'HET KLAGERIGE IS WEG'

Zondag wordt voor de veertiende keer de El Hizjra Literatuurprijs uitgereikt, voor schrijvers met een Arabische of Marokkaanse achtergrond. Simone IJben is directeur van Stichting El Hizjra en was betrokken bij de oprichting....

Abdelkader Benali, Khalid Boudou, Moustafa Stitou, Hafid Bouazza; de Marokkaans-Nederlandse succes-auteurs komen allemaal via El Hizjra?

'Er zijn nu dertien afleveringen geweest, elf auteurs zijn doorgebroken, en allemaal waren ze winnaars van de El Hizjra Literatuurprijs. Dus ja: wij zijn wel de opstap geweest. Uitgevers, hoewel uiteindelijk maar een paar, kijken welwillender als auteurs van ons komen. Maar het is wel rustiger geworden, de hype is losgelaten. Een paar jaar geleden was het: je bent Marokkaan, dus je bent goed. Nu staat de kwaliteit voorop.'

Doel bereikt; de El Hizjra Literatuurprijs is niet meer nodig?

'Die vraag stel ik mij ook ieder jaar. Maar dan heb ik gelijk een tegenvraag: hoeveel allochtonen zitten er in kunstinstellingen? Nauwelijks. De stap voor mensen met een dubbele culturele achtergrond is nog te groot. De El Hizjra Stichting bereikt met haar activiteiten namelijk ook mensen met een vmbo-achtergrond. En andersom moet je de meeste uitgeverijen nog steeds uitleggen: verschuif je blik, paprika is ook lekker, maar dan moet je het wel proeven.'

Maar juist Marokkaans-Nederlandse auteurs zijn het minst hulpbehoevend.

'Het succes van de Marokkanen had denk ik toch met een club als El Hizjra te maken: de wedstrijd was eerst alleen op hen gericht. Maar geleidelijk verandert zo'n prijs. Je merkt nu dat er steeds meer Turkse schrijvers inzenden. Ik dacht nog: misschien moeten we een eigen prijs voor hen instellen. Ik wilde niet dat Marokkaanse auteurs zeiden: de Turken pakken onze prijs af. Maar dat gebeurde niet. Nu gaat het er gewoon om: wie is de beste schrijver? Twee jaar geleden won een Vlaming met een Turkse achtergrond. En er komen steeds meer auteurs van overal: Afghanistan, Armenië.'

De prijs weerspiegelt maatschappelijke verandering?

'We geven bundels uit, en daarin zie je alle ontwikkelingen van de laatste jaren terugkomen. Zo verminderde het aantal inzendingen na 11 september enorm: alsof de auteurs waren dichtgeklapt. Dit is het eerste jaar dat het weer omhoog gaat: we hebben nu 108 inzendingen.'

Met als nieuwste verrassingen?

'Het aantal vrouwen dat meedoet. In het begin was dat 20 procent van de inzendingen, nu is het maar liefst 70 procent. Ook hun thematiek is veranderd. Een jaar of tien geleden had je de schrijfster Zohra Zarouali, die boekjes schreef over Amel. Leuk voor jonge meisjes. Nu is de toon veel zelfbewuster, de vrouwen van nu schrijven met een knipoog. Zoals een van de winnaars van vorig jaar: Fatima Boutoutouh, Mijn vader de man, over een meisje dat gaat studeren en hoe de vader dan reageert.'

De allochtone auteur kan weer lachen?

'Het zware en klagerige is weg, ja. Eind jaren negentig ging het erg vaak over drugs, geweld en god mag weten welke ellende. De schrijvers leken overweldigd door de samenleving. Dat is echt voorbij. De toon is zelfbewust.'

En u bent gebleven als Nederlands scharnier tussen de werelden.

'Ja, maar auteurs moeten niet denken dat wij alles voor ze regelen. We leggen uit wie ze moeten bellen in de literaire wereld, maar ze moeten het zelf doen. En ik waarschuw altijd: ga niet te snel, bouw het rustig op. Eén boek maakt nog geen schrijver.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden