Hé, pssssssssssst... stukje lezen?

Hallo daar, wat ben je aan het doen? Zin om effe lekker een stukje te lezen? Een artikeltje over het sisverbod?

Beeld Paul Faassen

Effe lekker lezen? Met je ogen? Je hebt mooie, hoor. Kekke kijkertjes. Kun je mee langs de lettertjes glijden. Houd je daarvan? Glijden? Ik heb een heel grote, dikke, interessante tekst voor je. Het gaat over het straatintimidatieverbod, ook wel sisverbod genoemd, dat binnenkort in Amsterdam van kracht wordt. Het is niet landelijk nog. Eerst gaan ze kijken of het werkt. Is het nuttig? Nodig, overbodig? Doet het recht of werkt het averechts? Is het te handhaven? Doe maar effe lezen, schatje. Is interessant.

'Het is verboden op of aan de weg of in een voor publiek toegankelijk gebouw in groepsverband dan wel afzonderlijk, anderen uit te jouwen of met aanstootgevende taal, gebaren, geluiden of gedragingen lastig te vallen', luidt het verbod.

Degene die lastiggevallen wordt, kan naar een handhaver gaan die een boete uitschrijft tot maximaal 4.100 euro. Dat heeft nog wel wat voetjes in de aarde. De straatintimidader moet bijvoorbeeld op heterdaad worden betrapt en dat is nog vrij lastig. Het verbod lijkt daarom voorlopig eerder een symboolfunctie te hebben.

Maar ook dat kan nuttig zijn. Bedreigden voelen zich dan misschien meer gesteund. Wat vind je, schatje? Goede zaak? Val ik je lastig? Nee toch? Ik geef puur complimentjes. Beetje flirten. Ben ik een groot voorstander van. Lonken naar baby's. Lachen tegen bejaarden en sjansen met honden. Knipogen naar moeders, vaders en vaasjes witbier. Iemand zeggen dat-ie er mooi uitziet of een prettige dag toewensen. Leve de complimensheid. Die geeft de zon een extra huppel en de aarde een zwieperd in de goede richting.

Dat zijn geen aanstootgevende taaluitingen, gedragingen of geluiden. Dat zijn verdomme goede bedoelingen! Die moeten ze niet gaan beboeten. Maar ja, dat doen ze dan ook niet. We hebben het over een verbod op intimidatie en we weten waarschijnlijk allemaal ergens diep in ons goedbedoelende hart wel waar de grens ligt. En daar wil ik het even met je over hebben, lekker ding, effe praten. Hondje van me. Zal ik jou anders eens dogcallen? Fieet, fieewww!

Er is natuurlijk al wetgeving tegen bedreiging. Je kunt altijd aangifte doen, mits het ernstig genoeg is. Onlangs werd ik zelf bedreigd. Iemand zou me in elkaar komen slaan, maar daar kon de pliesie niets mee, zeiden ze. Nu is het dus hopen dat de bedreiger over de brug komt, dan kan ik naar het bureau strompelen om formulieren in te vullen. Het nut van dit nieuwe verbod zou juist zijn dat dat soort omslachtige stappen niet meer nodig is. Dat je direct een agent aan zijn fluitje kunt trekken.

Veel taaluitingen zitten in een grijs gebied. Kunnen bedreigend overkomen, maar zijn het misschien niet. Schelden bijvoorbeeld, of schreeuwen. De handhaver in kwestie zou in de toekomst ter plekke kunnen kijken of een situatie ernstig genoeg is.

Beeld Paul Faassen

Wel veel verantwoordelijkheid voor oom of tante agent. Hopen dat die dan niet hun etnische profileerpaardje gaan berijden, maar daar zijn ze voor in behandeling, geloof ik. Optimistischer ben ik voor homo's, transgenders, lhbt'ers en andere pretletters. Misschien kunnen die zich eindelijk veiliger voelen, met een verbod aan hun zijde? Vrij kussend en hand in hand door het ganse land zonder te worden uitgescholden?

En wat als het juist zou beschermen tegen racisme? Een moslima die bespuugd of nageroepen wordt, zou tenslotte ook gebruik kunnen maken van het blauw op straat.

Tussen de mannetjes en de vrouwtjes is het vaak ingewikkelder. Die begrijpen elkaar altijd zo slecht, vind je ook niet, mop? Of snap je me niet? Op zich zou je denken dat het simpel is. Ik heb daar een ijzersterke flirtformule voor ontwikkeld: complimentje geven + lach op gezicht = goed. Complimentje geven + geen lach op gezicht = niet goed. Niet goed = met rust laten. Hatseflats. Was heel de wereld maar zo eenvoudig hè, lieverd? Maar meestal wordt de hele formule vertroebeld door het fenomeen seksualiteit.

Als dat erbij komt kijken, wordt complimenteren meteen een stuk gecompliceerder. Het is niet altijd even leuk of boeiend om te horen dat iemand geil van je wordt en bepaalde dingen met je wil doen. Ik durf te wedden dat vrouwen dat buiten een intieme context vrijwel nooit leuk vinden. Op die paar uitzonderingen na die zich na een oneerbaar voorstel dolenthousiast omdraaien en een aanloopje nemen om op je pik te springen. O, wacht. Die zijn er niet? Tja, de straat is nou eenmaal niet die intieme context, waarschijnlijk is dat het.

Niet alleen zijn de seksueel getinte uitingen vaak vervelend, ook het bijkomende machtsspel is irritant. Het feit dat als iemand iets naar je roept, je bijna verplicht bent om antwoord te geven. Dat je je gedachten moet onderbreken om de ander aandacht te geven, omdat je anders onsympathiek of uit de hoogte overkomt. Daar begint iets scheef te groeien. Dan zijn het ineens niet meer die vrijblijvende vriendelijkheden waar iedereen zo vrolijk van wordt. Maar niet meteen zo sip kijken hoor, lach eens tegen Stella!

Het verschil zit hem denk ik in de functie. Het doel van een complimentje is om een ander een goed gevoel te geven. De functie van bijvoorbeeld sissen, fluiten of naroepen lijkt er vaak eerder op gericht de uiter van die geluiden een goed gevoel te geven. Het ego van de naroeper wordt opgekrikt, hij of zij voelt zich misschien machtig of krachtig, of denkt een alfabrevetje te verdienen. Opeens is degene die dit dubieuze 'complimentje' mag ontvangen schatplichtig aan de gever. Het altruïsme is verdwenen. De zon huppelt niet meer, de aarde stokt een beetje. Nou is dat natuurlijk niet per se intimidatie, maar daar begint wel het glijden van de schaal. Nietwaar, schatje? Dat weet jij zelf ook wel, toch? Met die hete hersentjes van je? Dat de dreiging daar kan beginnen waar de machtsverhouding niet helemaal gelijk is? Of niet? Of weet je dat niet? Luister je nog? HÉ! Klak, klak!

Beeld Paul Faassen

Sssssssss! Wat er na zo'n 'klankcomplimentje' of andere ontruïstische uiting kan gebeuren is vaak onzeker. En dat is waar het echt ingewikkeld wordt. Dat is waar een mogelijk bedreigende situatie kan ontstaan. Misschien reageer je als complimentee niet goed, misschien heb je geen zin om te reageren. Misschien ben je gepreoccupeerd door je eigen gedachten, of heb je een pesthumeur. Misschien ben je gewoon een arrogante kut. Ook dat is je volste recht natuurlijk. De complimenteur zou dat echter kunnen zien als een afwijzing of belediging. De stap naar agressie en intimidatie wordt dan steeds kleiner. Dit kan leiden tot het gedrag dat het verbod omschrijft: schreeuwen, jouwen, nalopen, beledigen, sissen.

Het is een van de redenen waarom vrouwen vaak ambivalente gevoelens hebben wanneer het gaat om catcalling. Waarom ze vaak een beetje bang zijn. Ze willen heus sportief zijn en niet moeilijk doen, maar de situatie zou zomaar kunnen omslaan, daar moeten ze altijd een beetje rekening mee houden. Kun je dat volgen lekker ding? Poppetje met je koppetje? Mannen, ze zijn top, hoor, de meesten tenminste. Maar ze zijn gemiddeld sterker en ze zouden je iets kunnen aandoen als ze willen. En je kunt dat van buiten helemaal niet aan ze zien, jonge. Is altijd weer afwachten. Net als je aan de vrouwtjes niet kan zien of ze je willen neuken of niet. Lastig, lastig. Je loopt nou eenmaal risico in de interactie met het andere geslacht. Wel een verschillend risico overigens. Ken je de gevleugelde woorden van Margaret Atwood, knuffeldier? Ik citeer ze vaak. Nee? Luister, komt-ie: Men are afraid women will reject them, women are afraid men will kill them. Blijft goed, vind je niet, sexy? Met dat strakke lichaam van je.

Dit is allemaal heel zwart-wit gesteld, dat snap je ook wel. Je hebt ook fysiek sterke vrouwen die mannen lastigvallen. En er zijn zat wijfjes die nooit ergens last van hebben, de zogenaamd onafhankelijken. Hoewel ik me afvraag hoe niet-afhankelijk het werkelijk is om nergens moeilijk over te doen. Hoe assertief ben je als je alles tolereert? Veel vrouwen die zeggen deze situaties zelf op te lossen, blijken vermijdingsgedrag te vertonen. Buurten te ontwijken, kleren niet te dragen. Hoe stoer ben je eigenlijk als je op je eigen vrijheid loopt te beknibbelen?

Nou ja, kortom, schatje, ik ben bereid dit verbod een kans te geven. Misschien handig voor de mensen die mijn flirtformule niet goed kunnen hanteren. Het levert vast iets goeds op in al die geile glijgebieden, op die schuin hellende vlakjes. Wat jij? Zullen we het gewoon 'es lekker uitproberen? Het samen effe KEIHARD implementeren en kijken of het bevredigend is? Hé, waarom zeg je niets meer? Denk je dat je te goed voor me bent, ofzo? HÉ VERDOMME, geef antwoord. Ik ben toch aardig? Ik bedoel het toch goed. Vuile... HOER!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden