Het eeuwige leven Ina Isings (1919-2018)

Het eeuwige leven: Ina Isings (1919-2018). ‘Ze was vrolijk en hartelijk en altijd optimistisch’

Ze was een archeoloog van de oude stempel die zelf graag met de handen in de grond wroette. Haar geloof was geen beletsel voor haar wetenschap.

Archeoloog Ina Isings. Haar werk was haar leven. Ze trouwde nooit. Zelfs op hoge leeftijd kwam ze op bouwplaatsen als ze hoorde dat er misschien iets te vinden was. Beeld Amarens Hedwich

Archeoloog Ina Isings wroette graag zelf in de grond op zoek naar scherven van Romeinse voorwerpen. Maar in de jaren vijftig was dat in Nederland in tegenstelling tot de praktijk in het toenmalige Midden-Oosten not done. Van gebukt staande vrouwen zouden mannelijke bouwvakkers van slag kunnen raken. Ze zette koppig door en werd een van de grootste experts ter wereld op het gebied van Romeins glas.

Isings was van 1972 tot 1984 lector en hoogleraar klassieke archeologie aan de universiteit van Utrecht. Van 1961 tot 2015 beheerde zij de collectie van het Provinciaal Utrechts Genootschap van Kunsten en Wetenschappen (PUG). In 2008 werd onder de titel Een Bijzonder Geluk een documentaire gemaakt over haar werk. Haar opvolger als beheerder van de PUG-collectie Joanneke van den Engel-Hees: ‘Ze bleef tot het einde toe geïnteresseerd. Als er weer een expositie was in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden, riep ze: ‘Daar zou ik ook nog naar toe willen.’ Ze was vrolijk en hartelijk en altijd optimistisch.’

Bijna 100

Ina Isings overleed 3 september op 99-jarige leeftijd in een verzorgingstehuis te Bilthoven, waar ze sinds vorig jaar woonde. Daarvoor woonde ze in het ouderlijk huis D’Opgang in Soest dat haar vader Johan Herman Insings in 1909 had laten bouwen.

Hij was de tekenaar van de schoolplaten die in de eerste helft van de 20ste eeuw werden uitgegeven door Wolters-Noordhoff. Hij was streng gereformeerd en verbood zijn drie kinderen in die tijd een pokkenprik te halen. Isings werd door haar vader van het Baarnsch Lyceum een school waar ook de Oranjeprinsessen les kregen gehaald, omdat hij onwelgevallige passages in de boeken op de literatuurlijst had ontdekt.

Pas op haar 24ste jaar kon ze alsnog staatsexamen van de middelbare school doen. Na de oorlog besloot ze een studie kunstgeschiedenis en archeologie in Utrecht te doen. Toen het Rotterdamse museum Boijmans vroeg of de universiteit niet een student had die beschrijvingen kon maken bij de collectie Romeins glas bood ze zich aan. ‘Ik wist van niets, want we hadden alleen maar Griekse kunst behandeld. Maar, weet u, alle wetenschap is nieuwsgierigheid’, zei ze in het AD. Ze ontdekte dat er nauwelijks iets over te vinden was en reisde zelf Europa rond. De zoektocht naar het onbekende werd haar grote passie.

In haar in 1957 verschenen proefschrift Roman glass from dated finds onderscheidde Isings 134 glasvormen. In 1961 werd ze onbezoldigd conservator van de PUG-collectie van 15 duizend voorwerpen die sinds 2010 voor een groot deel in depot is opgeslagen.

Haar werk zal voortleven

Haar werk was haar leven. Ze trouwde nooit. Ze bleef haar hele leven in d’Opgang wonen waar ze mantelzorger was voor haar vader en moeder en later voor haar autistische zus Mieke. Ze bleef zelf ook een vroom christen. De kerkgang combineerde ze moeiteloos met archeologisch onderzoek. ‘Ik vraag me dan wel af of die kleding in het kerstverhaal wel geklopt zou hebben. Maar eigenlijk maakt dat haar weinig uit. De christelijke traditie zie ik los van de historische werkelijkheid’, zei ze.

Zelfs op hoge leeftijd kwam ze op bouwplaatsen als ze hoorde dat er misschien iets te vinden was. In 2015 schreef ze hierover haar laatste artikel. Toen maakten lichamelijke ongemakken verder werken onmogelijk en was ze aan haar stoel gekluisterd. Haar werk zal voortleven. Joanneke van den Engel-Hees noemt haar proefschrift een standaardwerk. ‘Beschrijvingen en dateringen zijn bijgesteld, maar haar typologie om de oorsprong aan te duiden van Romeins glas wordt nog altijd gebruikt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden