Het mooiste dierenpark is ingehaald

EMMEN - 'We hebben de mooiste dierentuin van Nederland. Iedere bezoeker gaat met een topgevoel naar huis. Maar helaas laten de financiële cijfers wat anders zien', zegt Frankwin van Beers, directeur van Dierenpark Emmen. Gisterochtend lichtte hij het personeel in over het tamelijk desastreuze rapport dat een extern onderzoeksbureau in opdracht van de gemeente had gemaakt.

Volgens adviesbureau UNO lijdt het dierenpark zoveel verlies dat het zonder drastische ingrepen afstevent op een faillissement. De personeelskosten zijn te hoog, de organisatie is te log en verouderd, de marketing niet slim genoeg.

Van Beers, pas sinds drie maanden directeur, sluit ontslagen niet uit. Dat is een pijnlijke boodschap voor het personeel (350 mensen, van wie 115 in vaste dienst), zeker in dit feestelijke jubileumjaar. 2010 wordt 'een olifantastisch jaar', meldt de website nog vrolijk. 'Het mooiste dierenpark van Nederland bestaat 75 jaar. Een olifantastisch feest dat niet ongemerkt aan u voorbij zal gaan.'

De bezoekersaantallen vertonen een dalende trend. Vorig jaar leed het park een verlies van 3 miljoen euro. Toen het in mei dit jaar bij de gemeente Emmen een subsidieverzoek voor ongeveer dat bedrag indiende, besloot de gemeente het park financieel te laten doorlichten. Het onderzoeksbureau berekende dat een reorganisatie 17 tot 22 miljoen euro gaat kosten.

De financiële nood is veel ernstiger dan gedacht. De subsidieaanvraag van 2 tot 3 miljoen euro is een druppel op een gloeiende plaat, zo blijkt uit het onderzoek. De gemeenteraad moet later deze maand beslissen over steun aan het park, op basis van een concreet voorstel van het gemeentebestuur. 'Het college kan zich geen Emmen zonder Dierenpark Emmen voorstellen', zegt gemeentewoordvoerder Erika Hoekstra.

De discussie is extra ingewikkeld omdat de dierentuin (12 hectare) gaat verhuizen naar een andere plek met meer groeimogelijkheden (22 hectare plus 12 hectare optioneel). Volgend jaar gaat de eerste spade de grond in en in 2015 moet 'Dierenpark Emmen Next' klaar zijn. Kosten: 190 miljoen euro. Daaraan draagt de gemeente 65 miljoen bij door de aankoop van de grond van de huidige dierentuin, waar nieuwbouw gaat worden gepleegd. De rest moet komen van investeerders en Europese subsidies.

Ingewikkelder
'Als de raad zegt: we gaan geen geld stoppen in Dierenpark Emmen, dan wordt het traject naar het nieuwe park wel ingewikkelder', zegt Hoekstra. Directeur Van Beers ziet de verhuizing juist als een uitgelezen kans om 'de huidige organisatie klaar te stomen voor het nieuwe park en een modern leisurebedrijf'.
Want Dierenpark Emmen Next wordt 'absoluut uniek in de wereld, een echt belevingspark met dieren'.

Het huidige park is volgens Van Beers slachtoffer geworden van de wet van de remmende voorsprong: 'We waren 35 jaar geleden het eerste park dat de dieren in vrijheid liet zien, zonder hekken. Dat was in die tijd heel vooruitstrevend. Maar we zijn ingehaald door andere dierentuinen.' Ook de vermaarde vlindertuin is tegenwoordig in andere parken te zien. Van Beers: 'Misschien hebben we de laatste jaren teveel tijd en energie in het nieuwe park gestoken. Bezoekers verlangen elk jaar iets nieuws. Dat kan een nieuwe dierensoort zijn of de manier waarop je een bestaande dierensoort laat zien of een expeditie. Je moet het product levend maken.'

Moeilijk
Ook andere dierentuinen hebben het moeilijk, zegt directeur Marielle van Aggelen van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD). Door de crisis en matige weersomstandigheden (lange harde winter, hete juli en natte augustus) trokken ze minder bezoekers. Artis en Blijdorp, gesubsidieerd door hun gemeenten, hebben bovendien last van de bezuinigingen in Amsterdam en Rotterdam. Maar van zo'n nijpende situatie als in Emmen heeft ze nog niet bij andere parken vernomen. Bij de NVD zijn de 15 grootste dierentuinen van Nederland aangesloten.

Dierentuinen zijn zeker niet uit de tijd, vindt Van Aggelen: 'Er is al jaren een vrij stabiel bezoekersaantal van 10 tot 11 miljoen mensen die een dierentuin bezoekt. Die doelgroep blijft overeind, omdat er steeds nieuwe gezinnen met jonge kinderen bijkomen en ook opa's en oma's hun kleinkinderen meenemen voor een dagje dierentuin. In de top-10 van best bezochte attracties (de Efteling is nummer 1) staan zeven dierentuinen.'

Zij bevestigt dat Dierenpark Emmen in verschillende onderzoeken door bezoekers is aangeprezen als mooiste park. 'Bezoekers waarderen het park enorm, maar dat zegt natuurlijk niets over de financiële resultaten.' De NVD-directeur noemt de nijpende situatie bij het prominente lid 'uitzonderlijk'.

Dat vindt ook Artis-directeur Haig Balian: 'Het was geen topjaar, maar Artis is kerngezond en maakt geen verlies.' Hij vindt dat dierentuinen anno 2010 nog volop bestaansrecht hebben: 'De vervreemding van de natuur wordt steeds groter. Mensen hebben geen tijd meer om naar het bos te gaan. Dan kunnen ze mooi naar de dierentuin. Bovendien zijn er maar weinig plekken waar je met het hele gezin naartoe kunt - voetbal zeker niet. We zijn springlevend, en dat zal zo blijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden