Het eeuwige leven Jurjen Vis (1958-2019)

Het eeuwige leven: Jurjen Vis (1958-2019), begenadigd historicus en musicus

Hij was nog bezig met zijn levens­werk over religie, maar moest niets hebben van ‘vrome kletspraat’. ‘Hij wilde aan bomen blijven schudden.’

Jurjen Vis

Op 8 juli stond zijn naam nog in deze krant als ­geschiedschrijver van het Wildemanshofje in Alkmaar. Elf dagen later overleed onverwacht Jurjen Vis, auteur van vele gedenkboeken over muziek, religie en armen-, wezen- en gezondheidszorg. Oorzaak van zijn dood was vrijwel zeker een hartstilstand. Hij was bezig met wat hij zag als zijn levenswerk: De religiegeschiedenis van Noord-Kennemerland.

Vis was ook bekend als tenorzanger, pianist, dirigent en begeleider van vele koren. In 2009 was hij oprichter van het vocaal ensemble Cappella Nova. ‘Hij was ­zowel historicus als musicus’, zegt zijn zus Trude Vis. Zij noemt hem flamboyant. ‘En iemand met wie je onbedaarlijk kon lachen.’

Jurjen Vis was de jongste in een vroom rooms-katholiek gezin van zeven kinderen in Alkmaar. Zijn ­vader was directeur/secretaris van de stichting Alkmaarse Katholieke Scholen. Hij zat op de lagere St. Adelbertus-school alswel op het Petrus Canisius Lyceum, waarna hij geschiedenis ging studeren aan de UvA met als specialisatie middeleeuwse geschiedenis. Tegelijkertijd deed hij een conservatorium-opleiding schoolmuziek, die hij niet afmaakte. Hij speelde al prachtig piano en was meer dan een uitstekend zanger.

Zijn zus: ‘Twee maal per jaar, in het voorjaar en in het najaar, organiseerde Jurjen bij hem thuis een huisconcert en nodigde daarvoor gerenommeerde musici en zangers uit die hij begeleidde op de ­piano. Op 6 oktober zou het 32ste huisconcert plaatsvinden.’

Hij was de biograaf van een vijftal componisten: Julius Röntgen (met die biografie promoveerde hij in 2008), Leo Smit, Jacques Beers, Aafke Komter-Kuipers en ­Robert de Roos. Hij was muziekmedewerker van Het Financieele Dagblad en cd-recensent van de muziektijdschriften Luister, Klassieke Zaken en Pianist. Bij veel van zijn werken werd het musicologische aspect geplaatst in de historische context.

Hij was een veelzijdig historicus, zegt hoogleraar etnologie Peter Jan Margry, die een studiegenoot en vriend van hem was. ‘Hij moest daarmee in zijn levensonderhoud kunnen voorzien. Er was een baan in Den Bosch voor het schrijven van de geschiedenis van het provinciaal bestuur in Noord-Brabant. Dat deed hij goed. Hij kon daarna als zzp’er redelijk rondkomen van zijn werk.’

Hij schreef veel boeken over religie en met name over de dicht bij Alkmaar gelegen St. Adelbert­abdij in Egmond-Binnen. In 1987 publiceerde hij het boek Adelbert van Egmond. In 1988 verscheen zijn vertaling van De Vita Sancti Adalberti Confessoris over dezelfde Adelbert. Zijn zus Trude noemt hem een diep­religieuze en humorvolle man, maar geen rooms-katholiek. ‘Nog thuis in het gezin relativeerde hij de roomse blijdschap en de roomse mores. Van vrome kletspraat moest hij niets hebben. Zelf zei hij dat zijn hart aan de reformatie toebehoorde. Hij wilde aan ­bomen blijven schudden en niets voor zoete koek aannemen.’

Magry zegt dat hij bijzonder ­eigenwijs was. ‘Je zou hem een traditionele historicus kunnen noemen, maar hij bepaalde wel zelf hoe iets zou moeten worden gedaan. Ik herinner mij dat hij bij de KRO bij een radioprogramma werkte met de titel Glas in Lood. Jurjen vond dat het allemaal anders moest. En toen hij zijn zin niet kreeg, was hij ook meteen weg.’

Van zijn boeken over armenzorg werd zijn werk Diaconie. Vijf eeuwen armenzorg in Den Haag vorig jaar nog onderscheiden met Die Haghe Prijs voor het beste historische boek over Den Haag.

Jurjen Vis laat zijn partner ­Ingrid na en twee kinderen, Pieter en Ida, uit zijn eerste huwelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden