Het niemandsland op de dijk is een typische plek voor onbedoelde natuur

Over de Brielse Maasdijk, langs het Hartelkanaal, vanaf Spijkenisse. Links en rechts water, het ondoorgrondelijke web van waterwegen rond Rotterdam. Aan de overkant van het Hartelkanaal is het al even ondoorgrondelijke raderwerk van de economie volop in bedrijf. De Botlek, de terminals, de chemiehaven, de distributiecentra. Daar raast het vrachtverkeer over de A15, 24 uur per dag. Alles gaat goed, zolang er ieder jaar iets bij komt. Dat ik daar iets destructiefs in zie, zegt vermoedelijk vooral iets over mij.

Hier op de dijk, in dit niemandsland, is het tamelijk stil. Typisch zo’n plek voor onbedoelde natuur, zegt Remko Andeweg, stadsbotanicus bij Bureau Stadsnatuur in Rotterdam, met wie ik oploop. Af en toe dalen we af tot op de basaltblokken van de glooiing naar het water. ‘Ik noem dit de Hollandse rotskust’, zegt hij. ‘Je loopt een paar kilometer en je vindt altijd wat leuks. Door mensen gemaakt landschap, maar vol met natuur.’

Het Hartelkanaal werd in de jaren zestig gegraven als zoetwaterverbinding met de Maasvlakte. Maar in de jaren negentig werd de dam op de Maasvlakte doorgraven en werd dit een stromende, brakke getijdevaart, die in verbinding staat met zee. Andeweg: ‘Als je doorloopt tot aan de Maasvlakte, zie je op een gegeven moment zeewier.’

Het Hartelkanaal Beeld Caspar Janssen

Nu wijst Andeweg, al balancerend op de basaltblokken, op klein glaskruid. Twintig jaar geleden nog bijzonder, een van die zuidelijke soorten die in beweging is, op weg naar het Noorden. ‘Vroeger was de plant gebonden aan muren. Maar tegenwoordig vind je de plant op de gekste plekken.’ Datzelfde geldt, even later, voor tongvaren. Vroeger een curiositeit, nu wijdverbreid. ‘De natuur is zo amoreel als de pest’, zegt Andeweg, ‘die grijpt gewoon zijn kansen. Ook in een landschap dat wij niet als mooi of natuurlijk beschouwen.’ Dat geldt overigens ook voor de reuzenbalsemien, een minder geliefde exoot, die ik al sinds de Biesbosch, de getijdewateren volgend, overal zie.

De eerste resten van door meeuwen gegeten krabben, nog wat planten, de wilde hop, de pijpbloem. De kerkklokken van Heenvliet en Geervliet luiden, er vallen druppels, er is onweer voorspeld. We draaien maar eens om.

Powered by Wikiloc
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.