Het brabbeltaaltje van moeders en vaders

Heeft u ook de neiging een hoog piepstemmetje op te zetten als u tegen een baby praat? Dan bent u waarschijnlijk een vrouw. Mannen passen hun stemhoogte niet of nauwelijks aan als ze met pasgeborenen communiceren. Ook wat betreft woordgebruik en zinsconstructies doen vaders weinig concessies aan de allerkleinsten, in tegenstelling tot de moeders.

Beeld Thinkstock

Dit blijkt uit geluidsopnamen, gedurende anderhalf jaar, in elf traditionele Amerikaanse gezinnen met een vader en een moeder van Washington State University.

'Motherese', het brabbeltaaltje dat moeders over de hele wereld onbewust voor baby's gebruiken, heeft een duidelijke functie. Uit experimenten blijkt dat pasgeborenen veel meer interesse tonen als ze op hoge tonen en met korte zinnen worden toegesproken. 'Het verhoogt de aandacht en dat stimuleert het leerproces bij de allerkleinsten', aldus Claartje Levelt, hoogleraar taalverwerving aan de Universiteit van Leiden.

Dat vaders hun kroost toespreken alsof ze volwassen zijn, werd al wel vermoed door andere onderzoekers. Het was Levelt ook opgevallen, bijvoorbeeld toen ze onlangs hele series filmpjes bekeek op You Tube waarin de interactie tussen vader en kind centraal staat. Maar het verschijnsel is volgens Levelt nooit eerder serieus onderzocht. Papa's gebruiken niet alleen een lagere (normale) grondtoon, ook hebben ze minder de neiging hun grammatica aan te passen.

Mamapraat

'Je zult hoort moeders niet vaak horen zeggen: 'zullen we een broodje gaan eten' of 'heb je zin om in bad te gaan?' Dat wordt allemaal versimpeld tot: 'we gaan een broodje eten, we gaan in bad, we gaan dit we gaan dat', aldus Levelt. Volgens haar werd de term 'motherese' (mamapraat) uit politiek correcte overwegingen in de ban gedaan en vervangen door 'parenthese' (ouderpraat) of Child Directed Speech. De deskundigen gingen er automatisch vanuit dat beide ouders het brabbeltaaltje gebruiken.

Waarom vaders hun kleintjes anders toespreken, is nog niet duidelijk. Onderzoeker Van Dam denkt dat het taalgebruik van de vaders een 'brug' vormt tussen de wereld van het gezin en de buitenwereld. 'Daar is geen enkele aanwijzing voor', meent Levelt. 'Mannen vinden het gewoon raar om met een hogere stem te praten. Een vrouw blijft een vrouw als ze een hogere stem opzet, mannen gaan hoog praten als ze een vrouw willen nadoen. Als vader willen ze natuurlijk wel 'man' blijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden