de GidsBob Fosko

‘Het maakt me niet verdrietig. Ik heb genoten. Ik heb nooit honger, onderdrukking of oorlog gekend’

Beeld Els Zweerink

Bob Fosko stond er slecht voor bij aanvang van het jaar 2020. Het weerhield hem er niet van de studio in te duiken en weer een album op te nemen met zijn vriendengroep. En om de lezers van de Volkskrant als Gids van de Week nog één keer te wijzen op zijn favorieten.

Ongeveer een jaar geleden zaten we hier ook: thuis bij Bob Fosko (pseudoniem van Geert Timmers) aan de Oostelijke Handelskade in Amsterdam. Het comebackalbum Alles kleeft van De Raggende Manne, de lichtelijk legendarische Nederlandstalige lawaaiband (‘hectische jazzpunk’, luidde ooit Fosko’s eigen omschrijving), waarvan hij van 1988 tot 1999 frontman en songschrijver was. De reünietournee van de groep stond voor de deur.

De hereniging van de ‘Manne’ (hun schreeuwnummer Poep in je hoofd is een Nederlandstalige klassieker gebleken) was in een heel ander daglicht komen te staan door de slokdarmkanker die eind 2018 bij Fosko was aangetroffen en in januari 2019 uitgezaaid bleek. Stadium vier. Ze konden hem alleen nog palliatief behandelen. De tournee leek zijn afscheidsronde te worden.

Een jaar later is hij er nog steeds. Hij vond 2019 een prachtjaar. De afscheidstournee van De Raggende Manne was een feest. Hij was veel in de media, schreef voor het weekblad Nieuwe Revu montere columns over zijn naderende einde. ‘Ik voel me vaak goed, al neemt het aantal slechte momenten toe’, zegt hij nu. ‘Ik takel af, maar ik ben niet somber.’

Sterker, bijna een jaar na het vorige gesprek staan we wéér voor een wedergeboorte, nu van de Groep Fosko, de experimentele vriendengroep waarmee hij in 2006 en 2007 twee ongrijpbare Nederlandstalige albums opnam: Omgekomen in overschot en Gat in de markt.

Er lagen nog wat oude opnamen uit de plank. Hij trommelde zijn vrienden op. Er kwamen nieuwe ideeën. Het resultaat is een album waarvan de titel zijn levensmotto zou kunnen zijn: Van iets maken word je blij. Groep Fosko presenteert het op 11 maart in Paradiso, deo volente.

Natuurlijk wil hij onze gids zijn, maar het moet wel snel, want er wacht een zwaar chemotraject. ‘Ik heb afspraken in het Amsterdam UMC. We gaan voor een behandeling die het proces nog even kan stoppen, maar de tussenstand is niet best: dertig uitzaaiingen in mijn hoofd. Dertig! Ik probeer de zomer te halen en daarna zien we het wel.’

Een jaar geleden liet hij de bezoeker van de Volkskrant een nieuw liedje horen, dat hij schreef nadat het Raggende Manne-album al was afgerond. Het klopt, heette het. Hij zong het later dat jaar op tv, bij Pauw. Nu staat het alsnog op Van iets maken word je blij.

‘Het klopt, het klopt/ Achter mijn hart, diep in mijn keel (...) Ik blijf zingen, ik ga niet zitten, laat van me horen, zo lang het kan.’

‘Mensen zeggen dat ik er goed uitzie’, zegt hij. Dat is ook zo. ‘Maar soms kan ik niet op een woord komen, vertel ik iets twee keer of spring ik van de hak op de tak.’ Ook dat is waar. Het geeft niet. Vertellen is ook een soort maken. Je wordt er blij van. En daarna zien we wel weer.

‘Ik probeer de zomer te halen en daarna zien we het wel.’Beeld Els Zweerink

CV

1955 4 oktober, geboren in Baarn als Geert Timmers

1982 acteur aan de Politieacademie

1988 oprichting De Raggende Manne

1992 CJP Podiumprijs voor De Raggende Manne

1995 album Rooie Pap, ‘hit’ Poep in je hoofd

1996 nummer één-hit Gabbertje (met Hakkûhbar)

1999 De Raggende Manne uit elkaar

1999 oprichting band De Gorelev (tot 2004)

2002 rol Pietje Precies in Het Sinterklaasjournaal (tot 2017)

2004 campagneliederen voor de SP

2004 rol in musical De Jantjes

2005 oprichting jazz-improband Fosko (ook wel Groep Fosko)

2006 rol Doolittle in My Fair Lady

2016 rol Nico Versteeg in Goede Tijden, Slechte Tijden

2018 comebackalbum De Raggende Manne: Alles Kleeft

2019 diagnose slokdarmkanker

2019 afscheidstournee De Raggende Manne

2020 comeback Groep Fosko

Timmers is getrouwd met Vera Jong. Ze hebben drie kinderen en vijf kleinkinderen. 

Groep Fosko: Van iets maken word je blij. Albumpresentatie: 11 maart Paradiso, Amsterdam.

Een portret van Geert Timmers en zijn vrouw geschilderd door Hes Mundt.Beeld Els Zweerink

Jeugdheld: Swiebertje

‘Een opsomming van mensen die mij geïnspireerd hebben, moet beginnen bij Swiebertje, mijn eerste jeugdheld. Dat hij me als kind zo aansprak, is achteraf wel veelzeggend. Ik vond Pipo de Clown te braaf, te flauw, te NCRV.

‘Swiebertje was veel aantrekkelijker: vrije geest, zwerver, onaangepaste antiheld met het hart op de tong, man van eerlijke en directe taal.

‘Ik keek naar Swiebertje in onze gezellige woonkamer in Baarn, waar ik opgroeide met mijn broertjes. Mijn vader had een snackbar: een automatiek.

‘In de jaren negentig was de gabberrage op zijn hoogtepunt en dacht ik: als we het lied van Swiebertje nou eens opvoeren en een beat geven, volgens mij heb je dan een hit. Dat werd Gabbertje van Hakkûhbar, met Ruben van der Meer. Stond ik zomaar op één in de Top 40. Met een Swiebertje-cover!’

Beeld ANP

Album: Stevie Wonder: Songs in the Key of Life

‘Als ik één album moet noemen dat mijn hele leven bij me is gebleven, dan noem ik Songs in The Key of Life van Stevie Wonder. Ik herinner me nog dat ik de elpee in 1976 kocht, op de dag van verschijning, in Baarn.

‘Die plaat is zo goed, zo rijk en van zo’n fenomenaal hoog muzikaal niveau dat ik er nooit meer vanaf ben gekomen. Ik heb het ook met succes doorgegeven aan mijn kinderen.

‘Ik was amper 20 en zat in die tijd tussen rock en soul in. Ik ging veel om met David Hollestelle, de latere Herman Brood-gitarist. Ik speelde met hem in een band, we deelden een voorliefde voor rock-‘n-soul en luisterden samen naar bijvoorbeeld Steely Dan en Little Feat. En naar Stevie, dus. Je hoort zijn invloed ook op het nieuwe Groep Fosko-album.

‘Een andere favoriet van me is de vroege Prince. Wat hij deed, stamt eigenlijk rechtstreeks af van Songs in the Key of Life.

Film: A Clockwork Orange (Stanley Kubrick, 1971)

‘Kort na 1970 studeerde ik aan de Academie voor Expressie door Woord en Gebaar in Utrecht, om acteur te worden. Ik herinner me dat A Clockwork Orange in de bioscopen ging draaien en dat er veel om die film te doen was. Sommige mensen wilden hem principieel niet zien: de film zou jongens verheerlijken die plezier beleefden aan het plegen van geweld.

‘Ik ben twee of drie keer gaan kijken, omdat ik ontzettend van de vorm genoot waarin Stanley Kubrick het verhaal had gegoten en ik het acteerwerk geweldig vond.

‘Onze fascinatie voor deze film had ook iets politiek-idealistisch: we vonden dat je je moest inleven in geweldplegers, dat je ze als slachtoffers moest zien en ze moest helpen genezen. Zo werd destijds gedacht in linkse kring. Dat was heel serieus en eerlijk gezegd ben ik er nooit helemaal van losgekomen, hoezeer die denkwijze ook uit de mode is geraakt.’

A Clockwork Orange

Kunstenaar: Wim T. Schippers

‘Wie mij hebben beïnvloed als acteur en voordrachtskunstenaar? Monty Python, Koot en Bie, Herenleed, Wim T. Schippers. De absurde VPRO-hoek, zeg maar. Ik heb Schippers ooit ontmoet. Hij zei tegen me: ik wilde gewoon een beetje pesten.

‘Daar herkende ik me in. Dat heb ik ook altijd gewild: een beetje jennen, de goede smaak tarten. Bij iemand als Schippers gaat het er helemaal niet om dat je alles wat hij maakt en doet mooi en goed vindt. Dat doet er niet toe, het gaat om de attitude, de vrijheid. Je moet het gewoon dóén. Dat paste ook bij de krakersscene waarin ik belandde toen ik in de jaren zeventig in Amsterdam kwam wonen.

‘Schippers gaf de Nederlandse televisie een nieuwe dynamiek die mij mateloos boeide. Waldolala met Waldo van Dungen en Gé Braadslee. Sjef van Oekel. Dat soort onaangepaste, anarchistische figuren hebben me als acteur enorm geïnspireerd.’

Wim T. Schippers.Beeld Hollandse Hoogte / Anneke Janssen

Muziekinstrument: Accordeon Hohner Gola uit 1952

‘Op mijn 7de kreeg ik mijn eerste accordeon en ging ik op les. Met dat geluid ben ik opgegroeid. Het is vol en melancholiek, het ademt weltschmerz en het raakt me nog altijd.

‘Kijk eens wat ik laatst gekocht heb: een Hohner Gola uit 1952, een Italiaans model, ontworpen door Giovanni Gola. Er zijn er ongeveer tweehonderd geproduceerd in de jaren vijftig. Het zijn de allerbeste accordeons. Vind ik dan. Hij weegt 11 kilo.

‘In 1974 ben ik bij Hohner gaan werken, in het magazijn. Ik verpakte de hele dag accordeons en verstuurde ze naar alle hoeken van het land. In dat jaar heb ik één keer een echte Gola gezien. Die was van Harry Mooten, de grote accordeonist en ‘grote grijze geitenbreier’ uit het kinderprogramma De film van Ome Willem. Onze stemmer raakte haast geëmotioneerd toen hij dat ding in handen kreeg. Nu heb ik er zelf een.

‘Hij kostte me 10 mille. Een paar jaar geleden kon ik er ook eentje kopen, maar toen kreeg in het financieel niet rond. Nu heb ik het gewoon gedaan.’

Hohner Gola

Schilder: Karel Appel (1921-2006)

‘Ik heb me vrijwel mijn hele leven mogen bezighouden met de dingen die ik eigenlijk als mijn hobby’s beschouw: acteren en muziek. Een derde hobby, die misschien meer dan die andere twee echt een hobby is gebleven, is schilderen.

‘Mijn ene oog is lui, waardoor ik weinig diepte zie. Daarom ben ik schilderijen gaan maken die echt driedimensionaal zijn. Op hout, waarna ik ze uitzaag en er werken met diepte van maak. Ik noem ze ‘Uitgezaagde Liedjes’.

‘De schilder die me het meest geïnspireerd heeft, is Karel Appel. Zijn beroemde uitspraak ‘Ik rotzooi maar een beetje an’ is ook op mij van toepassing. Net als Appel schilder ik heel groot en grof. Ik houd van zijn directheid, zijn simplisme en zijn no-nonsense benadering: als het mislukt, dan smijt je het weg en begin je opnieuw. Hij schilderde eigenlijk zoals ik voor De Raggende Manne mijn teksten schreef.’

Karel Appel, De Woestijn Dansers, 1954, olieverf op doek, 117 x 166 cm, olieverf op doek, collectie Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, France.Beeld Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam, 2020

Politicus: Jan Marijnissen

‘Vanaf 2004 heb ik jarenlang campagneliedjes voor de SP gemaakt en ook filmpjes voor hun site. Om de een of andere reden vragen mensen vaak of ik daar geen spijt van heb. Nee, ik ben er nog altijd trots op, al ben ik al een jaar of vijf niet meer actief voor de SP.

‘Ik ben groot bewonderaar van Jan Marijnissen, de politicus en de man. Tot ongeveer 2000 had ik eigenlijk geen weet van zijn klasse en kwaliteit. Ik was het wel vaak met hem eens, maar pas toen ik hem voor het eerst ontmoette, kon ik echt zelf ervaren hoe toegewijd hij is, hoe serieus hij zich op alles voorbereidt, hoe doortimmerd zijn politieke visie voor Nederland is.

‘Ik was echt onder de indruk van hem en dat is altijd zo gebleven. Jan is autodidact, een selfmade intellectueel. Op dit moment regeren geld en leugens in Nederland. Bijna elke poging tot iets sociaals is tot mislukken gedoemd. Hopelijk verandert dat nog eens. Ik vind het wel erg.’

Jan Marijnissen.Beeld ANP

Stad: Lyon

‘Tot een jaar geleden hadden we een huis in Frankrijk, 70 kilometer ten noorden van Lyon. In 2006 hebben we daar het eerste Groep Fosko-album opgenomen. Ik heb er vaak collega-acteurs uitgenodigd. Het zijn dierbare herinneringen.

‘Ik ben geen echte reiziger, maar houd wel heel erg van lekker eten en drinken in Lyon, dat een fantastische culinaire traditie heeft en ook nog een mooie, bruisende stad is. Mijn favoriete restaurant is Le Bistrot de Lyon. Geweldig eten, geweldige sfeer.

‘Toen ik hoorde dat ik niet meer beter zou worden, hebben we ons huis in Frankrijk verkocht. Dat is nu een jaar geleden. Inmiddels heb ik besloten dat ik nog één keer daarheen wil, in een hotel. Zulke gedachten maken me niet verdrietig. Ik heb genoten. Ik heb nooit honger, onderdrukking of oorlog gekend. Ik heb geluk gehad met Vera. Met mijn kinderen. Er is echt geen enkele reden om te klagen.’

LyonBeeld Getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden