Het gras bij de buren is biologischer

De Nederlandse markt voor biologische voeding blijft 'explosief' groeien. En toch lopen we flink achter bij andere landen. Boeren die willen omschakelen, komen nog te veel obstakels tegen.

Jeroen Trommelen
Biologische koeien van boerderij Veld & Beek in Arnhem. De melkprijzen op de gewone markt zijn ingestort, maar biologische melk heeft zijn waarde gehouden. Beeld Negin Zendegani
Biologische koeien van boerderij Veld & Beek in Arnhem. De melkprijzen op de gewone markt zijn ingestort, maar biologische melk heeft zijn waarde gehouden.Beeld Negin Zendegani

Net als de afgelopen tien jaar blijft de markt voor biologisch voedsel in Nederland komende jaren groeien met ongeveer tien procent. Maar die stijging klinkt spectaculairder dan hij is omdat het marktaandeel hier relatief klein blijft.

Ondanks tien jaar groei ligt het aandeel biologisch producten nog maar op 3 procent; veel lager dan in omringende landen. Ook het aandeel biologische landbouwgrond in Nederland is met 2,9 procent bijna het kleinste van West-Europa.

Dat blijkt uit cijfers van het economische bureau van ABN Amro en Bionext; de organisatie van boeren, handelaren en winkels in biologische producten. De bank noemt de verwachte groei voor de komende vijf jaar van jaarlijks tien procent niettemin 'explosief'.

Alle lichten voor de sector staan volgens de bank op groen vanwege de toenemende aandacht voor levensstijl, het verwachte economisch herstel en groeiende aandacht van consumenten voor nicheproducten die luxe, gemak en gezondheid beloven. Hier maken de biologische producten deel van uit.

De totale consumentenmarkt voor biologische producten in Nederland was vorig jaar ruim 1 miljard euro; ruim het dubbele van de 400 miljoen euro die in 2005 werd omgezet. Een flink deel van die omzetstijging werd gerealiseerd door prijsstijgingen.

De meeste uitgaven (27 procent) gingen naar 'droge kruidenierswaren' als koffie, thee, koek en cacao. Biologisch groente en fruit waren goed voor 23 procent en zuivel haalde 20 procent van de omzet binnen. Biologisch vlees was goed voor 16 procent.

Dat in Nederland nog relatief weinig landbouwgrond biologisch is, heeft volgens brancheorganisatie Bionext diverse oorzaken. Een ervan wordt binnenkort aangepakt: boeren die willen overstappen op biologische landbouw, kunnen vanaf 1 januari eenvoudiger krediet krijgen door een regeling van het ministerie van Economische Zaken. Die maakt het makkelijker om de lange periode van omschakeling van regulier naar biologisch te overbruggen. Dat kan twee tot drie jaar duren.

Andere obstakels zijn de nieuwe Pachtwet, waardoor de pachtperioden voor boeren sterk zijn bekort tot soms maar twee jaar. 'Zeker voor boeren die beginnen met omschakelen, is die periode veel te kort', zegt woordvoerster Mirjam van Bree. 'Het zou helpen als de overheid haar eigen grond voor langere perioden zou verpachten, en als voorwaarde stelt dat er biologisch op geboerd moet worden.' Met sommige biologische sectoren gaat het momenteel wel veel beter dan in de reguliere sector. De prijzen voor melk zijn in de gewone markt ingestort terwijl biologische melk zijn waarde heeft behouden. Bionext is geen voorstander van subsidies om boeren snel naar zo'n succesvolle markt te laten omschakelen. Van Bree: 'We zijn tegen marktverstoring en tegen financiële prikkels die los staan van de markt.'

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

De omzet van biologisch voedsel in Europa is ongeveer 22 miljard euro. Volgens het economische bureau van ABN Amro is in alle grote biomarkten, zoals Duitsland, Frankrijk en veel Scandinavische landen, de productie bewust gestimuleerd door de overheid. Nederlandse bioboeren zouden méér kunnen produceren voor Duitsland en Frankrijk, die voor ruim de helft afhankelijk zijn van geïmporteerde producten. Duitsland importeert biologische voedingswaren nu vooral uit Midden- en Oost-Europa. Frankrijk uit Zuid-Europa, waaronder Spanje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden