Grootstedelijke lastpak in het Brabantse land

Louis van Paridon was een vooraanstaande portretfotograaf. De Amsterdammer verhuisde naar Brabant, waar hij een boerderij restaureerde en vaak overhoop lag met de gemeente.

Louis van Paridon.

Louis van Paridon was de horzel van Noord-Brabant. Vanuit zijn boerderij in Heeswijk-Dinther streed de naoorlogse sterfotograaf tegen het onrecht dat hem als grotestadsmens werd aangedaan. De gemeente Bernheze, waaronder Heeswijk-Dinther valt, zette hem voortdurend de voet dwars in zijn plannen een uniek monument achter te laten.

Van Paridon hoopte nog tot een vergelijk te komen. Maar de 'lastpak' overleed 3 januari op 93-jarige leeftijd. Zijn partner Michel Teulings, met wie hij daar sinds 1983 woont, zal verder gaan 'in de geest van Louis'.

Van Paridon was een echte Amsterdammer. Hij werd geboren in de Watergraafsmeer. Zijn vader maakte gipsen roomse heiligenbeelden. Na de oorlog kwam ook Louis in de rooms-katholieke zuil terecht. Hij maakte naam als vooraanstaande portretfotograaf voor katholieke media zoals de Katholieke Illustratie, het dagblad De Tijd en de KRO gids. Tal van beroemdheden uit de wereld van de politiek, sport en kunst poseerden voor hem, onder wie Godfried Bomans, Gerard Reve, Toon Hermans en een pas 17-jaar oude Johan Cruijff. En natuurlijk de theatermensen die werkten met zijn broer, de regisseur Egbert van Paridon.

'Ik houd van de stad'

In 1960 koopt hij in Heeswijk-Dinther voor 10 duizend gulden een oude boerderij die in erbarmelijke staat verkeert: de Zandkantsehoeve. 'Ik houd van de stad. Maar ik heb een hekel aan alles waar veel mensen bij elkaar zijn en ik geef niets om uitgaan. Ik liep me er dus elk weekeinde te pletter te vervelen', zegt hij in 1965 in een interview met het Brabants Dagblad. Hij heeft dan al een eerste aanvaring met de gemeente gehad als hij zich keert tegen de 'landschapsvernietigende' ruilverkaveling.

Van Paridon knapt het boerderijtje zelf op - 'ik houd van dat ambachtelijke. Ik zou met plezier architect zijn geworden' - in de authentieke staat van begin negentiende eeuw: geen cv, geen grote ramen maar kleine vensters. Ook de inrichting is van die tijd.

Als Michel Teulings bij hem intrekt is hij al gestopt als fotograaf. Zijn nieuwe passie is het restaureren van schilderijen. Dat doet hij graag buiten op het erf. Een nieuw conflict met de boze buitenwereld ontstaat als Van Paridon en Teulings een nabij gelegen woning aankopen van een hoogbejaarde vrouw. Er blijkt een notariële akte te bestaan waarin een koopoptie is verleend aan een naburige boer, die ook de pachter is van de grond om het huis.

Het leidt tot een burenstrijd die door geen rijdende rechter kan worden beslecht. Van Paridon vermoedt een samenzwering als de woning van de overleden vrouw eerst wordt vernield en later helemaal afbrandt. Vervolgens haalt de gemeente de woonbestemming eraf.

Conflict

Hij raakt in conflict met het hoofd ruimtelijke ordening over een bestemmingsplanverandering. Een volgend conflict ontstaat als de gemeente weigert zijn boerderij uit 1826 op de lijst van rijksmonumenten te plaatsen. Er volgt een reeks van juridische gevechten die tot in hoogste instantie worden uitgevochten. De Raad van State eist dat de woonbestemming op de grond wordt hersteld. Maar zijn eigen boerderij wordt niet op de monumentenlijst geplaatst, ondanks het feit dat de provincie dat wenst.

'Het voorhuis van de boerderij is uniek in Brabant', zegt Teulings. De Nationale Ombudsman verplicht de gemeente Bernheze met Van Paridon te praten. In 2010 stelt de Raad van State hem uiteindelijk in het ongelijk.

Van Paridon zei zich na vijftig jaar nog een buitenstaander in Noord-Brabant te voelen. Alleen zijn liefde voor de hoeve - het vergeten monument - hield hem hier tot zijn dood.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden