Het eeuwige leven Sanam van Voorthuijsen

Het eeuwige leven: Sanam van Voorthuijsen (1978-2018), kleurrijk als de regenboog

Hij raakte al jong op drift, omdat zijn geaardheid thuis niet werd geaccepteerd. Maar hij vocht terug en zette zich daarbij ook voor anderen in.

Sanam van Voorthuijsen

Kleurrijk als de regenboog, zo werd hij genoemd. Hij had in Rotterdam de bijnaam van burgemeester van de Rauwenhoffstraat, omdat hij de hele straat opfleurde met bloemen en etentjes voor de bewoners. Intussen streed hij voor gelijkberechtiging.

Sinds begin dit jaar noemde hij zich Sanam van Voorthuijsen, hoewel zijn eigenlijke naam Radjesh Madarie was. De voornaam had hij al officieel laten wijzigen bij de burgerlijke stand. De achternaam zou wat later komen. Het was de naam van zijn pleegvader, Graeme van Voorthuijsen, die zich zijn lot aantrok toen hij op zijn 15de in de kinderprostitutie terecht was gekomen. ‘Hij noemde mij zijn vader, en kwam wekelijks bij mij thuis’, zegt Graeme van Voorthuijsen.

Sanam was homosekuseel, en dat stuitte op een muur van on-begrip bij zijn hindostaans-islamitische ouders. Daar bleef hij tot het einde van zijn leven verbitterd over. Die traumatische ervaringen, ontevredenheid over zijn levensloop en somberheid over de toekomst hoopte hij met een nieuwe naam te verhelpen.

Intens, heftig en snel geleefd

‘Maar hij was op. Mentaal en fysiek uitgeput’, zegt voorzitter Anita Nanhoe van de Stichting Rotterdam Pride, waarvoor hij werkte. Hij stierf 11 augustus een natuurlijke dood. De donderdag daarop had hij nog officieel in ondertrouw willen gaan met zijn Iraanse vriend. ‘Hij heeft zo intens, heftig en snel geleefd’, zei zijn schoonzus op de uitvaartplechtigheid, ‘dat hij een leven van tachtig jaar in veertig jaar deed.’ Behalve bij de Stichting Rotterdam Pride was hij betrokken bij het trefcentrum Wi Masanga en het COC.

Onvermoeibaar vocht hij de afgelopen twintig jaar voor lhbti-acceptatie (lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender- en intersekse personen), daklozen en buurtcohesie. In 2014 kreeg hij de Kartiniprijs, de emancipatieprijs van de stad Den Haag.

Hij werd geboren in Suriname in een gezin van acht kinderen; hij had zes broers en een zus. Op zijn 3de jaar overleed zijn vader. Zijn moeder ging met haar jongste kind wonen bij een islamitische vriend in Nederland. Op zijn 9de jaar werd Sanam met zijn andere minderjarige broers naar Nederland gehaald.

Verliefd op een schoolvriend

Toen enkele jaren later duidelijk werd dat hij homoseksueel was hij bekende verliefd te zijn op een schoolvriend werden volgens zijn eigen schrijven de borden naar hem toe gesmeten en werd hij met de koran op zijn hoofd geslagen. ‘De boze geesten moesten uit mijn lichaam worden verjaagd. Sanitaire ruimtes werden met schoonmaakmiddelen gereinigd, zodat ik de familie niet zou besmetten.’ Op zijn 13de jaar ontvluchtte hij het ouderlijk huis en verkocht zijn lichaam in ruil voor onderdak. Stichting Humanitas redde hem, samen met Van Voorthuijsen, die hem als zijn zoon zag.

Toen hij 20 was, dacht hij: ‘Ik kan mijn leven lang wenen of ten strijde trekken.’ Hulpverleners adviseerden hem als vorm van therapie zijn jeugdervaringen op te schrijven. Deze schrijfsels werden in 2011 uitgegeven door politicus en journalist Henk Krol onder de titel Gautam.

‘Krol deed het voorkomen alsof hij Sanam had geïnterviewd en vervolgens het verhaal had opgetekend. Maar Sanam vertelde mij dat hij zelf het manuscript had geschreven’, aldus Anita Nanhoe. Hij had er moeite mee dat Krol alle eer kreeg en besloot vervolgens zijn eigen verhaal nog een keer te vertellen, nu in de vorm van een roman, die begin dit jaar onder de titel Mijn leven in drijfzand werd uitgegeven. Op de uitvaart waren ook zijn biologische familieleden, die hij nooit meer had willen zien, aanwezig. ‘Het is goed gekomen’, zegt Van Voorthuijsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.