Het eeuwige lvenHenk Hofstede (1937-2020)

Henk Hofstede ontwikkelde zich van landarbeider tot vakbondsvoorzitter

CNV’er Henk Hofstede was een kopstuk toen de rol van de vakbeweging in het poldermodel nog heel prominent was. Later werd hij CDA-kamerlid.

Henk Hofstede in 1991. Beeld ANP

Hij was één van de laatste vakbondsvoorzitters die als landarbeider nog zelf met de handen in de grond woelde.

In de tuinen rond het Overijsselse IJsselmuiden verdiende hij in het zweet des aanschijns zijn brood, terwijl hij tegelijkertijd maatschappelijk en politiek actief werd. Hij klom op in de rangen van de vakbond CNV, werd in 1982 vicevoorzitter onder Harm van der Meulen en vier jaar later voorzitter. Hofstede was een van de eerste vakbondsmensen die in Nederland contact zocht met de allochtone werknemers. Daarvoor verdiepte hij zich in de islam.

Daarnaast was hij grondlegger van de CNV Aktie Kom Over–   die zich inzette voor onafhankelijke democratische vakbonden wereldwijd. Binnen het CNV werd met gefronste wenkbrauwen gekeken naar zijn innige contacten met de nogal marxistische Latijns-Amerikaanse bonden. Maar Hofstede liet zich niet weerhouden. ‘Als ik daar was geboren, was ik ook communist geworden’, merkte hij op.

In eigen land stond hij pal voor de zwakkeren in de samenleving. ‘Als je de kranten uit die tijd terugleest, merk je dat de toon die werkgevers en werknemers tegen elkaar aansloegen veel scherper was dan nu’, zegt zijn zoon Jan Albert Hofstede.

Hij herinnert zich hoe fel er thuis kon worden gediscussieerd. ‘Grappig is dat mijn broer en ik allebei ondernemer zijn geworden.’ Hofstede was ook acht jaar Eerste Kamerlid voor het CDA, was bestuurder van de arbeidsvoorziening en had verschillende lokale bestuursfuncties.

Hij overleed nog vrij onverwacht op 25 januari in zijn woonplaats Vianen, nadat hij zich wonderwel goed had hersteld van een ernstige ziekte vorig jaar.

Hofstede werd geboren in Wilsum tussen Zwolle en Kampen. Hij was de oudste in een gereformeerd landarbeidersgezin van 13 kinderen. ‘Hij kon goed leren en mocht naar het lyceum in Kampen. Maar daar werd hij als boertje met de nek aangekeken. Na twee jaar ging hij van school. Net als zijn vader ging hij op het land werken, bij een tuinderij’, zegt zijn zoon.

Naast dit werk las hij graag. Hij raakte politiek geïnteresseerd, iets wat hem van huis uit zeker niet met de paplepel werd ingegoten. Hij vervulde zijn militaire dienstplicht bij de marine waar hij wereldwijzer werd door het varen op vele landen.

Terug in Nederland ging hij schrijven voor een lokaal krantje. En op zijn 23ste jaar kwam hij in de gemeenteraad van IJsselmuiden voor de ARP. Hij werd actief in de Nederlandse Christelijke Agrarische Bond (NCAB). Dankzij allerlei cursussen in de avond klom hij op. Nadat hij districtsbestuurder bij het CNV was geworden, trok hij met zijn vrouw en drie kinderen van de ene naar de andere plek in Nederland. Uiteindelijk zou hij zich settelen in Vianen. Zijn zoon Jan Albert noemt hem een echte workaholic. ‘Ik kan mij als kind niet herinneren dat hij door de week ooit thuis was. In het weekeinde wel, maar dat was soms maar voor enkele uurtjes.’

De positie van de vakbeweging was in die tijd veel prominenter. Vakbondsvoorzitters traden bijna dagelijks op in de media in grote dossiers als de WAO-veranderingen. Zij waren de hoeksteen van het poldermodel. Hofstede was volgens zijn zoon eerder recalcitrant dan flamboyant. ‘Hij ging nadrukkelijk zijn eigen weg.’

‘Een goede organisator, geen scherpslijper’, aldus de huidige CNV-voorzitter Piet Fortuin.

‘Wees niet te rechtvaardig, wees niet al te goddeloos’, was een van zijn uitspraken. En dat viel bij het CDA in goede aarde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden