Reportage

Heel veel oma's

Marieke van der Velden zocht families met vijf generaties

Fotograaf Marieke van der Velden ging op zoek naar families die vijf generaties omspannen. Ze vond er acht die allemaal op de foto wilden: van kleinkind tot bet-overgrootmoeder.

Staphorst: van links af: Malou Slager (5), Rensje Slager Dunnink (30), Aaltje Dunnink Tiemens (48), Niesje Tiemens van der Sluis (68), Aaltje van der Sluis Compagner (88). Beeld Marieke van der Velden

Vrouwen zijn net matroesjkapoppetjes: de een komt uit de ander, die weer uit de ander komt, die óók weer uit de ander komt. En zonder het oudste poppetje waren de anderen er nooit geweest. Ja, natuurlijk heeft de man ook een aandeel, 'maar als je vijf generaties mannen fotografeert, is dat matroesjka-effect toch weg.'

Fotograaf Marieke van der Velden (40) las in 2011 over families met vijf generaties vrouwen en dacht: dáár wil ik een serie over maken. Maar die families hier in Nederland vinden, bleek nog niet zo eenvoudig. 'Ik denk dat ik zo'n twintig geschikte families heb proberen te benaderen, vaak via lokale kranten die aan zulke families aandacht besteedden. Helaas hebben die kranten meestal niet zo'n goed archief, dus probeerde ik vrienden te worden met die vrouwen op Facebook, wat ze heel gek vonden.' Van de families die ze wel kon bereiken, wilde één overgrootmoeder niet meedoen: aan haar lijf geen polonaise. Uiteindelijk heeft Van der Velden acht families gevonden waarbij alle generaties het leuk vonden om gefotografeerd te worden. De vrouwen in Staphorst bijvoorbeeld, waarbij de oudste drie vrouwen onverwacht helemaal in klederdracht verschenen - een dracht die ze normaal alleen op zondag dragen, 'best veel werk'. Bij de familie uit het Friese Zwaagwesteinde zie je een omgekeerd matroesjka-effect: daar wordt elke volgende generatie steeds groter en is de mater familias het allerkleinste poppetje geworden.

Enschede: Amy-Britt Grommers (1), Sill Refos (30), Ellen Geesink-vanDuffelen (48), Chrisna Koens-Mouwe (69), Riek Mouwe-de Rijk (94). Beeld Marieke van der Velden

Heel Hollands

Het is heerlijk vergelijken, die familiefoto's. Daarom vroeg Van der Velden de vrouwen altijd van jong naar oud te gaan staan, en moest ieders naam én leeftijd er echt bij. Haar eigen familie zit er niet tussen, want die telt maar twee generaties: haar oma is al lang geleden overleden en zelf heeft ze geen kinderen. 'Ik mis het niet, want ik kom uit een grote Brabantse familie met veel neefjes en nichtjes, maar het lijkt me wel gezellig. Je hoort ineens bij een groep.'

Terugkijkend is het een heel Hollandse serie geworden. Van der Velden: 'Ik heb mijn best gedaan om dat anders te maken, maar het is niet gelukt.' Ze had contact met een Surinaamse familie, maar daarvan was een deel alweer terugverhuisd.

Toch is het multiculturele aspect wel degelijk aanwezig. 'De oudste deelneemster mag dan een oer-Hollandse naam hebben: Nel den Haan, maar de jongste heet Ceyda Yozgat. En Nova Sheoratan (18 maanden) uit Zwaag-westeinde is half Indiaas.'

En er is nóg een ontwikkeling: van de vijfenveertig vrouwen die Van der Velden sinds 2011 fotografeerde, zijn er inmiddels vier overleden. Hoe verdrietig dat ook is, het past wel bij de serie. 'De oudste valt om, de jongste staat op. Het leven wordt doorgegeven.'

Colijnsplaat: Nanda Blom (30), Elma van den Burg-Berghout (51), Cobie Berghout-Meulenberg (76) (inmiddels overleden), Evy Holleman (0), MariaMeulenberg-Versluijs (101) (inmiddels overleden). Beeld Marieke van der Velden
Staphorst: Andrea Boldewijn-Kuiper (17), Myrthe Boldewijn (1), Geesje Kuiper-Smit (46), Aatje Smit-Dunnink (65), Geesje Dunnink-Wesselink (85). Beeld Marieke van der Velden
Zwaagwesteinde: Nova Sheoratan (1), Nelleke Sheoratan (28), Lies van der Meer (50), Pietsje Dijkstra (74), Trijntje Dijkstra-Komrij (95) (inmiddels overleden). Beeld Marieke van der Velden
Barendrecht: Ceyda Yozgat (4 weken), Gina van Veen (22), Helma Faasse (55), Gieni Faasse (75), Nel den Haan (95). Beeld Marieke van der Velden
Middelburg: Linde (0), Judith (23), Lia (45), Hannie (69), Marie (96). Beeld Marieke van der Velden
Colijnsplaat: Nanda Blom (30), Elma van den Burg-Berghout (51), Cobie Berghout-Meulenberg (76) (inmiddels overleden), Evy Holleman (0), MariaMeulenberg-Versluijs (101) (inmiddels overleden). Beeld Marieke van der Velden
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.