'Heil Hitler', roept de man en hij steekt om zich heen

Een jongetje van een jaar of 9, de pijpenkrullen wapperen vanonder zijn keppeltje, komt uit de synagoge rennen. Met wijd opengesperde ogen achter kleine brillenglazen duikt hij weg in de lange bontmantel van zijn moeder, die nerveus op de stoep een sigaret rookt....

De jongen was in de synagoge in het centrum van Moskou toen eenkaalgeschoren 20-jarige Rus in zwart leren jas de gebedsruimte binnen kwamrennen. 'Wij waren net aan het avondgebed begonnen', vertelt de orthodoxejood Boroech Gorin. 'De man riep: 'Heil Hitler! Ik ben hier gekomen omjullie te vermoorden.' Vervolgens begon hij met een groot mes om zich heente steken. Acht van ons raakten gewond. Daarna slaagde rabbi Kogan ersamen met zijn zoon in om de man te overmeesteren.'

Een uur na de aanslag is de fel verlichte Tsjabad Bronnaja-synagoge, eenhistorisch gebouw achter een moderne glazen pui, afgezet met roodwittelinten. Politieagenten met kalasjnikovs versperren de ingangen.Ziekenwagens rijden met loeiende sirenes af en aan. Vier mensen raaktenzwaargewond, maar zijn buiten levensgevaar.

'Het is triest dat deze hoogstwaarschijnlijk antisemitische aanslag onsnu overkomt', zegt net buiten de afzetting Avraham Berkowitz, directeur vande Federatie van Joodse Gemeenschappen in Rusland. 'We zien juist eenenorme opleving van het jodendom in Rusland. De president en de regeringgeven ons alle steun. We hebben net in alle openheid Chanoeka gevierd, desfeer was zo blij. Dat was vijftien jaar geleden onvoorstelbaar.'

[Zie verder pagina 6, kolom 9]

Aanslag Moskou

[vervolg van pagina 1]

De steekpartij in de Moskouse synagoge lijkt het werk van een gestoordeman die op eigen initiatief handelde. De dader, de 20-jarige AleksanderKoptsev uit Moskou, heeft geen strafblad. Sinds een tragedie in zijnfamilie zou hij een geïsoleerd leven leiden, zo meldde persbureauInterfax.

'Wij zullen na deze aanslag niet terug in onze schulp kruipen', bezwoerde joodse leider Avraham Berkowitz op de stoep van de synagoge. 'Wij latenons niet langer intimideren.'

De hoogste procureur van Rusland, Vladimir Oestinov, heeft persoonlijkde leiding over het onderzoek op zich genomen. Onder de slachtoffers vande steekpartij zijn een Amerikaan, een Israëliër en een Tadzjiek. Ook deschoonzoon van de rabbi raakte zwaar gewond.

Mensenrechtenorganisaties beschouwen de aanslag niet als een incident.'Er is de laatste tijd in Rusland een dramatische groei zichtbaar vanxenofobie, waaronder ook antisemitisme', verklaarde gisteravond LoedmilaAleksejevna van het Helsinki Comité. Het aantal extreem-nationalistischejongeren in Rusland groeit. Vooral Afrikanen, Aziaten en Kaukasiërs zijnvaak het doelwit van deze groepen. Daarbij vallen ook geregeld doden. Hetracistische karakter van deze aanslagen wordt door politie en justitieechter meestal ontkend.

De belangrijkste Russische rabbi Berel Lazar, op bezoek in Israël,sprak van 'een fascistische plaag'. 'Op plaatsen waar propaganda wordtgemaakt voor fascisme, loopt het uiteindelijk altijd uit de hand. Dathebben we vandaag gezien in Moskou.' In een recent rapport van deIsraëlische regering staat Rusland derde op de lijst van plaatsen waargewelddadig antisemitisme voorkomt, achter Frankrijk en Groot-Brittannië.

Alle synagogen in Rusland zijn na de aanslag extra beveiligd. Desynagoge aan de Bolsjaja Bronnaja was voorzien van een metaaldetectorpoort.Deze sloeg alarm toen Koptsev binnenkwam. Maar die schudde de bewaker vanzich af en rende direct door naar de gebedsruimte, tegenover de ingang.

De orthodoxe leider Boroech Gorin zei te hopen dat de aanslag in desynagoge een les voor de Russische regering zal zijn. 'Dit is het laatsteresultaat van de vrijwel onbestrafte fascistische propaganda in dit land.Als deze aanslag geen alarm doet afgaan, dan is onze maatschappij in grootgevaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden