De liefde van nu

‘Haastig begon ik alle ervaringsverhalen te lezen en ineens wist ik: dit gaat over mij’

Robin was ervan overtuigd dat ze lesbisch was, tot ze verliefd werd op Karel. Toch bleef er iets knagen. De mal van het heteroseksuele leven paste haar niet. Wat was er met haar?

Corine Koole
null Beeld Max Kisman
Beeld Max Kisman

Robin (42): ‘Toen ik op mijn 18de ging studeren en Karel tegenkwam, was ik er net van overtuigd dat ik lesbisch was. Ik kende maar twee soorten mensen: mannen en vrouwen. Als ik in de spiegel keek, zag ik een vrouw. Maar bij de zoenende en flirtende heteroseksuele klasgenoten voelde ik me niet thuis. Ik kleedde me jongensachtig en las alles wat los en vast zat over homoseksualiteit, dus moest ik wel lesbisch zijn. Ik werd actief bij het COC, en probeerde te negeren dat ik me helemaal niet zo aangetrokken voelde tot vrouwen. Ik raakte er bevriend met jongens van mijn leeftijd en zo leerde ik Karel kennen, die ook met zijn seksualiteit tobde. Een tijdlang waren hij en ik vrienden, tot ik merkte dat ik verliefd op hem werd. Hoe kon dat, ik was toch lesbisch? Klasgenoten begonnen nieuwsgierig te informeren wat er speelde, ik reageerde geïrriteerd, want ik had zelf geen idee. Ik vond alles wat met seks te maken had eng, had nog maar twee keer met iemand gezoend. En Karel had het op zijn manier ook moeilijk. Mij toonde hij zijn lieve, zachte kant, maar als we bij zijn ouders zijn oude vrienden ontmoetten, schoot hij weer in de oude machogroef die hem jaren zijn zekerheid had gegeven, dan dronk hij bier en maakte hij ongemakkelijke grappen over vrouwen.

In die gezamenlijke verwarring over onze identiteit kregen we een relatie die tot op de dag van vandaag duurt. Na onze studie zijn we gaan samenwonen, en toen we acht jaar later trouwden begon onze omgeving vrolijk toespelingen te maken over dat ‘kleintje dat nu wel snel zou komen’. Dat beklemde me, het leek of ik in een soort mal werd gedwongen die me niet paste. Dat was al zo toen ik trouwde. Ook al twijfelde ik geen moment dat ik bij hem wilde zijn, ik was niet gelukkig en voelde me onzeker. Tijdens feestjes kon Karel heel uitgelaten zijn, en trok ik me terug. Vaak bleef ik alleen thuis. Ik had geen idee hoe ik me tot anderen moest verhouden, ik wist niet eens hoe ik me tot mezelf moest verhouden. Wat was er met mij? Als ik dan toch hetero was en niet lesbisch, maar me desondanks niet herkende in alles wat met een heteroseksueel leven wordt geassocieerd, was ik dan misschien biseksueel? Veroorzaakte dat mijn onrust?

Euforisch

Ik zocht verder en ontdekte op internet ‘de kring voor biseksuele mensen’, ik zag Brokeback Mountain, waarin twee niet overduidelijk homoseksuele mannen verliefd worden op elkaar, en ineens zag ik ergens ‘transgender’ staan. Dat woord kende ik niet. Het was 2006. Haastig begon ik alle ervaringsverhalen te lezen en ineens wist ik: dit gaat over mij. Ik ben helemaal niet biseksueel, ik ben gewoon géén vrouw. Het was een euforisch moment waarop ik voor het eerst even echt gelukkig was. Ik was 26 jaar, tastte wat betreft mijn identiteit al jaren in het duister en nu begreep ik dat dit was wat ik wilde: voortaan als man door het leven. Er bleken hormonen beschikbaar, operaties die je kon ondergaan. Dat wist ik allemaal niet. De dag erop vertelde ik het Karel. We lagen in bed, het was ochtend. Hij luisterde, als hij schrok heeft hij dat nooit laten merken. Hij zei: ‘Ik kan wel zeggen ‘ik wil die transitie niet’, maar dit is wat jij wil. Natuurlijk steun ik je.’

Maar na die eerste eurekamomenten sloeg de angst me om het hart. Ik, die altijd alle aandacht had vermeden, zou met een transitie alle aandacht op me vestigen. Ik was bang voor afwijzing van mijn familie, mijn vrienden, de samenleving. Wat voor mij zo logisch was, bleek voor anderen niet te bevatten. Het is kennelijk vreemd om van het hokje ‘vrouw’ over te stappen naar het hokje ‘man’. Ik voelde me verantwoordelijk voor het onbegrip van mijn omgeving en beantwoordde heel trouwhartig de intiemste vragen. Pas later dacht ik: dat intimi details willen weten snap ik, maar wat hebben die collega’s en kennissen ermee te maken wat ik in mijn onderbroek heb? Voor mij was meteen duidelijk dat mijn borsten eraf moesten, ook wilde ik mannelijke hormonen, maar verdere operaties wilde ik niet. Die eierstokken mochten best blijven. Maar dat kon niet.

Sterilisatie

Om een nieuwe identiteit te kunnen aannemen, erkend te worden als iemand van het mannelijk geslacht, met een andere naam in een nieuw paspoort, kon ik niet man en vrouw tegelijk zijn en moest mijn baarmoeder eruit. Zestien jaar geleden dacht iedereen nog in twee geslachten. In termen van beperkingen, niet in termen van vrijheid. Inclusief ikzelf trouwens. Ik snapte zelf ook niet waarom ik bijvoorbeeld geen piemel wilde. Ik wilde toch een man zijn? Nu zie je hier en daar transmannen hun eigen kind dragen – in 2014 is de wet aangepast en intussen heeft de staat excuses gemaakt – maar in 2006 kon ik me zo’n grote stap buiten de norm niet voorstellen. Om van alles af te zijn heb ik mij onder druk laten steriliseren. Ik ben er nog boos over. Ik ontdeed me daarmee van beklemmende stempels, maar in feite kwam er een ander stempel voor in de plaats: ik was voortaan ‘man’ en werd geacht me te gedragen als man. Ik voelde me opgelaten als ik niet mee kon komen bij gesprekken over voetbal en vrouwen, durfde niet met gekruiste benen te zitten, uit angst door de mand te vallen.

Pas recent gloort er een nieuwe vrijheid, een die volgt op de eerste vrijheid van 2006. Een jaar na de geboorte van onze zoon in 2018, die we kregen met een vriendin, hebben we besloten onze relatie open te breken. Karel wilde wel weer eens met vrouwen daten en ik ontdekte de queerscene. Op een avond leerde ik een man kennen in een groene jurk met gele bloemen, helemaal zichzelf. Ik dacht: dit is wat ik wil, leven zoals ik zelf goed acht. Geen man zijn, geen vrouw, geen androgyne non-binair, maar hokjesvrij: doen en zijn wat prettig voelt. Vorige week heb ik drie jurkjes geleend van een vriend. Die ga ik binnenkort eens aantrekken, gewoon omdat ze me goed staan en omdat ik daar zin in heb.’

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Robin gefingeerd.
Wil je meer van deze verhalen horen? Luister dan ook naar onze podcast De Liefde van Nu.

ZOMEROPROEP

Ook voor deze zomer zijn we op zoek naar lezers die ons willen vertellen over hun vakantieliefde – alles tussen een kleine flirt, een fling tot een grote liefde – van lang of korter geleden. Ook wanneer jullie niet meer bij elkaar zijn. We willen ook de lovers in kwestie aan het woord laten; zo nodig gaan we samen op zoek.

Meedoen? Mail een korte ­toelichting naar: deliefdevannu@volkskrant.nl.Meedoen? Mail een korte ­toelichting naar: deliefdevannu@volkskrant.nl.

Luister ook naar de podcast De liefde van nu met Corine Koole:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden