Het baasje veganist? Dan ook geen vlees voor hond of kat

Veganist Rick Scholtes voert geen vlees meer, dierenartsen zijn sceptisch

Dat de kat een keer een muis pakt, is niet te voorkomen, maar veganist Rick Scholtes en zijn vriendin zelf geven hun honden en katten geen vlees. Deskundigen hebben hun twijfels over die oprukkende trend.

Rick Scholtes met zijn huisdieren Beeld Raymond Rutting

Enthousiast rennen de katten Snoopy (15) en Hannah (13) even na achten de tuin in, waar hun baasje Rick Scholtes twee goedgevulde bakjes met eten neerzet. Ook het voormalig zwerfhondje Rani (12), die Scholtes sinds vier jaar heeft, en de bruine Teddy (3), sinds anderhalf jaar in huis, beginnen gretig aan hun eten.

Het ziet eruit als een alledaags tafereel, maar is het niet: in huize Scholtes ontbijten de katten en honden al bijna twaalf jaar met veganistische brokken, aangevuld met een beetje plantaardig natvoer en extra vitaminen.

Scholtes, zelf ook veganist, is blij dat hij er destijds met zijn vriendin voor koos om de huisdieren veganistisch op te voeden. Hij wilde 'zijn dieren niet langer met dieren voeden'. En waar Scholtes tien jaar geleden nog 'een vreemde vogel' was toen hij het vlees en de vis van het menu van Snoopy en Hannah schrapte, is hij nu allang niet meer de enige.

Vegetarisme en veganisme winnen snel aan populariteit door alle ophef over stalbranden, bio-industrie en de fipronil-affaire. Steeds meer van deze veganisten willen ook hun huisdieren veganistisch opvoeden. Scholtes: 'Want het is een beetje vreemd als je zelf honderd procent plantaardig eet, maar je dan wel voor je kat een blikje Whiskas opentrekt. Of voor je hond naar de slager gaat. Dat klopt niet.'

Ook bij de Nederlandse Vereniging voor Veganisme zien ze de trend dat huisdierbezitters steeds vaker overstappen van normale brokjes naar de veganistische variant. 'In 2013 begon de aandacht voor veganisme flink toe te nemen,' zegt voorzitter Will Fris, 'ons ledenaantal groeide van tientallen naar honderden. Nu hebben we 2.350 leden. Als mensen een tijdje veganist zijn, komen vanzelf de vragen over huisdieren: kunnen die ook de overstap maken naar plantaardig voedsel?'

Vegapaketten

Scholtes begon tweeënhalf jaar geleden een webshop voor vegahuisdieren. In de kelder in zijn huis in Hilversum liggen zakken vol plantaardige brokjes (tussen de 3,50 en 5,75 euro per zak), biologisch afbreekbare speeltjes (tussen de 4 en 16 euro per stuk) en zelfs een hondenmand van gerecyclede petflessen (voor eigen gebruik).

Het meeste voer haalt hij uit Duitsland, Engeland en Italië. 'In 2015 had ik nog maar een handvol klanten naar wie ik de vegapaketten opstuurde, nu staat de teller op 250.' Dat het voedsel ietsje duurder is dan de gewone brokjes, is logisch. 'Er zijn namelijk geen B-merken.'

Scholtes, die milieukunde en filosofie studeerde, merkt op dat het veganisme uit de geitenwollensokkenhoek is gekomen. 'Het was voorheen iets dat vooral voorkwam in de kraakwereld en in anarchistische kringen.' Dat de laatste jaren beroemdheden zijn opgestaan als veganist, zoals Beyoncé, Brad Pitt en Serena Williams, heeft het veganisme verder 'verhipt'. Ook de mogelijke gezondheidsvoordelen hebben veel mensen over de streep getrokken.

Beeld Raymond Rutting

Morele vooruitgang

Veganisten van wie de huisdieren uiteindelijk ook overstappen, hebben vaak vooral uit ethisch oogpunt voor deze levensstijl gekozen. Of Scholtes het zelf niet een beetje decadent vindt? 'Als er in Nederland een oorlog zou zijn, kun je je hier niet mee bezighouden natuurlijk. Maar ik zie het veganisme wel als een vorm van beschaving, van morele vooruitgang.' Mocht Snoopy een keer thuiskomen met een muis in haar bek, is dat jammer maar niet te voorkomen. 'Je gaat de katten niet binnenhouden.'

Kunnen katten en honden eigenlijk wel zonder dierlijke voeding? Of is het, zoals sommige critici beweren, toch een vorm van mishandeling? Volgens Esther Hagen-Plantinga, gespecialiseerd in dierenvoeding aan de faculteit diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht, is het lastig hier een eenduidig antwoord op te geven. 'Ethisch gezien valt er veel voor te zeggen, als je kijkt naar het milieu en klimaat. Qua gezondheid ligt dit anders. Mensen zijn natuurlijk omnivoren. Zij zouden in principe goed kunnen functioneren op een veganistisch dieet. Maar katten en honden zijn carnivoren.'

Kanttekeningen

Het zijn niet zozeer de honden waarover Hagen-Plantinga zich zorgen maakt - 'die zouden uit plantaardig voedsel alles wel kunnen halen' - maar de katten. 'Zij hebben een andere metabolisme en echt dierlijk voedsel nodig.' Of de veganistische kattenbrokjes, waaraan dus ook speciale vitamines worden toegevoegd om dit probleem te ondervangen, toereikend zijn, betwijfelt Hagen-Plantinga. 'We weten ook nog te weinig van de gevolgen op de lange termijn.'

De dierenartsenvereniging KNMvD is bepaald niet blij met de toename van het aantal vegabeesten. 'We raden het af,' zegt een woordvoerder, 'dieren moeten voeding krijgen die bij hen past: honden en katten zijn carnivoren en geen vegetariërs. Wanneer ze uitsluitend veganistische brokken te eten krijgen, ontbreken essentiële voedingsstoffen.'

Volgens Scholtes was zijn eerste dierenarts ook niet enthousiast. 'Maar mijn huidige dierenarts in Hilversum is minder kritisch. Ik laat de honden en katten elk jaar bij hem checken. Ze zijn kerngezond.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.