Het mocht misschien, maar het deugde niet helemaal

Washington Na zoiets verwoestends als de kredietcrisis bevredigt het om schuldigen aan te wijzen. Een betere whipping boy dan Goldman Sachs is nauwelijks te vinden....

De succesvolste zakenbank van Wall Street vergrootte immers eerst de zeepbel op de huizenmarkt met zijn exotische financiële producten, en profiteerde vervolgens ook weer van de ineenstorting. Goldman Sachs maakt alweer fijne winsten.

Daar komt nog bij dat de Democraten nu net de politieke strijd willen beslechten over strenge nieuwe regels voor Wall Street. De onderzoekscommissie van de Senaat vervroegde de ondervraging van de Goldman-bankiers speciaal met maanden.

Welbewuste gok
Dinsdag was het zover, en de senatoren lieten de zweep flink knallen. Maar hoe fout zat Goldman Sachs nu echt? Senator Levin toonde met behulp van interne e-mails overtuigend aan dat Goldman Sachs op het moment dat de markt ineen begon te storten een dubbelspel speelde.

Aan investeerders als ABN Amro en het Duitse IKB verkochten de bankiers beleggingen die ze onderling lacherig aanduidden als ‘rotzooi’. Want de bank was zich, eerder dan andere spelers, bewust van het gevaar dat de markt zou inzakken. In haar eigen operaties op de markt nam zij nieuwe posities in (‘short’, in het jargon) die ook winst zou opleveren bij een ineenstorting.

Moet je zoiets aan je klanten melden? Als je optreedt financieel adviseur ben je dat wettelijk verplicht. Die rol speelt Goldman Sachs soms. Maar in de gewraakte transacties was de bank zelf een van de partijen in een verkoopdeal. Daarbij bestaat die wettelijke plicht niet.

De verliezende partijen, zoals ABN Amro, waren ervaren beleggers die dit heel goed wisten, stelt Goldman. Ze gokten welbewust op het stijgen van de huizenmarkt.

Zo werken financiële markten, stellen commentatoren die de bank te hulp schieten: bij iedere deal is er een partij die op stijging gokt, en een partij die beter wordt van daling. Beiden proberen ze te verdienen aan het gebrekkige inzicht van de ander.

Goldman heeft er volgens haar verdedigers verstandig aan gedaan zich tijdig in te dekken, om de schade voor haar aandeelhouders te beperken. Daarbij is de bank niet massaal ‘short’ gegaan en heeft zij ook veel verlies geleden op de huizenmarkt.

Commentatoren voegen nog toe dat andere spelers grotere verantwoordelijkheid droegen voor de riskante hypotheken. Met name de semi-staatsbanken Fanny Mae en Freddy Mac, die als politiek doel hadden meegekregen armere mensen van een huis te voorzien.

Fraude
Dat wilde hetzelfde Congres dat nu de aanklager speelt. Het maakte ook de oude, strenge regulering van Wall Street ongedaan. Het antwoord op de schuldvraag is dus complex.

Maar dat betekent niet dat Goldman Sachs vrijuit gaat. Topman Blankfein zegt dat de bank heeft bijgedragen aan de zeepbel en dus ‘een deel van de schuld moet dragen’.

Dan is er nog de beschuldiging van beurswaakhond SEC: Goldman-handelaar Fabrice Tourre heeft investeerders misleid. Dat zou fraude zijn. Tourre ontkent het ‘categorisch’, en het is de vraag of het te bewijzen valt.

Maar ook moreel opereerde Goldman op glad ijs. Dat wist Tourre, blijkens de ongemakkelijke grappen in e-mails aan zijn vriendin. Wat de bank deed mocht misschien, maar helemaal deugen deed het toch niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden