Het Eeuwige levenHans Prade

Hans Prade (1938-2020) was altijd kritisch op de politiek, zelfs vanuit de jungle

Als president van de Surinaamse Reken-kamer nam hij geen blad voor zijn mond. Ook in Nederland bleef hij een kleurrijke Surinaamse rebel.

‘Gij zult niet stelen, gij zult niet liegen, gij zult ­elkander niet bedriegen’, begon de bijbelvaste Hans Prade zijn verslag van de Surinaamse Rekenkamer over 1997. En hij besloot met de opmerking: ‘De minister bleef het antwoord schuldig.’ Zijn humor was venijnig.

Dat hij in 1998 met vervroegd pensioen werd gestuurd, was nauwelijks een verrassing. Keer op keer beschuldigde hij de toen­malige regering van president ­Wijdenbosch van zelfverrijking. Ook stelde hij de geld­verspilling en het betalen van steekpenningen bij de bouw van bruggen over de Surinamerivier en de Coppename aan de kaak.

Na zijn aftreden kwam hij naar Nederland, waar zijn vijf kinderen woonden. Hij ging wonen in Rotterdam en bleef de kleurrijke Surinaamse rebel die zich flink druk kon maken over de politiek in zijn land. Maar hij liet zich ook kritisch uit over de rol van oud-kolonisator Nederland. Uiteindelijk overleed Hans Prade op 3 april in het Franciscus Vlietland-ziekenhuis aan de gevolgen van corona.

‘Hij bleef de grapjas’, zegt zijn zoon Hans Prade junior. ‘Omdat mijn vader Nederlands Hervormd was, had mijn moeder die godsdienst ook aangenomen. Maar hij geloofde niet in het hiernamaals. Daarom moesten we zijn as uitstrooien vanaf de Erasmusbrug in Rotterdam, waar ook die van mijn moeder was uitgestrooid. Dan zou hij haar achterna zwemmen.’

Oom Ronald

Hans Orlando Prade, zoals zijn volledige naam luidde, werd in ­Paramaribo geboren als zoon van een Chinese immigrant en een ­creoolse moeder. Vanwege het etnische verschil was een huwelijk in die tijd onmogelijk. Hans werd opgevoed door zijn moeder, die schoonmaakwerk deed in een ­kliniek. Hans was slim en deed het op de middelbare school zo goed dat hij een beurs kreeg voor een studie geologie in Nederland. Hij woonde in een appartement met de latere Surinaamse president ­Ronald Venetiaan boven bejaardenhuis Zonneweelde in Oegstgeest.

‘Venetiaan en hij werden grote vrienden. Mijn vader trouwde jong, en Venetiaan paste in hun studententijd op de twee oudste kinderen. Mede omdat hij getuige was bij mijn ouders huwelijk, is hij voor ons Oom Ronald’, zegt zijn zoon. Venetiaan en Prade keerden in 1964 terug naar Suriname, waar ze samen Nationale Volkspartij (NVP) oprichtten. Maar al snel scheidden hun ­wegen en werd Prade Statenlid voor de Progressieve Nationale Partij (PNP). Hij verzette zich tegen de vele functies die premier Jopie Pengel eind ­jaren zestig verzamelde.

Na de onafhankelijkheid in 1975 werd Prade directeur van het ­Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek. Vanuit de jungle in het binnenland gaf hij niettemin vaak politiek commentaar voor de radio. Een jaar na de militaire coup in 1980 werd Prade benoemd tot ambassadeur in Nederland, maar al snel werd zijn functie ondermijnd door volgelingen van machthebber Bouterse, en in 1981 werd hij van zijn functie ontheven.

Presidentskandidaat

In september 1991 deed Prade mee aan de presidentsverkiezingen. Hij kreeg maar 6 procent van de stemmen. Hij was toen al voorzitter van de Surinaamse Reken­kamer, wat hij tien jaar zou blijven. Terug in Nederland zei hij: ‘De politici in Suriname vinden dat het volk er voor hen is, in plaats van dat zij er zijn voor het volk.’ Hij miste een zelfreinigend vermogen van politici.

In Nederland spande hij zich in voor zijn zoon Hans Prade jr., die directeur was geworden van het softwarebedrijf Fincentives. Zijn laatste functie was penningmeester van de Rotterdamse Anti-Discriminatie-Raad (Radar).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden