Hans Teeuwen: 'Eén ware liefde is romantische onzin'

Als man

Wat betekent het om nu man te zijn? Cabaretier Hans Teeuwen (50) heeft een vrouw nodig. 'Als mijn vriendin mij zou verlaten, zou ik waarschijnlijk instorten.'

Hans Teeuwen: `In een vrouw zoek ik in de eerste plaats seks` Foto Imke Panhuijzen

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Geleerd weet ik niet, maar geërfd heb ik haar muzikaliteit. Ze zong mooi, het Ave Maria en Schubert, in de kerk. Ze nam mij mee naar concerten. Zij zag een muzikale carrière wel zitten voor mij. Ik had talent, maar als het moest, ging voor mij de lol eraf.'

Journalist en schrijver Daniela Hooghiemstra interviewt voor V bekende mannen over wat het betekent nu man te zijn.

Zelf maakte ze geen carrière in de muziek?

'Ze hikte er tegenaan. Drie kinderen opvoeden is niet niks, al was het nooit een juk voor haar, dus het had best gekund. Maar als je echt goed wilt worden, moet je daar alles voor doen en daar had ze geen zin in. Ze verzon excuses om niet naar zangles te hoeven.'

Wat heeft u van uw vader geleerd?

'De belangrijkste levensles was om niet naar hem te luisteren. Hij was behoorlijk teleurgesteld over hoe dit aanvankelijk zo veelbelovende jongetje de verwachtingen niet waarmaakte. Op school kon ik mij slecht verhouden tot wat men mij probeerde te vertellen. Als ik intuïtief geen belangstelling had, kon ik het mij niet eigen maken. Dat werd gezien als een daad van verzet, als luiheid ook. Er is door mijn ouders hard geprobeerd mij in het gareel te krijgen, maar wat ze van mij wilden, kon ik niet en wat ik wel kon, wist ik niet. Op de tast ben ik mijn eigen gang gegaan en sindsdien weet ik dat ik me door niemand iets moet laten vertellen.'

cv Hans Teeuwen

1967 Geboren in Budel
1991 Wint Cameretten met Roland Smeenk (in 1992 overleden)
1994 Eerste soloprogramma Hard en Zielig
1999 Hoofdrol in film Jezus is een Palestijn
2005 Stopt na vijf theatershows met cabaret
2005 Regiedebuut Masterclass
2007-2010 Treedt op in Engeland
2007 Album en tour Hans Teeuwen zingt
2007 Cabaretprogramma Spiksplinter
2013 Krijgt een dochter met vriendin Eva
2013 Nederlandstalig album Popstukken
2016 Cabaretprogramma Echte rancune

Wanneer ontdekte u uw komische talent?

'Rond mijn 16de. Nog voor ik een grap gemaakt had, anticipeerde de klas er al op dat ik dat zou gaan doen, zodat de leraar zei: 'Ja Hans, ga er maar uit.' 'Maar ik heb helemaal niks gezegd!', riep ik dan. Mijn leven draaide om de pauzes.'

Geeft het een gevoel van macht als anderen om u lachen?

'Toen ik een tijdje blowend rondliep, hield het mij wel op de been. De spanning en de verwachting als ik eraan kwam, die voelde ik en anderen ook. Maar intussen ging ik juist gebukt onder het idee dat het niet goed was wat ik deed. Ik voelde eerder schuld dan macht.

'Mijn eerste succes met iets wat ik van tevoren bedacht had, was op de Toneelschool met het liedje Kerstmis in Holland. Iedereen zong het, een week lang liep ik op wolken. Maar machtsgevoel leer je wel af in mijn vak. Je hoeft maar even de verkeerde kant op te gaan of je krijgt een bak haat over je heen. Tegenover die collectieve intelligentie van het publiek ben je maar een klein mannetje. Dus macht, nee. Het is meer een gevoel van controle over wat je doet.'

Is dat een fijn gevoel?

'Dat ik een vorm vond, was een verademing. Zie je wel, ik deug wel, ik ben niet lui. Ik heb een discipline. Door al dat rondhangen en naar mensen kijken bleek ik ook een heleboel te hebben opgestoken. Het was allemaal niet zinloos geweest.

'De droom was: voor mensen staan. Niet omdat ik roem wilde, maar omdat ik in mijn eentje niets ben. Wat een piano is voor een pianist, is de zaal voor mij. Die brengt mij tot bloei, daar stel ik mijn timing op af, die spreek ik aan.'

Het publiek is uw andere helft?

'Het is onderdeel van mijn vorm. Om te bewijzen dat ik iets kon, dat iedereen ongelijk had, had ik het nodig. Toen ik er eenmaal voor stond, was het ook 'bam'. Zo vanzelfsprekend. Dit wil ik, dit kan ik. Ik voelde dat en de zaal ook.'

Waarom bent u in 1997 gestopt met optreden?

'Omdat ik mijzelf leeg gespeeld had. Het ging geleidelijk, maar mondde uit in volledige mentale en fysieke uitputting. Alle luiken gingen dicht, ik hoorde en zag niks meer, ik zat een beetje te knikken op mijn stoel. Toen ook het knikken ophield, begon men zich echt zorgen te maken. Het heeft ongeveer een jaar geduurd.'

In 2005 bent u weer gestopt. U wilde zingen.

'Ik had even genoeg van het toeren. Ik raakte gegrepen door Frank Sinatra. Zijn frasering, zijn tekst, zijn ritme. Zo goed, zo spannend, zo lekker. Ik wilde weten of ik die controle ook kon hebben. Zo gedecideerd 'tak' (heft vinger omhoog) kunnen timen. Die schijnbare achteloosheid. Bij mij was alles hyper, een manische gek. Ik wilde er ook eens rustig bij staan, bijna niet bewegen en met mijn stem toch een groot effect bewerkstelligen. Met een hand in je zak op het podium staan, als een zakenman eigenlijk, en dan over je gevoel zingen. Maar met distantie, niet in die emotie gaan hangen. Zodat iedereen weet: het komt wel goed met hem. Dat is toch wel wat je ambieert, als man.'

Lukte het?

'Ik vond mijn cd's geslaagd, maar het publiek wil liever dat je doet wat ze van je kennen. Toen ik daarna weer als cabaretier op het podium stond, schoot ik weer in die manische stuip. Daar kom ik waarschijnlijk nooit meer vanaf.'

Wat zoekt u in een vrouw?

'In de eerste plaats: seks. Ik val altijd op mooie vrouwen.'

Is dat discriminatie?

'Nou en of.'

Een mooie vrouw kan ook een kat in de zak zijn.

'Ja, vertel mij wat. Maar ik heb daarin helaas geen keuze.'

Kwamen de mooie vrouwen makkelijker tot u toen u eenmaal beroemd was?

'Ik kreeg meer zelfvertrouwen en alles werd makkelijker. Het is een kwestie van in gesprek komen en blijven. Als het gesprek leuk genoeg is, blijven ze slapen. Maar hoeveel vrouwen je ook hebt, de verlegenheid van vroeger blijft. Echt de bink heb ik me nooit gevoeld.'

Heeft u graag zoveel mogelijk vrouwen of liever eentje?

'Seks mondt bij mij meestal uit in een relatie. Ik ben ook weer niet zo'n player dat ik het kan zonder enige emotionele binding. Maar één ware liefde is romantische onzin. Sommige mannen kunnen de intensiteit van een romantische relatie misschien maar één keer aan, maar een beetje kamikazepiloot kan het ook vijf keer. Het is een kwestie van uithoudingsvermogen.

'Het traject van paniek, jaloezie en verdriet heb ik meerdere malen doorlopen. Maar het feit dat je een jaar nadat je tot kotsens toe liefdesverdriet hebt gehad alweer kunt denken: hoe kan ik dat voor haar gevoeld hebben?, betekent dat het toch niet iets echts is. Het is je eigen romantische idee dat je ten grave draagt. Als je dat eenmaal ziet, trap je er minder snel in. Ik heb geleerd de romantische illusie wat scherper te scheiden van het gevoel met een bodem.'

Heeft u een vrouw nodig?

'Als een ander je niet ziet, ben je er dan wel? Dat is de vraag. Mijn vriendin ziet wat ik doe en begrijpt het. De ontbrekende schakel. Als ze mij zou verlaten, zou ik waarschijnlijk instorten.'

Zij is uw publiek?

'Ze ziet mij op een niveau waarop niemand anders mij ziet. Tijdens een creatief proces, als alle sensoren open staan, ben ik onbereikbaar en overgevoelig. Dat fascineert haar, gelukkig.'

U werkt sinds kort samen met haar aan het onlineplatform Hans Teeuwen World. Speelt zij naast u een ondergeschikte rol?

'Het is maar net waaraan je waarde hecht. Is het feit dat ik zeg: ik ga nu een bolhoed opzetten en spelen dat ik 'witte Dick' ben van een hogere orde dan dat zij een camera pakt en zegt: 'Oké, hier heb ik wat witte schmink, doe maar'? De man-vrouwrelatie is geen boekhouding. Hoe wij samenleven, is zoveel subtieler dan dat. In geen van mijn relaties is dit trouwens een issue geweest. Waarschijnlijk omdat ik altijd op zelfstandige vrouwen val. Die zijn daar helemaal niet mee bezig.'

Is de vrouwenemancipatie in Nederland voltooid?

'Met vrouwen gaat het intussen beter dan met mannen. In de generatie onder mij zie ik veel meisjesjongens. Die lopen rond met zakjes empathie. Kijk hier, gevoel! Maar vrouwen houden helemaal niet van geslijm.'

Is de hoofddoek een symbool van onderdrukking?

'Over de positie van de vrouw in de islam zou fundamenteel gediscussieerd moeten worden. Maar dat mag niet en dat kan niet, want aan het eind van het verhaal staat een potentaat, die niet wil dat de dogmatiek bediscussieerd wordt. Het lijkt alsof we het een beetje opgegeven hebben. Aan de Hollandse feministen heb je niks op dit vlak. Die vinden het aanbod van roze speelgoed bij de Bart Smit belangrijker.'

Zijn cabaretiers narcistisch?

'Ja. Dat is nu eenmaal zo. Wat er aan narcisme in mij zit, wordt door mijn vak aangewakkerd. Het waanbeeld van de narcist is dat alles om hem draait. Nou, als ik op een podium sta, is dat ook zo. Daarom is het beter voor mij om niet te vaak op te treden.'

Is er een vrouwelijke cabaretier die u grappig vindt?

'Ze hebben de neiging om maniërismen van mannen over te nemen, dat maakt hun shows soms geforceerd. Misschien zijn ze niet narcistisch genoeg. Maar ik sluit niet uit dat morgen een vrouw opstaat die precies de goede toon treft.'

U heeft vier jaar geleden een dochter gekregen. Gaat een kind wel samen met een creatief proces?

'Ik ben nu 50 hè, de randvoorwaarden zijn wel zo'n beetje geschapen. En ze is zo leuk. Gisteren was ze in de kelder aan het spelen met een oppas. Ik wilde even kijken, maar toen ik binnenkwam, zei ze: 'Ga jij boven jouw werk maar doen, wij zijn hier nog even bezig.'

Meer over