Hard bewijs voor misdragingen Amerikaanse president ontbreekt Adviseurs Clinton strijden over juiste tactiek

Terwijl in de Amerikaanse media de hel is losgebroken heeft een zichtbaar aangeslagen president Clinton zich verschanst in het Witte Huis....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Wat moet de president doen om de schade te beperken die is ontstaan door de beschuldigingen dat hij een relatie heeft gehad met een jonge stagiaire en haar heeft aangemoedigd meineed te plegen? Clintons staf voert verhitte discussies over die vraag. Het politieke team vreest dat Clinton, als hij niet snel in actie komt, zijn slagvaardigheid als president kwijtraakt en de resterende jaren in het Witte Huis moet doorbrengen als aangeschoten wild.

Het juridische team op het Witte Huis en Clintons persoonlijke advocaten willen daarentegen dat de president zich schuil houdt en tegemoet komt aan alle eisen van openbaar aanklager Kenneth Starr. De juristen willen eerst alle feiten kennen om vervolgens de juridische consequenties en valkuilen te kunnen inschatten.

Hoe vaak heeft Monica Lewinsky 's avonds het Witte Huis bezocht, hoe vaak heeft zij telefonisch contact gehad met de president? Waren dat onschuldige, zakelijke contacten of was er meer aan de hand? Zijn er getuigen? Wat staat er in de logboeken van de Secret Service? Wat zegt Clintons persoonlijk secretaresse Betty Currie, die is gedagvaard door Starr? Wat is precies de rol van Clintons adviseur Vernon Jordan? Wat staat er op de banden van Linda Tripp en wat staat er op de banden van de FBI, die op 13 januari een gesprek van Lewinsky met haar vriendin Tripp afluisterde op last van Starr?

Uit de uiterst zorgvuldige wijze waarop de president tot nu heeft geantwoord blijkt dat hij in eerste instantie naar zijn advocaten en juridische adviseurs heeft geluisterd. Hij heeft bovendien rekening te houden met de dagvaardingen van openbaar aanklager Starr en met het spreekverbod van de rechter in de Paula Jones-zaak.

Maar de 'politico's' op het Witte Huis en daarbuiten achten de politieke dreiging aanzienlijk groter dan de jurdische. Er zijn geen getuigen, geen bandopnames met de stem van president Clinton, op de dubieuze bandopnames van twee vrouwen na is er geen 'smoking gun'. Die banden kunnen gemanipuleerd zijn en Lewinsky heeft onder ede alles teruggenomen.

En who the hell is die Linda Tripp, de bron van alle ellende? Een querulante met een hekel aan Clinton. Een vrouw die lasterlijke praat rondstrooit en haar eigen hachje wil redden. Als Lewinsky blijft ontkennen, is het voor de openbaar aanklager razend moeilijk te bewijzen dat de president een relatie met haar heeft gehad en haar direct of indirect onder druk heeft gezet om daarover te liegen. Los daarvan is het aanzetten tot meineed en het belemmeren van de rechtsgang al heel moeilijk te bewijzen.

'Let-Clinton-be-Clinton' is daarom het advies van de politieke raadgevers van de president. Laat de comeback kid uit Little Rock die al vele stormen heeft overleefd, zijn publicitaire werk doen. Zij willen dat Clinton nog voor de State of the Union (dinsdag) een televisietoespraak houdt, waarin hij het volledige verhaal vertelt.

Clinton moet, vinden zijn politieke vrienden, iets doen en snel. Want hoe kan een president functioneren als hij al zijn energie en aandacht moet spenderen aan de beweringen van een dweepziek meisje? Hoe kan een Amerikaanse president de Iraakse leider Saddam Hussein weerstaan als hij wordt afgeleid door dit soort schandalen? En hoe krijgt een president-in-opspraak zijn binnenlandspolitieke plannen door het Congres als hij wordt beschouwd als aangeschoten wild?

Clinton is zich er terdege van bewust dat zijn politieke en morele leiderschap in het geding is en dat hij het risico loopt dat zijn presidentschap wegzinkt in een moeras van schandalen, onderzoeken en rechtszaken. Hij zal hoogstwaarschijnlijk dit weekeinde of uiterlijk maandag een tegenzet doen. Gedacht wordt aan een persconferentie of, beter nog, een televisietoespraak vanuit het Oval Office.

Tot nu toe heeft het door Republikeinen gedomineerde Congres zich uiterst behoedzaam opgesteld. De Republikeinse meerderheidsleider Lott en de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Gingrich hebben de discussies over het in werking stellen van de afzettingsprocedure snel de kop ingedrukt.

Democraten in het Congres en Democratische activisten in het land zwijgen benauwd en hopen dat de president heel snel met overtuigende antwoorden komt op de beschuldigingen.

Menig Democratisch afgevaardigde en senator piekert over de vraag of het nieuwste schandaal gevolgen zal hebben voor zijn of haar herverkiezing in november als er tussentijdse Congresverkiezingen worden gehouden. De Democraat die zich dezer dagen schuil houdt, is vice-president Al Gore. Uiteraard heeft hij gezegd dat de president onschuldig is, maar ook Gore wacht af hoe de zaak zich ontwikkelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden