Het eeuwige levenHein Wellens

Hein Wellens (1935-2020), cardioloog met een warm hart voor jazz

Hein Wellens was jazz-liefhebber, cricket- speler en een visionair medicus, die mondiaal werd gezien als een van de grootste cardiologen van zijn tijd.

Cardiologie noemde hij niet zijn vak, maar zijn hobby. Hein Wellens, bijgenaamd de Giant of Maastricht, gold als een van ’s werelds bekendste specialisten op het gebied van cardiale elektrofysiologie. ‘Als je zijn naam noemde in de VS, gingen meteen de deuren open’, zegt professor Paul Volders, een van zijn laatste promovendi en ondanks het leeftijdsverschil een goede vriend.

Wellens was hoogleraar aan de Universiteit Maastricht, stichter van de academische cardiologie en afdelingshoofd van 1977 tot 2000. Hij was bovenal een visionair. Hij schreef meer dan zevenhonderd wetenschappelijke publicaties en boeken op het gebied van elektrocardiografie, hartritmestoornissen, cardiale elektrofysiologie en plotse hartdood. Beroemd is zijn adagium voor het belang van parate kennis: ‘Wat je niet kent, herken je niet.’

Een andere passie was jazz. Hij schreef zelfs recensies voor het blad Rhythm. Zijn vriend Tjebbe Westendorp: ‘Hij nam mij mee naar Pia Beck in Scheveningen en Amerikaanse jazz en hardbobmusici in de Melkweg in Amsterdam. Ik noem saxofonist Gerry Mulligan, drummer Art Blakey en niet te vergeten pianist Horace Silver.’ Op de rouwkaart stond een tekst van laatstgenoemde: It is my desire/ Before I expire/ To be lifted higher.

Maar hij zal vooral worden herinnerd als boegbeeld van de universiteit van Maastricht en het Academisch Ziekenhuis, waar hij talloze medisch specialisten opleidde en begeleidde. Hij werd gezien als de vader van de klinische elektrofysiologie. Hierbij wordt via katheterisatie de elektrische activiteit van het hart bestudeerd en gestimuleerd. ‘Vrijwel iedere cardioloog van de huidige generatie is direct of indirect door hem opgeleid. Zijn onderzoek vormt de basis voor behandelingen die patiënten met hartritmestoornissen vandaag de dag nog steeds krijgen zoals medicijnen en katheterablatie’, schreef de Nederlandse Hartstichting in een in memoriam. Wellens overleed na een kort ziekbed op 9 juni. ‘Niet aan corona’, zo laat zijn echtgenote Inez weten.

Wellens werd geboren in Den Haag, waar hij ook opgroeide. Zijn vader was actuaris bij de gemeente. Hij speelde cricket bij Groen-Geel in Wassenaar. Na een studie geneeskunde in Leiden en een buitenlandstage in Baltimore werd hij medewerker van professor Dirk Durrer in Amsterdam. Hier raakte hij betrokken bij het vroege onderzoek naar elektrische stimulatie van het hart. In zijn promotieonderzoek toonde hij aan dat hartritmestoornissen gestart en gestopt kunnen worden door premature stimulatie. Dit werd de basis voor de klinische elektrofysiologie.

In 1977 stapte hij over naar de net opgerichte universiteit van Maastricht. Daar creëerde hij een internationaal bekend centrum voor de studie en behandeling van hartritmestoornissen. Hij werkte mee aan vele onderzoeksprojecten die door de Hartstichting werden geëntameerd, onder meer naar de ondersteuning van de hartfunctie met een zogenaamd wikkelhart.

Volders noemt hem een uitstekend docent, die complexe zaken als hartritmestoornissen zo kon uitleggen dat iedereen op het puntje van de stoel zat. Ook was hij geliefd bij patiënten. Wellens had geen antwoordapparaat. ‘Iedereen kon hem dag en nacht bellen en hij nam meteen op’, zegt Inez.

Daarnaast was Wellens tien jaar directeur van het Interuniverstair Cardiologisch Instituut Nederland (ICIN). Ook na zijn pensioen bleef hij doceren. Wellens, die wordt overleefd door zijn vrouw en vier kinderen, wordt door de universiteit een van de grootste cardiologen van zijn tijd genoemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden