Hayat moet naar het Marokkaanse consulaat: 'Daar is alles mogelijk, maar vooral veel onmogelijk'

De Marokkaanse bureaucratie houdt alle onderdanen in haar greep. Ook Hayat wanneer haar ID-kaart vernieuwd moet worden.

Beeld Eva Roefs

Ik staar naar mijn Marokkaanse ID-kaart. Die is hartstikke verlopen. Onze vakantie naar Marokko kan dus in de knel komen aangezien de douane daar geen genoegen neemt met mijn Nederlandse paspoort; ik moet ook 'la carte nationale' afgeven. Ik vloek, zucht en frons, dit had ik veel eerder moeten regelen, in plaats tot het laatste moment te wachten om naar het Marokkaanse consulaat te gaan. Gad-ver-damme.

El consolia is niet mijn favoriete bestemming. Ik sta evenmin te juichen als ik hier op het gemeentehuis mijn paspoort of rijbewijs moet vernieuwen: er zijn leukere dingen dan in de rij staan met mislukte pasfoto's in je hand. Maar bij het gemeentehuis kun je een afspraak plannen, is de procedure kraakhelder en het bezoek zo gepiept.

Bij het Marokkaanse consulaat is dat wel anders. Daar is alles mogelijk en zijn vooral ook veel dingen onmogelijk. Een bezoek is als een ritje door het spookhuis: wees op je hoede en ga niet te hard gillen bij nare verrassingen. Mijn weerzin tegen de bureaucratie is mij met de paplepel ingegoten. Mijn vader haat het consulaat en wordt licht manisch in de weken voorafgaand aan zijn bezoek. Wij beschouwen zijn afspraak daar al geslaagd als er niemand is afgevoerd naar het ziekenhuis. Of hij de vereiste documenten heeft gekregen, is bijvangst.

Toen mijn vader de geboorte van mijn jongste zusje moest aangeven, ging het bijna mis. De ambtenaar had hem gezegd dat hij niet akkoord ging met haar naam. Die stond niet op de namenlijst. Of mijn vader een nieuwe wilde uitzoeken en snel een beetje, want er stonden nog meer mensen in de rij en meneer wilde op tijd lunchen. De islam staat tegenwoordig bekend als weinig vredelievend, maar het was het aanroepen van Allah dat mijn vader belette de ambtenaar over de balie te trekken en te zeggen waarin hij zijn namenlijst kon stoppen. In plaats van met agressie probeerde mijn vader het met een ander Marokkaans gebruik: vriendjespolitiek. Mijn zusje mag de vriend van de neef van mijn vaders buurman wel bedanken, want die kende iemand bij het consulaat, en toen bleek de namenlijst toch nét ietsje langer.

Ook bij mijn broer hangt geen poster van het consulaat boven zijn bed. Toen hij ging trouwen, duurde het maanden voor het papierwerk rond was. Hij is geboren in Marokko dus moesten er talloze stempeltjes en verzegelde briefjes vanuit Marokko worden ingevlogen voordat ze hier chagrijnig zijn huwelijk wilden registreren. Nu denkt u: waarom al die moeite? Laat dat Marokkaanse papierwerk lekker zitten, je woont toch in Nederland? Geen gekke gedachte, ware het niet dat wij als Marokkaanse onderdanen gebonden zijn aan de Marokkaanse wet, of we willen of niet. Als ik in Marokko op vakantie ben met mijn partner zonder dat ik een Marokkaanse huwelijksakte kan laten zien, mag ik niet in een hotel inchecken. Met wat pech kun je als Marokkaans stel zelfs worden aangehouden omdat seks buiten het huwelijk in Marokko strafbaar is. Dus kun je maar beter alle stempels op zak hebben, want op vakantie op een Marokkaans politiebureau is nóg minder leuk dan je denkt.

Een andere gedachte die misschien opkomt, is: lever die hele nationaliteit in, dan heb je geen last van die Marokkaanse wet. Daar kan ik kort over zijn: die optie bestaat niet. Je kunt als Marokkaan geen afstand doen van je nationaliteit. Mijn vader zit nog steeds te wachten op de dag dat de Marokkaanse regering anders besluit. Hij schreeuwde ooit in het consulaat: 'Zodra het mogelijk is dat ik afstand kan doen van mijn nationaliteit, ben ik de eerste die hier aan de deur klopt, ik wil dat mijn naam de geschiedenisboeken ingaat als de eerste Marokkaan die werd verlost van jullie idiote bureaucratie!' De arme man had toen net gehoord dat hij voor de derde keer moest terugkomen.

Zelf ben ik er overigens niet aan toegekomen, aan dat consulaat. Werk, kinderen en vooral mijn angst voor een dag voor het loket zaten in de weg. Als opperstruisvogel en met mijn mooiste glimlach heb ik de douanier op het vliegveld mijn oude ID-kaart overhandigd. Die stempelde me een keer of dertig zomaar het land in. Op mijn excuses antwoordde hij droog: 'Het maakt me niet uit dat uw kaart verlopen is. Ik heb alleen het nummer nodig.' Bij Marokkanen is alles mogelijk. Heerlijk.

Columnist Hayat schrijft onder pseudoniem in verband met haar juridische werk. hayat@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden