Het nachtmerriescenario van een nucleair armageddon

Hoe reëel is het gevaar dat terreurorganisaties als Al Qaida een atoombom kunnen maken? Een ‘uraniumbank’ wordt in het leven geroepen....

AMSTERDAM In het ‘nachtmerriescenario’ van de Amerikaanse Democratische oud-senator Sam Nunn, beslist geen heethoofd of fantast, weten terroristen op een dag een atoombom een grote of middelgrote Amerikaanse stad in te smokkelen. Verstopt in de bak van een truck. Dodental na de explosie: enkele honderdduizenden.

Het ‘acute gevaar’ van nucleair terrorisme waarvoor president Obama de afgelopen dagen in Washington waarschuwde, een van de grootste bedreigingen volgens hem in de nabije toekomst, is bewaarheid geworden.

Want als ‘11/9’ kon gebeuren, waarom dan ook niet een atoombom in downtown Chicago? Een die in elkaar is gezet door Al Qaida-techneuten of een Russische ‘kofferbom’, zoals de slechts 30 kilo zware RA-155.

‘Als er een is afgegaan, zullen ze mogelijk aankondigen dat ze er nog zes of acht hebben in andere Amerikaanse steden of elders in de wereld’, aldus defensiedeskundige Nunn (71), die met de Amerikaanse oud-ministers Kissinger, Shultz en Perry strijdt tegen een mogelijk ‘nucleair armageddon’. ‘Mensen zullen wereldwijd de steden uitvluchten op een schaal die we nog nooit eerder hebben gezien’, zei Nunn onlangs in de krant The Atlanta Journal-Constitution.

Nucleair terrorisme vormt al jaren, vooral na de val van de Sovjet-Unie, een dankbaar onderwerp voor spannende bioscoopfilms en thrillers. Maar hoe reëel is het gevaar dat terreurorganisaties zoals Al Qaida de technologie onder de knie krijgen voor het maken van een atoombom?

‘Het gevaar van nucleair terrorisme is toegenomen’, waarschuwt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton. Wereldwijd ligt er maar liefst 1.600 ton hoog verrijkt uranium en 500 ton plutonium, goed voor 120 duizend kernwapens, opgeslagen in kerncentrales, laboratoria, militaire bases en ziekenhuizen. Een potentieel doelwit voor terroristen.

Voor het maken van een kleine, geïmproviseerde atoombom is slechts 25 kilo hoog verrijkt uranium of 8 kilo plutonium nodig. Voor een minder krachtige dirty bomb is aanzienlijk minder nodig. Hoewel het geen enkele terreurorganisatie tot nu toe is gelukt hoog verrijkt uranium of plutonium in handen te krijgen, een van de ‘moeilijkste’ onderdelen van een kernwapen, zijn er steeds berichten over pogingen tot diefstal of verlies van nucleaire brandstof.

Volgens een maandag gepubliceerd rapport van drie Amerikaanse denktanks gaat het om zeker achttien gevallen. Zo slaagde een groep inbrekers er in 2007 in om diep in de Zuid-Afrikaanse Pelindaba-kernreactor door te dringen.

In de installatie, die werd beveiligd met een hek waarop 10 duizend volt stond, bevonden zich honderden kilo’s uranium. En in 2006 werd in Georgië een man gearresteerd die 100 gram hoog verrijkt uranium bij zich had, mogelijk afkomstig van een Russische kerncentrale. Oleg Khinsagov zocht een koper en zei nog vele kilo’s te kunnen leveren.

Volgens John Brennan, Obama’s hoogste antiterrorisme-adviseur, probeert met name Al Qaida in het bezit te komen van een kernwapen, al zeker vijftien jaar. ‘Het lijkt erop dat ze tot op heden niet veel vooruitgang hebben geboekt’, zei Brennan dinsdag. Wat de VS angst inboezemt, is dat Al Qaida die sprong voorwaarts wel weet te maken zonder dat een Amerikaanse inlichtingendienst dat in de gaten heeft. ‘Ze zullen geschiedenis schrijven als ze een paddestoelwolk weten te realiseren’, schrijft oud-directeur George Tenet in zijn boek At the Center of the Storm, waarin hij onthulde dat Al Qaida in 2002 en 2003 probeerde drie Russische kernwapens te kopen op de zwarte markt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.