Het eeuwige leven Hans Hoetink (1929-2019)

Grondlegger van het moderne Mauritshuis

Hij dacht erover diplomaat te worden, maar werd toch museumdirecteur. Onder Hoetinks leiding kreeg het Mauritshuis inter­nationale allure.

Hans Hoetink Beeld RV

Als nalatenschap van zijn directoraat van het Mauritshuis in Den Haag liet Hans Hoetink bij zijn vertrek in 1991 het beeld Titaan van de Duitse kunstenaar Markus Lüpertz op het voorplein van het museum plaatsen. Hoetink wilde daarmee symboliseren dat hij niet alleen van oude meesters, maar ook van moderne kunst hield.

Een half dagdeel later was het al weer weg. Hoetinks opvolger Frits Duparc vond het beeld niet passend en stuurde het terug naar de kunsthandelaar in Düsseldorf. Maar Hoetink had zijn stempel op het Mauritshuis al gezet. ‘Hij is de grondlegger geweest van het ­moderne museum’, zegt de huidige directeur Emilie Gordenker die Duparc weer in 2008 opvolgde.

Hans Hoetink was van 1972 tot 1991 directeur. In die periode werd het Mauritshuis met beroemde werken als Gezicht op Delft, Het puttertje en de Anatomische Les van Dr. Nicolaes Tulp door een vijf jaar ­durende verbouwing omgetoverd van een ‘tochtig schilderijenkabinet tot een eigentijds geoutilleerd museum’. Hij maakte het internationaal bekend, zegt Hoofd Collecties Edwin Buijsen, die nog met Hoetink heeft samengewerkt.

Kamervragen

Hij was de eerste museumdirecteur die sponsors zoals Grolsch ­erbij haalde voor exposities, iets waar vragen over werden gesteld in de Tweede Kamer. En hij richtte de stichting American Friends op, die het Mauritshuis internationaal op de kaart zette. Hoetink vond wetenschappelijk en artistiek onderzoek voor musea net zo belangrijk als het trekken van meer bezoekers. Gordenker: ‘Zonder onderzoek kun je geen verhalen vertellen. En als je geen verhalen hebt te vertellen heeft marketing weinig zin.’

Hoetink, die met zijn echtgenote Gilberte ter Meulen, een zoon en dochter kreeg, woonde de laatste dertig jaar voornamelijk in Frankrijk. Daar overleed hij 20 juni op 90-jarige leeftijd.

Hoetink werd in Utrecht geboren als de zoon van jurist Henk Hoetink, die bekend werd als oprichter van het Humanistisch ­Verbond. Na het gymnasium ­studeerde hij kunstgeschiedenis in Amsterdam. Maar hij vond de opleiding zo slecht dat hij zich als autodidact beschouwde. Hij overwoog nog een blauwe maandag ­diplomaat te worden, maar veranderde van gedachten toen hij een baan als conservator kon krijgen bij museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Naast het maken van catalogi leerde hij in Rotterdam ook de zakenmores kennen.

‘Stomvervelend’

Bij zijn aanstelling in 1972 zei hij over het Mauritshuis. ‘Behalve een ijzersterke collectie was er niets. Geen staf, alleen een conciërge met twee hondjes en wat bewaking.’ Hij creëerde een eigen staf en ging nieuwe werken aankopen. Gemakkelijk was dat niet. ‘De meeste 17de-eeuwse schilderijen vind ik stomvervelend. Maar ik ben er in geslaagd om 25 redelijk goede schilderijen binnen te halen, het merendeel voor betrekkelijk weinig geld’, zei hij in zijn afscheidsinterview met NRC Handelsblad.

Door de verbouwing van 1982 tot 1987 gingen de schilderijen de hele wereld over en werd het ­Mauritshuis ook over de grenzen bekend. In 1989 stelde Hoetink de bundel Gezicht op het Mauritshuis. Poëtische visies op een uitzonderlijk museum samen, waarin kunstenaars hun visie gaven op de collectie van het museum.

Hij vond dat ook hedendaagse kunst een plek moest hebben in het museum. Dat vertaalde zich in de plafondschildering Icarus ­Atlanticus van Ger Lataster in de trappenzaal. Buijsen: ‘Hoetink wilde dat er iets uit alle eeuwen te zien was in het Mauritshuis en daar hoorde ook iets van de 20ste eeuw bij.’ Alleen het beeld Titaan was toen nog een stap te ver.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden