Ebbinge.

Maar de knobbelzwanen in Oost-Europa zijn minder plaatstrouw. ‘Als het zwaar wintert, trekken knobbelzwanen uit Kazach-stan en Oost-Europa naar het Middellandse-Zeegebied’, zegt Marcel Klaasse van het Nederlands Instituut voor Ecologie in Nieuwersluis.

De dode knobbelzwanen in Duitsland, Sicilië, Turkije en Oostenrijk zijn waarschijnlijk in contact geweest met dieren of waterorganismen, die het dodelijke virus droegen.

‘Er zal morgen geen knobbelzwaan uit Sicilië in Nederland op de stoep staan. Maar uiteindelijk zal het virus ook Nederland bereiken’, vreest Klaasse.

De voorzitter van de zwanenwerkgroep van Wetlands International Jan Beekman vermoedt dat de zwanen uit Oost-Europa niet alleen naar de Middellandse-Zeeregio zijn afgebogen, maar ook meer naar het westen zijn getrokken. Dat kan een verklaring zijn voor de dood aangetroffen knobbelzwanen in Duitsland, Denemarken en Oostenrijk.

Klaasse vermoedt dat het griepvirus verspreidt via het water, waar besmette vogels in poepen. Het virus kan zich lang in poep handhaven. Als andere vogels daarmee in contact komen, wordt de besmetting overdragen.

De ophokplicht voor het pluimvee in Nederland vinden Klaasse en Beekman verstandig, omdat daarmee contact tussen mogelijke verspreiders van het griepvirus wordt vermeden. Als er een uitbraak komt in de Gelderse Vallei, waar de concentratie van pluimvee hoog is, zal het virus heel gemakkelijk heel snel gaan rondwaren.

Jan Beekman van Wetlands International gaat nog een stap verder. Hij vindt het raadzaam pluimvee te vaccineren en te stoppen met transport van pluimvee. Ook moeten de wilde eenden beter in de gaten worden gehouden. ‘Een bruine eend in het riet wordt gemakkelijker over het hoofd gezien dan een opvallende witte zwaan.’

Nederland bemonstert trekkende ganzen en kleine zwanen, die in tegenstelling tot knobbelzwanen wel trekken, op de aanwezigheid van H5N1. Maar het virus is nog nimmer vastgesteld onder deze trekvogels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden