Het levende bewijs dat alles in Nederland mogelijk is

Oost-Europeanen over hun succesvolle integratie

Nederland is een geweldig land waar iedereen die wil aanpakken, aan de slag kan. Echt waar: vraag het maar aan deze vijf nieuwe Nederlanders uit Oost-Europa.

Beeld Erik Smits

'Ik weet zeker dat ik iets positiefs bijdraag aan de maatschappij'

Bogdan Claru (26)
Uit Boekarest, Roemenië.
Sinds 2011 in Nederland
woont in Amsterdam.
Werkt als mobiele fietsenmaker bij zijn bedrijf FlatTire.

'Ik wilde niet per se weg uit Roemenië, het leek mij gewoon leuk om te reizen en internationale ervaring op te doen. Ik hoorde van vrienden positieve berichten over Nederland, maar ik had geen concreet plan. Toen ik de mogelijkheid kreeg hier te studeren, heb ik die kans gegrepen. Dat heeft goed uitgepakt, want ik vind Amsterdam fantastisch. Het is schoon, veilig, goed georganiseerd, de mensen zijn vriendelijk, ze hebben een gezonde levensstijl en doen veel aan sport.

Ik ben een fietsgek, in Boekarest ook al. En twee van mijn vrienden ook. Omdat je daar geen fietsenmakers hebt, moesten we alles zelf doen. Dat kwam goed van pas. Tijdens onze studie begonnen we fietsen van medestudenten te repareren en toen ontstond het idee voor een mobiele fietsenreparatiedienst. Wij komen binnen een paar uur naar de mensen toe en repareren de fiets. We doen zelf alles ook op de fiets, snel, goedkoop en milieuvriendelijk.

Ik weet zeker dat ik iets positiefs bijdraag aan de maatschappij. Als nieuwkomer kijk je met een onbevangen blik naar dingen en zie je mogelijkheden tot verbetering. Mede door ons bedrijf is de manier waarop fietsen worden gerepareerd veranderd. Je hoeft nu niet meer je kapotte fiets naar een fietsenmaker te slepen en dagen te wachten. Dat komt de klanten ten goede. En we hebben succes: binnenkort breiden we uit naar Utrecht, Kopenhagen en Berlijn.'

Beeld Erik Smits

'Ik heb vrijwel nooit last van brutale vragen'

Andriy Hlod (35, hier met zijn echtgenoot Oksana Kokhan)
Uit Boryslav, Oekraïne
Sinds 2003 in Nederland, woont in Eindhoven
Werkzaam als wiskundige en designingenieur

'Ik ben voor mijn postdoctorale studie wiskunde in Nederland terechtgekomen, bij de TU in Eindhoven. Nu werk ik voor ASML, een leverancier van machines voor de chipindustrie. Ik heb jarenlang gestudeerd en het is fijn dat ik die kennis eindelijk kan toepassen. Ik wil een bijdrage leveren waar mensen echt iets aan hebben, dat schept voldoening. Ik denk dat het moeilijk is om een soortgelijke functie in Oekraïne te vinden.

Toen ik naar Nederland kwam, was hier nog niet veel bekend over Oekraïne. En nu nog niet. Maar ik heb vrijwel nooit last van brutale vragen. Nederlanders staan daar misschien om bekend, maar ik noem ze zelf liever 'direct'. De meeste mensen zijn nieuwsgierig, dat vind ik leuk. Soms gaan de gesprekken over politiek, zeker sinds de ramp met de MH17. Dat is een verschrikkelijk drama. Zelf kom ik uit een ander deel van het land, maar ik voel me natuurlijk betrokken bij de slachtoffers. En als Oekraïner probeer ik zoveel mogelijk te helpen.

Wat ik het beste vind aan Nederland? De tolerantie. Mensen gaan flexibel om met regels, met autoriteiten en met elkaar. Er heerst een open mentaliteit en alles is efficiënt. Ik mis de bergen wel, maar Nederland is verder een mooi land. En de fietscultuur is fantastisch.'

Beeld Erik Smits

'In het begin vond ik Nederland verschrikkelijk'

Ivilina Boneva (26)
Uit Plovdiv, Bulgarije
Sinds 2007 in Nederland, woont in Amsterdam
Werkt als marketingspecialist bij een electronicabedrijf

'Ik ben min of meer toevallig in Nederland beland voor mijn studie. In het begin vond ik het verschrikkelijk. Ik wilde samen met drie medestudenten een woning huren, maar dat bleek godsonmogelijk. We hadden geld genoeg, maar niemand wilde iets verhuren aan een groepje Oost-Europeanen. Na veel omzwervingen en tijdelijke logeeradressen vonden we iets in de Bijlmer, maar leuk was anders.

Toen ik een stageplek zocht, lukte dat ook niet. Pas toen ik mijn nationaliteit van mijn cv haalde en wegliet dat ik Bulgaars sprak, werd ik uitgenodigd op gesprek. Niemand geeft toe te discrimineren, maar ik denk dat ik geluk heb dat ik geen Svetlana of Natasja heet.

De ommezwaai kwam voor mij na een jaar of drie. Ik vond een leuke baan, kreeg lieve collega's en ontmoette een Nederlands vriendje. Sindsdien is het alleen maar leuker geworden. Nu voel ik mij hier thuis. Ik heb veel vrienden en heb net een appartement gekocht. Dus het moet wel gek lopen wil ik hier niet blijven. De voertaal op de werkvloer is doorgaans Engels. Ik spreek goed Nederlands en krijg daar vaak complimentjes over, maar ik doe het niet graag. Zodra mensen mijn accent horen, behandelen ze me anders, nemen ze me minder serieus. Dat vind ik jammer, want daardoor zal ik me hier toch altijd een buitenlander blijven voelen.'

Beeld Erik Smits

'In Albanië durfden we niet eens te dromen van reizen'

Klarita Sadiraj (46)
Uit Tirana, Albanië
Sinds 1996 in Nederland, woont in Gouda
Werkzaam als onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau.

'Tot begin jaren negentig was Albanië een geïsoleerd, communistisch land, vergelijkbaar met Noord-Korea nu. Ik heb er mijn jeugd doorgebracht. We leefden in bittere armoede, maar het gekke was: wij hadden dat niet door. We dachten juist dat mensen in het buitenland verhongerden. Pas toen de grenzen opengingen, beseften we in wat voor leugen we hadden geleefd. Toen ontdekte ik ook dat mijn studie economie niets voorstelde. Via een beurs kon ik gelukkig in het buitenland gaan studeren. Het was toeval dat ik hier terechtkwam, ik wist niets van Nederland. In Albanië durfden we niet eens te dromen van reizen.

Nadat ik mijn Nederlandse man had ontmoet, ben ik gebleven. Ik moest een baan zoeken; dat was niet makkelijk. Als migrant heb je een achterstand en veel werkgevers discrimineren onbewust. Uiteindelijk besloot ik onder mijn niveau te solliciteren. Ik wilde een voet tussen de deur krijgen, laten zien wat ik in huis had. Mijn man vond het niets, maar ik werkte nog liever als kassameisje dan dat ik thuisbleef. Dat lukte. Als doctor in de economie ben ik eerst aangenomen als assistent, maar inmiddels ben ik onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau. Mijn afdeling geeft advies aan de overheid en doet onderzoek naar ontwikkelingen in de Nederlandse maatschappij. Grappig dat ik juist daarvan mijn beroep heb gemaakt.

Het grootste cliché over Albanezen is dat we allemaal huurmoordenaars of mensensmokkelaars zijn. Op mijn werk maken ze ook grapjes over Albanese maffia. Ik kan dat niet veranderen, maar ik kan wel laten zien dat we niet alleen maar criminelen zijn. Ik vind het niet terecht dat alle Albanezen over een kam worden geschoren. Er zijn ook mensen als ik, die eerlijk zijn, hard werken en een positieve bijdrage leveren aan de Nederlandse samenleving.'

Beeld Erik Smits

'Ik ben het levende bewijs dat alles mogelijk is'

Slawomir Tracz (35)
Uit Krapkowice, Polen
Sinds 2000 in Nederland, woont in Amsterdam
Werkt bij een vleesverwerkingsbedrijf en zelfstandig als verhuizer.

'Na mijn opleiding in Polen heb ik een maand gewerkt. Van mijn eerste salaris ging ik met een vriend naar een discotheek. We dronken wodka en toen zei ik: nee, dit blijf ik niet doen. Ik wilde de wereld zien, van het leven genieten. Amsterdam leek me daarvoor de beste plek. Ik belandde in Aalsmeer. Zonder werk, zonder onderdak en ik kende er niemand. Een kwartier later kon ik aan de slag bij een bloemenbedrijf. Ik sliep op de camping in het Amsterdamse Bos.

Een paar maanden later had ik een woning en op basis van mijn contract een verblijfsvergunning. Ik heb nooit een uitkering gehad. Inmiddels werk ik in Zaandam bij een bedrijf dat vleesproducten verpakt voor Albert Heijn. Als je hard werkt, dan heb je mogelijkheden om te groeien. Ik ben begonnen als uitzendkracht en nu geef ik leiding aan een team. Maar een salaris is maar een salaris en ik ben altijd ambitieus geweest, dus dat is voor mij te beperkt. Ik wil alles uit het leven halen. Daarom ben ik een eigen bedrijf begonnen. Met een busje help ik mensen met kleine verhuizingen en met het vervoer van spulletjes die ze op Marktplaats kopen. Het loopt goed, ik werk nu zes of zeven dagen per week, twaalf uur per dag.

Er is wel altijd tijd om te genieten van het leven. Dat vind ik zo bijzonder aan Nederland: mensen hechten waarde aan vrije tijd. En je hebt hier veel kansen om verder te komen. Hopelijk kan ik als inspiratie dienen voor anderen. Want ik ben het levende bewijs dat alles mogelijk is, als je maar wilt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.