'Het aantal incidenten zal nog stijgen'

Mart de Kruif..

Hoeveel man heeft u tijdens de eerste vier maanden van uw commandantschap verloren?

(Na een korte stilte) ‘74.’

En hoeveel Afghaanse burgers?

‘Dat weet ik niet. Ik weet wel dat tachtig procent van de burgerslachtoffers wordt gemaakt door de Taliban. Wat mij betreft is ieder burgerslachtoffer er één te veel.’

Wat gaat u daaraan doen?

‘De richtlijnen zijn iets aangescherpt en worden, volgens mij, gerespecteerd. Het grootste probleem is dat de Taliban twee jaar geleden hun optreden hebben gewijzigd. Ze gaan een directe confrontatie uit de weg en kiezen voor bermbommen en zelfmoordaanslagen. Dat veroorzaakt veel burgerslachtoffers.’

Verliezen de Taliban zo niet sympathie van de Afghaanse bevolking?

‘Op korte termijn is hun aanpak succesvol. Ze zijn erin geslaagd een gevoel van onveiligheid te creëren. Zolang wij niet overal voortdurend 24 uur per dag aanwezig kunnen zijn, kan ik niet voorkomen dat oren en neuzen worden afgesneden als burgers zich laten registreren voor de komende presidentsverkiezingen.

‘Op lange termijn kun je je afvragen of de Afghanen dit blijven pikken. In Kandahar-stad zijn ze de bermbommen in ieder geval spuugzat. Van de tientallen explosieven die we daar maandelijks opruimen, wordt zeventig procent doorgebeld door de inwoners.’

Volgens diverse rapporten is de veiligheidssituatie in Afghanistan verslechterd en is driekwart van het land in handen van de Taliban.

‘Ik moet altijd glimlachen als ik dat soort percentages lees. Afghanistan bestaat vooral uit onbewoond hooggebergte en woestijnen. ISAF beheerst de belangrijkste green zones, vruchtbare valleien waar zestig procent van de bevolking woont. We hebben nog nooit een inktvlek (invloedsgebied, red.) hoeven prijsgeven. Er is wel behoefte aan meer troepen en aan meer civiele deskundigheid, zodat we inktvlekken kunnen uitbreiden of met elkaar kunnen verbinden.’

Volgens de Amerikaanse president Barack Obama bent u aan de verliezende hand.

‘Hij zei: we zijn niet aan de winnende hand. Is toch wat anders. Je moet die opmerking wel in perspectief plaatsen. We zijn nog maar drie jaar bezig, wat niet veel is voor counter insurgency, voor verzetsbestrijding. Nederland beschikt over 55 duizend agenten, terwijl ik voor een gebied dat vijf keer zo groot is, 44 duizend westerse en Afghaanse soldaten en agenten heb.’

U krijgt 17 duizend extra Amerikanen. Gaan zij de succesvolle surge-strategie uit Irak herhalen?

‘Wij gaan door met het bestaande concept, maar dan met meer middelen. De Amerikanen nemen ook veel civiele deskundigen mee. Die krijgen meer kansen als de bevolking zich veiliger voelt. Het verschil met Irak is vooral de tribale structuur. Die is veel ingewikkelder in Zuid-Afghanistan.’

Gaat ISAF milities bewapenen?

‘In de provincie Wardak zijn de Amerikanen een pilot begonnen; het Afghanistan Public Protection Plan. Zij vragen de lokale shura (bijeenkomst van dorpsleiders, red.) mannen te selecteren om hun dorp te helpen bewaken. Die mannen worden vervolgens betaald en bewapend door de Amerikanen. Later kunnen die bewakers doorstromen naar de politie.’

In Uruzgan zijn zevenhonderd van zulke hulpagenten verdwenen, mét hun kalasjnikov.

‘Dat is inderdaad een zorg. We moeten die bewakers actief begeleiden. De pilot wordt niet zomaar uitgebreid, de Amerikanen zullen eerst de effecten onderzoeken.’

Waar zet u de versterkingen neer?

‘De Amerikanen sturen een Aviation Brigade met meer dan honderd transport- en gevechtshelikopters. Die wordt verspreid ontplooid, onder meer in Uruzgan. Daarnaast arriveert één nieuwe gevechtsbrigade in Zuid-Helmand en één in Kandahar. Die moeten in eerste instantie zorgen voor meer veiligheid voor de presidentsverkiezingen in augustus.

‘We hebben het aantal inktvlekken in het zuiden uitgebreid van zeventien naar negentien. In de Baluchivalei in Urzugan en in Centraal Helmand zijn we nu permanent aanwezig. Ik verwacht geen nieuwe inktvlekken tot na de verkiezingen.’

Wat verwacht u wel dit jaar?

‘Het aantal veiligheidsincidenten zal in eerste instantie stijgen. Dat kan niet anders. Hoe meer troepen in het gebied, hoe groter de kans op botsingen met de Taliban. Die ook nog eens de verkiezingen willen boycotten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden