Het Eeuwige LevenGerrit Meester (1944-2020)

Het klankbord van vele landbouwminsters

Gerrit Meester deed het denkwerk voor vele ministers van Landbouw die oeverloos moesten onderhandelen in Brussel.

Gerrit Meester.

Wie aan de Europese Gemeenschap (EG) denkt voordat die Europese Unie (EU) ging heten, denkt aan melkplassen, boterbergen en marathonvergaderingen van de ministers van Landbouw. Gerrit Meester, die daarbij aan tafel zat, vertelde dat de klok soms werd stilgezet als er nog geen overeenstemming was. ‘Dan was het buiten al 1 januari, maar binnen was het nog 31 december omdat vóór het nieuwe jaar een akkoord moest worden gesloten.’

De EG was toen eigenlijk een landbouwunie. En dat werd een pijnpunt in de jaren tachtig toen de productie door technische ontwikkelingen zo snel steeg dat Brussel de overschotten van boter, melk en graan moest opkopen om de prijzen in stand te houden.

In 1986 stapte Meester van het Landbouw Economisch Instituut (LEI) over naar het ministerie van Landbouw, waar hij de onderhandelingen ging voorbereiden om een einde aan te maken aan deze overproductie.

Eens per maand kwamen ook de ministers eerst Gerrit Braks en later Piet Bukman naar Brussel om mee te praten. ‘Als Gerrit achter mij zat, voelde ik mij een stuk zekerder’, zei Bukman. Uiteindelijk werd het opkoopbeleid ingewisseld voor inkomenssteun voor de boeren en een quotum waarbij overproductie zelfs werd bestraft.

Albert Vermuë, die toen als ambtenaar bij het ministerie werkte en later een goede vriend van Meester werd, herinnert zich diens doorwrochte analyses. ‘De landbouwlobby keerde zich soms tegen Gerrits voorstellen. En ook de ministers wilden liever geleidelijke prijsverlagingen. Maar hij bleef het uitleggen, op zijn beminnelijke manier. Af en toe kon hij ook best mopperen als hij ze niet kon overtuigen.’

Tot 2009 zou Meester, inmiddels prof. dr. ir. (hoewel hij de titels zelden gebruikte), op het ministerie van Landbouw blijven werken. Daarnaast was hij één dag per week hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en later voorzitter van het Landbouwcomité van de Oeso. Hij overleed 27 februari door een huiselijk ongeval. Hij had samen met zijn echtgenote Rianne Broertjes drie kinderen.

Gerrit Meester was de oudste zoon van een veehouder in het Overijsselse Ommen. Hij studeerde landbouweconomie aan de toenmalige Landbouwhogeschool in Wageningen. Nadat hij in 1970 afstudeerde, werd hij docent economie aan de Juridische Faculteit van de Erasmus Universiteit. In 1976 stapte hij over naar het LEI als economisch onderzoeker.

Een van zijn invloedrijkste publicaties was Het Europese Landbouwbeleid, voorbij de scheidslijn van de zelfvoorziening. Vermuë: ‘Ineens maakte hij helder dat Europa van graanimporterend graanexporterend was geworden.’ Later promoveerde hij op een studie over het gemeenschappelijke landbouwbeleid onder de titel De groene zorgen van Europa.

In 1993 werd Meester op het ministerie hoofd Bureau strategische beleidsvorming. Hij schreef nota’s voor de ministers Jozias van Aartsen, Cees Veerman, Laurens-Jan Brinkhorst en Gerda Verburg in een tijd dat natuurbeleid nadrukkelijk op de agenda kwam te staan.

‘Ambities om zelf de politiek in te gaan, heeft hij nooit gehad’, zegt zijn echtgenote die zelf vier jaar wethouder was in Oegstgeest. Later heeft hij tot zijn grote vreugde op het departement weer een internationale functie gehad. ‘Gerrit was een leermeester die je iedereen toewenst. Iemand met kennis van zaken én iemand die het prettig vindt om over het vak te vertellen’, zegt Vermuë.

Na zijn pensioen was Meester nog zes jaar lid van de Raad voor de Leefomgeving en actief betrokken bij Solidaridad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden